Sperziebonen (Phaseolus vulgarsi) worden ook wel prinsessenbonen, slabonen of heerenbonen genoemd. Er zijn twee hoofdtypen sperziebonen, stam / struik bonen en stokbonen. Stam of struikbonen zijn struikvormige plantjes die redelijk kort blijven en geen ondersteuning nodig hebben. Stokbonen kunnen wel een lengte van twee meter bereiken en hebben daarom steunmateriaal nodig. Zie ook wiki: snijbonen / pronkbonen. Bonen zijn gevoelig voor koud, nat en droog weer. Een te natte grond is af te raden. Optimaal is een zonnige en warme standplaats, die beschermt is tegen harde wind. De zaailingen kunnen niet tegen temperaturen onder de 10 graden
Zaaien van sperziebonen
Sperziebonen kiemen bij een temperatuur van ongeveer 12 graden. Een oude teeltregel is dat bonen de meimaand niet zien mogen zien. Afhankelijk van de weersomstandigheden zaaien vanaf half mei tot juli. Zaai je in de volle grond dan moet je het zaaibed afdekken voor vogels.
Zaai stam-sperziebonen voor in 5-10 cm potjes of direct in de volle grond. Leg 3 zaden per plantgat of potje. In de volle grond graaf je ondiepe plantgaten op 2 – 5 cm diepte en op zo’n 15-25 cm uit elkaar. Bedek de zaden met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. De afstand tussen de rijen bedraagt 20-25 cm. Deze vrij ruime plantafstand zorgt er voor dat het gewas goed en snel kan opdrogen om zo schimmels te voorkomen.
Stok-sperziebonen zaai je tegen steunmateriaal (de stokken staan ongeveer op 60 cm afstand of gebruik netten) met daar rond 4-5 zaden. Bij een kleinere afstand tussen de stokken, bijvoorbeeld 30 cm tussen de stokken, dan zaai je slecht 1-2 zaden per stok.
Tip
Het is ook mogelijk om de bonen eerst voor te kiemen op vochtig keukenpapier en daarna voorzichtig te verplanten naar potjes om later in de volle grond uit te planten.
Bemesten van sperziebonen
Sperziebonen doen het goed op de meeste gronden en hebben maar een beperkte bemesting nodig. Werk voor het planten een lichte bemesting van compost of stalmest in de grond. Sperziebonen hebben weinig stikstof nodig, deze produceren ze gedeeltelijk zelf.
Verzorging
Geef sperziebonen in droge periodes tijdens de bloei water. Pas op met schoffelen en harken, bonen wortelen oppervlakkig. Steun stokbonen tegen staken.
Oogsten van sperziebonen
Rauwe sperziebonen zijn licht giftig, eet sperziebonen nooit rauw maar kook ze eerst om de gifstoffen onschadelijk te maken. Pluk ze in een jong stadium zodat ze nog steeds mals zijn, in de zomer ongeveer 2-3 x per week, dit bevordert tevens de aanmaak van nieuwe bloemen. De opbrengst is ongeveer 1kg per m2 voor Stamsoorten en 1,5 kg voor stoksoorten. Pluk niet als de bladeren en bonen nat zijn om verspreiding van schimmels te voorkomen. Na twee tot drie keer oogsten kunnen struikboontjes verwijderd en/of vervangen worden, stokbonen gaan nog even door en kunnen blijven staan.
Wat er mis kan gaan
Zie ziekten en plagen bij peulvruchten
Teeltfase / Kenmerk | Periode / Afstand |
|---|---|
Zaaien (binnenshuis) | April - mei |
Zaaien (direct buiten) | Half mei - juli |
Uitplanten | Mei – juni (na de laatste vorst) |
Plantafstand | 12 - 25 cm |
Tussen rijen | 20 - 25 cm |
Oogsten | Vanaf juli |
Standplaats | Volle zon |
Bodem | Luchtige, humusrijke, goed doorlatende grond |
pH | 6,0 - 7,5 |
Optimale temperatuur | 18 - 25 °C |
Teeltduur | 50 - 80 dagen |
Planthoogte | 40 - 60 cm (struikbonen) / 200 - 300 cm (stambonen) |
Ondersteuning | Niet nodig voor struikbonen; stambonen hebben rekken of stokken nodig |
Peulvorming | Jonge, malse peulen worden geoogst vóór de zaadvorming volledig is ontwikkeld |
Oogstwijze | Regelmatig plukken stimuleert nieuwe bloei en peulvorming |
Waterbehoefte | Gemiddeld; extra water tijdens bloei en peulvorming |
Winterhardheid | Niet winterhard; zeer gevoelig voor vorst |
Bijzonderheden | Sperziebonen zijn stikstofbinders en groeien snel in warme grond. Te vroeg zaaien in koude grond kan leiden tot slechte kieming en plantuitval. |
Aanbevolen reacties
Doe mee aan dit gesprek
Je kunt dit nu plaatsen en later registreren. Indien je reeds een account hebt, log dan nu in om het bericht te plaatsen met je account.