Patrijs

Weer een peulenrek gezet, een stukje gespit en wat aardappelpootgoed weggebracht.

Weer een koud weekje die gelukkig eindigde met wat zon. Het seizoen verloopt meestal ongeveer hetzelfde rond deze tijd. Soms is het iets warmer of kouder of staat er meer wind. Maar de afgelopen week was prima weer om op de tuin te werken zolang je maar in beweging bleef. Ook voor mijn lijf is dat belangrijk een uurtje of wat langer bewegen zorgt voor een gezonde eetlust en houdt de spieren soepel. Beweging heb ik nog genoeg, ik ben nog steeds aan het spitten. Dan moet er ook compost of mest uitgereden worden en er moet worden opgeruimd. Regelmatig wordt er gevraagd waarom ik nog spit en niet bijvoorbeeld alleen compost op breng. Meestal wordt die vraag niet op de moestuin gevraagd, de meeste mensen die mijn gespitte tuin in het voorjaar zien worden daar blij van. Ze stellen geen vragen maar willen er gelijk aan de slag gaan, zoals een schilder met een leeg doek. Naar mijn idee is het wat modieuze gekkigheid van de laatste tijd, vaak ingegeven door het ongewoon zijn aan lichamelijke inspanningen van de moderne mens. En dat gepaard aan een overdreven beschermingsdrang voor de natuur, " je vermoord de wormen en verstoord het bodemleven ". Dat is misschien wat overdreven gesteld, maar ik mag graag chargeren. Ik heb het spitten ook niet zelf uitgevonden, een van de eerste uitvindingen van de mens zijn grondbewerkingsgereedschappen toen ze overgingen van jager/verzamelaars naar landbouwers. Hier vlak bij zijn daar nog vroeg Middeleeuwse sporen van gevonden: Mijn tuingrond wordt al heel lang bewoond en bewerkt, en ook op mijn tuin vind ik soms nog stukjes ongeglazuurd aardewerk. Ook ik heb veel uitgeprobeerd en iedere moestuin bestudeer ik graag om er van te leren en zo ben ik gekomen tot mijn manier van tuinieren. Let wel dat ik op zandgrond zit, zeer arme zandgrond. Wormen en ander groot bodemleven vind je bijna niet. Een laag compost of verteerde mest bovenop aangebracht blijft daar ook liggen droogt uit en kan bij droog weer ook slecht verteren. En droge voorjaren en zomers komen regelmatig voor. Het duurt dan jaren voor de voedingstoffen bij de wortels zijn. Er zijn drie soorten aardwormen: wormen aan het oppervlak zoals mestwormen, pendelaars die eten halen aan het oppervlak en dat naar beneden brengen zoals de regenworm en wormen die onder de grond blijven. Op mijn zandgrond vind die bijna niet. Omdat ik heel veel organisch materiaal inspit zijn er wat wormen, maar nog verwaarloosbaar als je het vergelijkt met een weiland op kleigrond bijvoorbeeld. Ik spit daarom zodat het materiaal vochtiger blijft onder de grond en sneller afgebroken wordt door schimmels en ander klein bodemleven. Ook houdt het materiaal veel vocht vast in drogere perioden. Paardenmest verteerd snel dus ik moet dit regelmatig herhalen. Ook maakt het spitten de bodem luchtig, op vaste zandgrond hebben ook veel planten het moeilijker. De paar natte plekken op mijn tuin drogen er eerder door op. Soms spit ik ondiep maar zijn er wortelonkruiden dan spit ik diep. Er groeit riet langs mijn tuin, daar was twintig jaar terug een nu gedempte sloot. Dat riet groeit in een jaar zo twee meter mijn tuin op. Komt dat tussen vaste planten dan krijg je het niet meer weg. Ook komt er zo kweekgras, brandnetel, winde, perzikkruid en heermoes op mijn tuin. En zelfs de wilgen achter mijn tuin gaan met hun wortels opzoek naar de voeding van de composthoop. Nu kan je veel weg schoffelen, maar met spitten blijft het beter beheersbaar. Ook is het voor het milieu beter om organisch materiaal vast te leggen in de bodem. De mest of compost spoelt zo veel minder uit, en verbrand niet aan de lucht. Een moestuin kan zo ook helpen met het stikstofprobleem. Maar let ook op voor overbemesting, dat kan niet alleen je