Winterui

Winteruien worden in de nazomer gezaaid of geplant. De oogst van dit gewas valt vanaf maart als zeer jonge busselui en half juni in het daarop volgend jaar. Winteruien zijn slecht te bewaren en voornamelijk geschikt voor vers gebruik. Gebruik speciale rassen (radar is het bekenste en meest gebruikte winterras).

Zaaien winterui

De beste zaaitijd valt omstreeks 15 en 25 augustus. De planten moeten voor het invallen van de winter drie echte bladeren hebben gevormd. Zaai direct in de volle grond.

Planten winterui

Plantuitjes hebben de voorkeur. De beste planttijd voor winterplantuien is vanaf half september tot half november. Planten in september verkrijgt de voorkeur. Bescherm de plantjes bij hele strenge vorst. Het is ook mogelijk om vanaf oktober tot begin januari onder glas te planten.

Het planten gaat als normale plantuien: de topjes net boven de grond. Plantafstand 10 cm tussen de planten en 15-25 cm tussen de rijen. Zie ook uien.

Standplaats en problemen

Gedurende de overwinteringsperiode kunnen veel planten wegvallen. Dit kan worden veroorzaakt door bevriezen, maar ook door wateroverlast en dichtslempen van de grond. Zorg dus voor een goed waterdoorlaatbare bodem en bescherm de uien bij strenge vorst met materiaal zoals stro, hooi of fleechedoek.

Uien gezaaid in de late zomer / herfst zijn gevoelig voor doorschieten (het vormen van een bloemstengel ). Uien zijn namelijk tweejarig en vormen pas zaad in het volgende seizoen. Een periode van kou triggert de aanmaak van bloemstengels. Wie wel eens winterprei heeft staan kent dit fenomeen. Uien worden echter alleen getriggerd om een bloemstengel aan te maken als ze groot genoeg zijn. Zoals beschreven in dit artikel is de zaaiperiode van eind augustus ideaal, de planten zijn groot genoeg om te overwinteren maar te klein om al een bloemstengel te vormen. Zie verder: Overzicht ziekte, plagen en gebreken bij alliums (ui, prei, knoflook, etc)

Rooien van winteruien

Het rooien van winteruien is een belangrijk onderdeel van de teelt en oogst, waarbij het juiste moment bepalen het verschil kan maken tussen een goede oogst en een teleurstelling. Over het algemeen wordt aanbevolen om te wachten met rooien totdat de uien volledig rijp zijn, wat te herkennen is aan verwelkte en afstervende bladeren en stevige, volle uikoppen; de bovenste bladeren worden geel en dor, terwijl de onderste al droog zijn.

De ideale periode om te oogsten ligt meestal tussen eind juni en begin juli, afhankelijk van de variëteit en de groeiomstandigheden. In sommige gevallen kunnen de stengels echter knakken of beschadigd raken door storm, zware regen of mechanische schade, waardoor het verstandig kan zijn om de uien toch te rooien om rot of verlies van kwaliteit te voorkomen. Daarnaast kan eerder rooien ook nodig zijn wanneer de uien direct gebruikt moeten worden of wanneer de voorraad op dreigt te raken, waardoor niet altijd wordt gewacht op volledige afrijping. Ook spelen weersomstandigheden een belangrijke rol, omdat rooien bij droog weer de voorkeur heeft; natte grond kan zorgen voor vervuiling, beschadiging en slechtere bewaring. Soms wordt het loof al vóór het rooien geknakt of platgelegd om de afrijping te versnellen en het drogen van de hals te verbeteren.

Bij het rooien zelf wordt de ui voorzichtig uit de grond getrokken met een hooivork of ui-rooier, waarbij het belangrijk is de uien niet te beschadigen omdat beschadigingen de bewaring bemoeilijken en de kans op schimmel of rot vergroten. Na het rooien is het belangrijk dat de uien niet te lang op het land blijven liggen, vooral niet bij vocht of fel zonlicht, omdat dit de kwaliteit kan aantasten; ze worden daarom zo snel mogelijk naar een droge, goed geventileerde plek gebracht om verder te drogen en uit te harden voor bewaring.

Het drogen (uitharden) na het rooien

Na het rooien worden winteruien op een droge, goed geventileerde plek gelegd om te drogen; dit drogen is essentieel om de uien te laten uitharden en schimmelvorming te voorkomen. Dit proces, ook wel “uitharden” of “curing” genoemd, is een belangrijke stap om de houdbaarheid te maximaliseren. Bij goed weer kunnen de uien direct na het rooien in dunne lagen op het veld blijven liggen, zodat ze alvast kunnen nadrogen door zon en wind. Wanneer het weer wisselvallig is, worden ze verplaatst naar een beschutte maar goed geventileerde ruimte zoals een schuur, loods of afgedekte open opslag. Belangrijk is dat er voldoende luchtcirculatie is rondom de uien: ze mogen niet in dikke hopen liggen, maar los verspreid of in open kisten, zodat alle kanten goed kunnen drogen. Tijdens het droogproces moeten de uien beschermd blijven tegen regen en vocht, omdat dit snel kan leiden tot schimmel en kwaliteitsverlies. Het drogen duurt meestal één tot drie weken, afhankelijk van temperatuur, luchtvochtigheid en ventilatie. Je herkent goed gedroogde uien aan een droge, papierachtige buitenhuid en een stevig, ingedroogd halsgedeelte, waarbij het loof volledig is uitgedroogd en gemakkelijk loslaat. Zodra dit stadium is bereikt, kunnen de uien worden gesorteerd en opgeslagen in een koele, droge en donkere ruimte voor langdurige bewaring.

Bemesting

Ver van te voren bemesten zoals te lezen op de uien pagina.