Wortel

Wortels (Daucus carota) zijn er in diverse soorten: langwerpig, rond, vroeg, laat en in diverse kleuren. Een leuk weetje is dat wortels niet altijd oranje zijn geweest. Pas in de 16 eeuw zijn Nederlandse telers de oranje variant gaan verbeteren en promoten voor het koninklijke huis. Een wortel staat ook wel bekend onder de naam: peen.

Zaaien van wortelen

Het zaaien van wortelen kan vanaf februari tot begin augustus. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 1-1,5 cm diepte. Zaai wortelen direct in de volle grond, ze laten zich slecht verplanten. Zaai dun op ongeveer 2,5 cm van elkaar. Wanneer de zaailingen verschijnen dun je uit op 3-5 cm tussen de zaailingen: dit geeft gemiddeld grote wortelen. Trek de plantjes niet uit maar knijp of knip ze af boven de grond. Uitdunnen of zaaien met een grotere tussenruimte geeft grotere wortelen (max 10 cm tussen de plantjes). Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je water via een broes. De afstand tussen de rijen bedraagt bij zomerwortelen 12-15 cm en bij winterwortelen 25 cm.

Wil men eerder zaaien of is het nog te koud, zaai dan vanaf januari wortelen in de koude kas of onder bedekking van fleeche of plastic. Verwijder de bedekking na enkele weken maar dek opnieuw af als de temperatuur daalt.

Bemesting van wortelen

Werk een lichte bemesting compost of verteerde mest in de grond. Doe dit bij voorkeur in de herfst. Wortelen hebben weinig stikstof nodig. Wortelen groeien het beste in een mulche van compost. Geef in het voorjaar nog wat patentkali. 

Let op met stikstof

Een teveel aan stikstof (Nitrogen), bijvoorbeeld door stikstofrijke meststoffen of verse, niet-gecomposteerde mest, zorgt ervoor dat de plant vooral energie steekt in het produceren van weelderig, groen loof. Ondertussen blijft de wortelontwikkeling achter.

Het resultaat kan zijn:

• Kleine of misvormde wortels.

• Korte of “stompe” wortels.

• Vertakte of “harige” wortels.

Oorzaken van misvormde wortelen

Niet alleen bemesting speelt een rol. Ook de bodemstructuur en teeltomstandigheden zijn belangrijk:

1. Verdichte grond of stenen.
Als een penwortel een harde kluit, steen of compacte kleilaag tegenkomt, zal hij zich splitsen of kronkelen om eromheen te groeien.

2. Verse mest.
Onverteerde organische mest stimuleert niet alleen overmatige stikstofvrijgave, maar kan ook direct wortelvervorming veroorzaken.

3. Te dicht zaaien.
Wanneer wortelen niet worden uitgedund, concurreren ze om ruimte. Dit kan leiden tot vervormde of in elkaar verstrengelde wortels.

Oogsten

Oogst de wortelen wanneer ze groot genoeg zijn, trek dus af en toe een wortel uit om te controleren hoe groot de wortels zijn. Voor vroege rassen is dat 7 – 9 weken na het zaaien, voor latere rassen 10-12 weken. (Winter)wortelen moeten voor de eerste vorst geoogst worden. Zaai elke twee weken voor een continue oogst.

Foto door svklimkin