gezondheid maar ook de natuur schaden. Te veel compost in moestuin leidt tot uitspoeling van fosfor en stikstof | VILT vzw Ook zit er in veel compost veel stoffen die je niet op je tuin wenst. Ik heb een tijd meegelopen op een milieu park en dat overtuigde mij er van om nooit meer niet zelf gemaakte compost te gebruiken. Gratis uitgedeeld gft-compost vervuild met pesticiden, PFAS en zware metalen, blijkt uit steekproef van EenVandaag - EenVandaag (avrotros.nl) En dan word het vervoerd met vrachtwagens etc. en mag een percentage "vreemde stoffen" bevatten zoals glas, plastic etc. Vreemde compost moet ik ook aankopen. Ik heb voor een laag van een cm per vierkante meter dan drie en een halve kuub nodig, dat kost minimaal honderd Euro. Ik heb niet genoeg materiaal om zo veel compost te maken maar met de paardenmest er bij lukt dat wel. Het is wel wat werk want om zo veel verteerde mest/compost te maken heb je een veelvoud aan ruw materiaal nodig. Er zijn gelukkig veel manieren om te tuinen, en zelfs zonder tuin kan je tegenwoordig groenten kweken. Met kweeklampen, op steenwol of water, dat kan interessant zijn maar dat vind ik nu niet leuk. Zo lang het gaat wil ik blijven spitten, ook al valt het me soms zwaar. O, en dan vergeet ik bijna het belangrijkste: Je komt vanzelf al je spullen in de grond weer tegen, niet alleen het gebroken platglas dat een van mijn voorgangers eens slim in een ondiep gat begroef maar ook, zoals deze week, het vorig jaar verdwenen veertje van mijn snoeischaar...... ( Excusez la main. ) En als je dan moe gespit koud thuiskomt is er een warme stoofschotel van de tuin met een snee zelfgebakken zuurdesembrood. Tijdens het opruimen kwam ik nog platen Trespa tegen, en ik heb weer verse palen van de wilgenstammen. Ik heb er een afscheiding van gefabriekt bij het tuintje achter mijn aspergeveld. Dat tuintje wordt keer op keer verwaarloosd en ook nu was de nieuwe eigenaresse acht maanden niet geweest. Ik was het onkruid zat en heb er een foeilelijke afscheiding gezet. Ook kon ik aan de half lege compostvakken werken. Ik heb alle halfrijpe compost, vol met compostwormen in een vak gekregen. Het moest ook wel weer omgezet want onderop ws het wat te nat. Het ligt er nu bijna twee meter hoog... Het lege vak was verzakt en dat heb ik weer opgekrikt. Daarna een plaat beton op zijn kant er onder en het kan weer even mee. Het lege vak is ook weer gevuld en ik heb nu spierpijn. Thuis zijn de bestelde pootaardappels bezorgd. Een goede reden om vast een tunneltje neer te zetten zodat de grond daar op kan warmen voor het poten van de primeurteelt over een week of wat. Want komende week is het de week van de planten achter glas. Koude nachten en zonnige dagen. En achter glas gaat het hard, ik moet nu al iedere dag alles overdag openzetten om de planten niet te slap te laten worden. Ook onder tijdelijk glas gaan de tuinboontjes groeien. En ook de laatst gelegde in de grond komen boven. Het kratje met zaaigoed had ik al uit de kas gehaald om af te harden. Die zijn eergisteren in de volle grond geplant. Er staan weer heel wat boontjes in verschillende stadia. Ook in het tijdelijke kasje dat ook deels open staat. In de plastic tunnel staat mijn experiment te wachten op de eerste hommel. Ik heb al wel de eerste vlieg en mug gezien, maar de hommels nog niet. Ook het andere spul gaat voorspoedig. Ik had de eerste bieslook oogst uit het kasje. Samen met rucola, sterrenkers en veldsla ging het in de salade. Er was zelfs geld over voor een dure paprika... Met wat Texla frietjes uit de oven. Lekker er komen weer andere groenten aan. Die salade daar kunnen we wel drie dagen van eten. De laatste pastinaken gingen in de soep en er was salade van suikermais uit de vriezer en kroten uit de schuur. En er zijn nu ook iedere week nieuwe bloembolletjes te zien.

