Celdeling

 Celdeling:

 

Het proces van celdeling in planten vindt voornamelijk plaats via mitose en meiose, afhankelijk van de context (groei of voortplanting).
 

Mitose is de celdeling die zorgt voor groei en reparatie door nieuwe cellen te creëren. In planten gebeurt dit in meristemen, wat groeiweefsel is dat zich voornamelijk aan de toppen van stelen en wortels bevindt. 
 

- Interfase: De cel bereidt zich voor op deling. Het DNA wordt gekopieerd zodat elke nieuwe cel een complete set chromosomen heeft. Dit bestaat uit de fasen G1 (celgroei), S (DNA-replicatie), en G2 (voorbereiding op deling).

- Profase: De chromosomen condenseren en worden zichtbaar. De kernmembraan begint af te breken en de spoelfiguur (microtubuli) begint zich te vormen.

- Metafase: Chromosomen lijnen zich op het midden van de cel (het metafaseplaatje). De microtubuli van de spoelfiguur hechten zich aan de centromeren van de chromosomen.

- Anafase: De zusterchromatiden worden uit elkaar getrokken naar de tegenovergestelde zijden van de cel.

- Telofase: De chromosomen beginnen te decondenseren, het kernmembraan vormt zich weer rond elke set chromosomen en de spoelfiguur verdwijnt.

- Cytokinese: Dit is het proces waarin het cytoplasma van de cel wordt verdeeld. In plantencellen wordt er een celwand gevormd in het midden van de cel (de celplaat), die de twee nieuwe cellen scheidt.

Meiose is het proces dat zorgt voor de vorming van gameten (geslachtscellen) in planten en omvat twee opeenvolgende delingen (meiose I en meiose II). Dit resulteert in vier haploïde cellen uit één diploïde cel.

 

- Meiose I: Hierbij vindt recombinatie (uitwisseling van genetisch materiaal tussen homologe chromosomen) plaats. Het begint met een profase, waarin homologe chromosomen paren vormen en kruisingspunten vormen. Daarna volgt metafase I, waarin de chromosomen op het metafaseplaatje worden uitgelijnd, en aan het einde van deze fase worden de homologe chromosomen in de anafase van elkaar gescheiden. De telofase I resulteert in twee haploïde cellen.

- Meiose II: Deze fase is vergelijkbaar met mitose en scheidt de zusterchromatiden van elke haploïde cel. Na deze deling ontstaan er uiteindelijk vier haploïde cellen.