Ja, wilgen willen snel rotten. De dikke takken scheuren er dan zo af bij een storm, die zitten bijna alleen met de bast vast. Ik hou hier een bijna zestig jaar oude treurwilg bij die kort op de hoofdtakken is afgezaagd, daar gebeurt dat ook bij. Iedere paar jaar moeten nu de nieuwe dikke takken er uit en de oude worden steeds korter door de rot die er in zit, en het blijft gevaarlijk. Maar ja, geen kapvergunning, ook al ziet het er nu niet meer uit. Op de tuin staat een kronkelwilg die ik ook bij hou, daar laat ik lange stompen van de afgezaagde takken zitten, om rot te voorkomen. En elke paar jaar zaag ik stiekem een dikke stam van onder weg, daar komt snel genoeg weer een stammetje voor terug. 🤫 On topic: Vandaag begonnen met de pootaardappels rond te brengen. Ook een stukje gespit in de schrale wind, ik ben nu rond met spitten, maar nog niet alles is om. Nog een peulenrek gezet, ook alle glas open en weer dicht gedaan, achter glas gaat het hard met dit weer.

Koude wind, af en toe motregen en een waterig zonnetje. De composthoop iets hoger gemaakt met nog twee lagen compost en mest. Daar wat opgeruimd en gebroken glasplaten kapot geslagen zodat ze in een kratje passen. De eerste bieslook uit de kas geoogst samen met sterrenkers. Tuinbonen uitgeplant.

Veertig tuinboonzaailingen buiten uitgeplant.

Een koude wind, de beloofde zon liet het afweten. Met de 5 Tons potkrik van de camper de compostberging opgekrikt. Een betonnen plaat onder de rand gezet en weer laten zakken. Die staat weer ruim 30 cm hoger en een stuk minder verzakt. Gelijk maar begonnen met het lege vak te vullen met lagen redelijk verse paardenmest en nog verse compost uit het andere vak. Nu mag het een paar dagen inzakken en dan kan er weer zo'n lading op.

Ook hier droog en zacht weer. De laatste mest/compost uitgereden. Van twee half volle compostvakken een bomvol vak gemaakt. Een plastic tunneltje gezet om de grond op te warmen voor de vroege Anais aardappels straks

Maart roert zijn staart: De lente staat op het punt van beginnen, maar de winter is niet voorbij. Door een verstoring op grote hoogte boven de Noordpool kunnen we in maart vorst krijgen, zeggen deskundigen van het KNMI. Daar staat waarschijnlijk wel een ruime hoeveelheid zon tegenover. Lees het hele artikel hier: De winter krijgt dit jaar nog een staartje: vorst én zon in maart | Klimaat | NU.nl

Dat is al lekker snel. Hier gebruik ik het kasje nog even zelf bij minder weer. Verder gegaan met naast de aardbeien schoonmaken. Aardbeistekken weggehaald en Russische bladkoolplanten. Die laatste op mijn aspergevak gezet en daar gelijk een afscheiding gemaakt van een paar platen trespa en wat geschilde knotwilgstokken. Het buurtuintje wordt al jaren lang verwaarloosd en dezelfde huurster mag er blijven zitten, al heb ik haar sinds vorig voorjaar niet meer op die tuin zien werken. Nu dus een fysiek barrière om het onkruid het wat moeilijker te maken.

Twee rijen Russische bladkoolplantjes verplant.

Dat roep ik al 25 jaar op deze tuin.... Vanmorgen mijn vrijloopnaaf schoongemaakt want gisteren moest ik terug steppen in plaats van fietsen. Het viel nog tegen omdat je bij Shimano elke paar jaar een ander stuk gereedschap moet gebruiken om je vrijloopnaaf open te maken. Het was fris buiten dus ik dacht te gaan spitten maar ik had een weigering en in plaats daarvan plantjes gezet, rotzooi opgeruimd en bij de aardbeien vast de wortelonkruiden weggehaald. Selderij mee terug voor bij de pastinaak stoofpot. @acpronk Maar het was nog net licht toen je klaar was. 👍

Een derde rij snijbietplantjes gezet.

Ik kon niet verder met spitten, er lag een flinke stapel hardhouten kozijnen in de weg. Die wil ik nog gaan gebruiken maar ze moeten eerst maar even netjes opgeruimd. Naast mijn kasje staat veel troep, daar kunnen ze wel bij. Eerst ruimte gemaakt en een flinke opbergbox weggehaald. Daar gespit, dat was al een paar jaar niet gedaan. Rietwortels, wolfspoot, heermoes, wortels van de knotwilgen achter mijn tuin en brandnetelwortels. Zo veel mogelijk weggehaald. Daarna de box weer terug en de kozijnen passen er precies omheen. Er staat nog veel troep waar ik doorheen moet, vooral hout van de oude eenruiters. Ik heb de vuurkorf maar klaar gezet, maar eerst even bijkomen met tintelende handen van de brandnetels.

De afgelopen week ben ik vooral bezig geweest met spitten. Door mijn ernstig hartfalen gaat dat maar langzaam, maar het eind komt nu in zicht. De verwaarloosde bloemenrand aan de voorkant van mijn tuin is gespit en er zijn veel onkruidwortels uitgehaald. Dat kost erg veel tijd, maar tijd heb ik gelukkig. Omdat ik vaak op moet zoeken wat ook al weer waar stond en omdat ik het leuk vind heb ik even een plattegrondje gemaakt. De meeste lange teelten staan er op. de kleine en korte teelten nog niet. Ook is het maar een planning en kan er nog wat veranderen. Ik heb mijn tuin verdeeld in ongeveer tien vakken waarmee ik de belangrijke wisselteelt van kolen, aardappels, aardbeien en uien kan vastleggen. De teelt van aardappels is hierin bepalend. Met vakken werken is handig omdat ik zo de hoeveelheid mest of compost vooraf kan inspitten naar behoefte van de planten die er komen De vakken zijn aangegeven met wat touwtjes over de grond, wat paaltjes en wat platgetrapte zijpaden. Zo trek ik makkelijk vakken bij elkaar of trek het pad weer bij het vak. Ook zijn de vakken wat groter als gebruikelijk, ik heb de maat zo genomen dat ik vanaf twee kanten het midden van het vak vanaf de zijkant kan bereiken met de schoffel. Soms loop ik tussen de rijen planten, soms leg ik eerst een plank neer om de druk te verdelen als ik in een vak moet zijn. Eerst even de snel in elkaar geflanste plattegrond van sketchup, wat ik net ontdekt heb. Het groene vak is een los stuk tuin van 50M2 waar vooral asperges en frambozen staan. Ik heb er wat asperges opgeruimd om er wat andere planten bij te kunnen zetten. Bijvoorbeeld extra aardappels of kolen voor de nateelt. In de frambozen zijn kweek en andere onkruid gekomen, niet zo erg, ik wil dit nog opruimen maar het heeft geen prioriteit. Vorig jaar ben ik er niet aan toe gekomen. Nu heb ik er voorzichtig een begin gemaakt, ook om de asperges onkruid vrij te houden. Ik heb wat platen gezet om het onkruid van verwaarloosde buurtuinen tegen te houden. Het zelfde stuk van de andere kant: Het linker deel op de plattegrond is 300M2 verdeeld door een pad in het midden. Ik begin links onder. Dit is het stuk waar de bloemen stonden en waar ik dit jaar aardappels ga zetten. Tijdens het rooien van de aardappels kan ik dan weer wortelonkruid weghalen. Er naast is een vak wat al bijna vol is met knoflook, Irisbollen een plastic tunneltje met tuinbonen etc. en wat kleine kasjes met supervroege tuinboontjes en uien. Het vak daarnaast is dit jaar deels voor de klimmende peulvruchten, de rekken liggen al klaar ik kan hier nu peulen en erwten leggen. Er liggen wat glasplaten om de grond vast op te warmen. Op het achterste stuk en het deel naast de composthopen wil ik twee rijen buitentomaten zetten, die komen aan rekken van wilgentakken. Foto is met de kas in de rug gemaakt. Rechts staan sinds kort mijn diverse look op een rij. Achter de lage kas staan aardbeien en daar komen aardappels bij dit jaar, ik ben er nog aan het spitten en de aardbeien moeten nog schoongemaakt aan het eind van de winter. Van de andere kant bezien: Tachtig aardbeiplanten en heel veel stekken. Voor de lage kas staat nog wat kool, een deel is gespit en er staan nu rijen snijbiet en er ligt verse mest om mijn suikermaisveld te mulchen. Langs de twee paden staan twee rijen asperges. Van de andere kant gezien: Achter op het volgende vak zitten de uitjes al in de grond, ook staan er paaltjes om straks een fijn insectennet over te leggen. Vanaf de andere kant: Als afsluiting het voorste vak met vaste planten, bessen, veel rabarber, bloembolletjes en kruiden. Het groen rechts voor zijn blauwe druifjes. Eens kijken of ik me aan mijn planning kan houden, meestal loopt het in de praktijk toch anders. Eerst maar de laatste loodjes spitten, voor ik ga zaaien. Al moet ik opschieten want het seizoen gaat door, ook hier afgelopen week op een zonnige dag de eerste bloeiende paardenbloem:

Leuk zo de start van een nieuwe tuin door een ervaren moestuinder. Bakken zijn handig, die voorkomen dat je plantjes weg rennen.....😜 Mooie en duidelijke plaatjes, is dat sketchup? Ik ga je volgen, Succes.

Ja veel ruimte, maar het eerste stuk is alweer vol en de rest heeft al een bestemming.😳 Vandaag windkracht zes en weer een stukje gespit.

Die tuinbonen zullen wel hard gaan straks daar in Frankrijk. Hier ook koude wind, what's new..... Daarom maar flink gemest en gespit om warm te blijven. Ook nog de laatste snijbiet plantjes er uit gehaald om door te kunnen spitten, straks weer op een rij planten. Het schiet nu op met spitten, nog 30 m2 en een vervuild frambozenbed en mijn aardbeien opschonen. O, ja en de kas en nog wat paden en.....

Bepalend is welke planten je er op gaat zetten en wat er eerder al gemest is. Ga je er van uit dat er een tijdje niet gemest is dan kan je een flinke basisbemesting geven aan de hele tuin. Bij ons op de arme zandgrond kan er voor praktisch alle planten wel een laag van 2/3 cm verteerde mest op, dus de oudste mest van de hoop. Gulzige planten zoals mais, pompoen, prei courgette etc. mogen wel het dubbele. Dat is dus 1- 2 kuub oude mest per 100m2. Is de grond rijker dan kan er wat minder op. Compost kan ook maar heeft een aantal nadelen (prijs, vervuiling, aanwezige gifstoffen) en is minder voedzaam. Zit je landelijk dan zijn er altijd wel paardenbezitters die graag van hun oude (meer dan 6 maanden) mest af willen en dat graag komen brengen. Spit je de eerste keer een steek diep en daarna minder diep dan ben je gelijk van het onkruidzaad aan het oppervlak af. Kan je geen mest krijgen dan kan je ook koemestkorrels gebruiken of kunstmest, maar dat voedt niet het bodemleven en houd geen vocht vast wat belangrijk is op zandgrond.

Hier staat hoe ik zo'n tuintje opknap. Als er geen wortelonkruid zoals kweekgras tussen zit kan je gelijk mesten en spitten, het gras spit je zo onder en daarna kan je beginnen met tuinen en schoffelen.

Ik zou inderdaad eerst alle troep en oude palletranden opruimen, die geven alleen maar extra werk. Daarna schoffelen met een scherpe schoffel en alle troep afvoeren omdat er veel zaad in zal zitten. Daarna een laag (deels) verteerde paardenmest aanbrengen en die inspitten. Je kan dan heel je tuin gebruiken en makkelijk regelmatig schoffelen. Het lijkt wel wat op de tuintjes bij ons.

Begonnen met lekker weer, het onkruid tussen de blauwe druifjes uit zitten trekken. Een stukje gespit maar als nel werd het minder, motregen en wind, tijd om naar huis te gaan.

Je maakt het wel extra spannend door zo geheimzinnig te doen. Er zijn heel veel giftige stoffen en een deel daarvan kan in of op ons zelf verbouwde voedsel komen. Zelfs op onbespoten voedsel zoals uit bovenstaand artikel blijkt. Ik ken iemand die eten in de natuur verzameld op een plek waar vroeger loodwit geproduceerd werd. Dat staat niet aangegeven. Maar aan de rand van oude steden was/is vaak vervuilende industrie aanwezig. Nu is er geen plek meer zonder gifstoffen lijkt mij. Zoeken met Google is lastig zag ik omdat je al snel bij moderne pesticiden etc. uitkomt. Ook kunnen er nog "natuurlijke" gifstoffen in voedsel zitten.

Giftige stof gevonden in Egmondse volkstuintjes: 'Eet ook groenten uit supermarkt' De bodem van de moestuintjes in het duingebied van Egmond bevat licht verhoogde concentraties van de giftige stof PFAS. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van de provincie Noord-Holland en drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder PWN. "Dit kan betekenen dat er in de gewassen van deze tuinen meer PFAS terecht komt dan wenselijk is", meldt Provincie Noord-Holland. Aanleiding voor het bodemonderzoek van de duinlandjes zijn resultaten uit eerdere studies. Daarin bleek dat PFAS-concentraties in de kustgebieden hoger zijn dan op andere plekken. De bevindingen in de duintuinen sluiten aan bij eerdere studies: bij tuinen die dichter bij de kust liggen, worden hogere concentraties gevonden. De resultaten van het onderzoek geven geen aanleiding de bodem te saneren, ofwel vrij te maken van bodemverontreiniging. 'Sea Spray' Voor de oorzaak wordt gekeken naar 'sea spray' waarbij PFAS in kleine waterdeeltjes uit zee via de lucht worden vervoerd. Hierdoor ontstaan hogere concentraties in de kuststrook dan landinwaarts. "We weten nog niet hoe het gehalte PFAS in de bodem zich verhoudt tot het gehalte in gewassen", schrijft de provincie. In de duinlandjes van Egmond worden de gewassen daarom ook onderzocht. 'Beperk risico' Tuinders die het risico op verhoogde PFAS inname willen beperken, krijgen van GGD het advies om groenten uit de duinlandjes in Egmond af te wisselen met groenten uit de supermarkt. In ieder geval tot het onderzoek is afgerond. In de eerste helft van 2023 vindt het gewasonderzoek plaats. Bron: www.nhnieuws.nl/nieuws/314796/giftige-stof-gevonden-in-egmondse-volkstuintjes-eet-ook-groenten-uit-supermarkt

Ja, je kan al gelijk beginnen met zaaien. Vandaag niet veel gedaan. Twee wilgenpalen geschild en gebruikt om twee gebroken hekpalen te vervangen. Ze gaan niet lang mee maar wel lokaal product en voor nop. De oude palen kunnen zo in de vuurkorf. De rest van de tijd de nieuwe overbuurvrouw wegwijs gemaakt op haar nieuwe tuintje. Dan is er veel te vertellen als een moestuin nieuw voor iemand is. Uitleggen welke bessenstruiken er zijn, en dat bessenstruiken niet 50 cm hoog horen te zijn. Dat dit geen bosaardbeien maar gewone aardbeienplantjes zijn die nooit mest hebben gehad op de arme zandgrond etc. etc. Gelukkig zijn de meeste nieuwe tuinders eigenwijs en gaan eerst zelf lopen prutsen. Dat geeft in de toekomst ook weer gespreksstof. Het blijft leuk om iemands verbazing te zien als je wat onoogelijke bruine knoppen in het zand aanwijst en zegt dat dat rabarber is en dat ze over een week of tien kunnen oogsten.