Beetje een boekformaat "necropost" bijna 5 jaar na dato, maar mijn wasabiplanten groeien prima nu, en bloeien zoals het hoort, in de Hollandse winter.
Eutrema Japonicum doet het prima in aarde, kan ook lichte vorst hebben. Heb momenteel 2 moederplanten en 6 jongere plantjes staan- 4 staan nu nog in de kou, 2 staan in een vorstvrije schuur, de moederplanten maximaal op 12 graden momenteel. De moederplanten in de schuur staan in veel teveel ruimte, en maken meer zijscheuten dan dat ze naar bruikbare wortels uitdijen. Een stuk of 8 nieuwe plantbeginsels per jaar geven ze, ongeveer de helft slaat aan. Voorzichtig afnemen bij het zien van de eerste wortels, en opkweken op een 9x9x9cm potje met 50-50 heidezand/ compost werkt redelijk bij mij.
Wil je serieus je eigen verse wasabi kweken en proeven? Hou het dan niet op 1 plantje. Houd rekening met een zomers plekje in de schaduw, met genoeg watermogelijkheden. Een plekje in de herfst, waar je de plant ontdoet van slakjes o.a. En een plek om de ergste vorst te overbruggen. In de lente in de schaduw buiten, even bijkomen van de zorg.
Ze zijn overigens redelijk beulproof, ik heb meerdere keren de wortels uitgespoeld en de grond vervangen zonder zichtbare problemen. Jonge aanwas kan soms door de wortels van de hoofdplant vlechten, dan is het beter voor de aanwas om ze te laten zitten, maar dat beïnvloed de hoofdplant uiteindelijk.
Teveel water geven is hier killer nummer 1 voor jonge planten. Zeker in de winter, niet droog laten staan maar ook zeer zeker niet verzuipen. Stromend water heeft vaak een hoop opgelost zuurstof mee- stilstaand water niet. Verzuurd, tot de potrand in de grond verzadigd water is vaak een doodsvonnis.
De rhyzomen kweken overigens prima op goed doorlatende potgrond- stromend koel bronwater met de voetjes tussen de kiezels is een belangrijke traditie voor Japan, net zoals Fugu daar een bereidingskunst is, zit er ook in Wasabi een groot aandeel show. Er zit ook zeker een groot deel waarheid in- maar het "alleen op stromend bergwater" is allang ontkracht.
Ik heb nu 6 jaar elke herfst/ vroege winter verse, smakelijke rhizomen van nu totaal 9 jaar aan kweek. Het is een kwestie van van de lente tot de zomer de planten direct zonlicht laten vermijden, de uitlopers/bloei verwijderen en de grootste bladeren weghalen om de groei te stimuleren. In de herfst weinig onderhoud behalve wat slakkenvraat- en in de winter af en toe binnenhalen. Nu, staan ze met 3°C (-0°C gevoel) binnen.
Vorst, een graadje onder nul is geen probleem, maar onder -8 verwelkt het blad. Herstelde zich prima- maar het gaf de laatste keer een groeiachterstand. In het fietsenschuurtje dus, met een kachel op vorstbeveiligingsstand om de heftigste kou tegen te gaan.
Het is alsnog een vrij gevoelige plant, en het kost een hoop geduld. Hou je de vaak voorspelde "2 jaar na poten oogsten" aan, is dat misschien aanleiding tot een teleurstelling.
Na in het begin 3 jaar met 4 uiteenlopende methodes van planten, in totaal 18 stekjes, en een deeltijdbaan aan intensief slakkenzoeken, grondsoorten testen- en uiteindelijk de echte wasabi proeven, was het, cru gezegd- teleurstellend. Wasabi heeft een exotische oosterse mythe over zich, en soms is dat zoveel meer betoverend dan de smaak an sich.
Uiteindelijk, na het zelf direct ervaren te hebben, doe mij de scherpere mierikswortel maar. De echte, Japanse ambachtelijk gekweekte heb ik meegemaakt- ook vers- ook de met de traditionele gedroogde haaienhuid geraspte, met bamboe borstel geserveerde... En de smaak was voor de gedane moeite teveel vergelijkbaar. We zijn verwend met een oosters droomscenario van een intensieve hit vol op de neus, met een zoete "plantaardige" smaak achteraf.
De stof hiervoor verantwoordelijk is Allylisothiocyanaat, exact dezelfde stof die de Mierik zijn scherpe smaak geeft. Oh, het is overigens ook een directe grondstof voor mosterdgas, gek genoeg. De mierik bevat meer van dit stofje, een japanse kennis van me, gaf aan dat de hier verkrijgbare namaak wasabi, als een wasabi "on steroids" was. Dus voor de tuinders op zoek naar neusbrandende scherpte- mierik is je keuze. Zelf heb ik ze ook, om die reden.
Na dit relaas, blijf ik de plantjes overigens verder opkweken, want het is gewoon lekker. En een leuke schaduwplant. Zet ze op goed drainerende grond, in een niet te grote pot. Ze vermeerderen via zaad en via uitgroei uit de hoofdwortel, het zaad kiemt slecht, en de kans op succes is veel moeilijker. Wacht met vermeerderen van een moederplant tot je de eerste kiemwortels aan de nieuwe uitloper ziet, Zonder wil het soms wel maar is de slagingskans veel lager. Te lang wachten en de uitloper maakt naast wortels- samen met de moederplant een naar meerdere kanten uitgroeiende rhizoom. Ook leuk, maar niet makkelijk raspbaar.
En de belangrijkste persoonlijke tips- heb geduld, wees alert vooral op naakt- en platte slakken. Hou de potmaat relatief klein.. Een aan de hoofdplant geoogste groeischeut in een 20cm brede pot geeft hier eerder een oogstbare rhizoom (2,5cm breed na +/- 2 jaar) dan een plant op 60L hoogwaardige potgrond.
De bladeren en bloesem zijn tussendoor overigens goed te eten, de stengels zijn een stuk pittiger, maar mij te vezelig om te verwerken in een salade.
En nog een laatste uit eigen ervaring- kweken op stilstaand zelfvoorzienend (Kratky) of een stromend water aquacultuur werkte bij mij niet goed, de planten maakten kleine bladeren en een onderontwikkelde rhizoom aan. (De grootste was na 2 jaar 14cm lang, maar was een onbruikbaar pennetje van 0.7cm dik, die ook nog eens de scherpte miste.)
7 jaar aan proberen op aquaponics gaf geen denderend succes, maar dat is slechts mijn ervaring. Een in het wild """gevonden""" wasabi plant in de stroming van een beekje in midden Nederland, was wel erg lekker, maar helaas ook erg in trek bij de aanwezige herten..
Eet het blad met mate overigens- het lijkt rauw gegeten, laxerend te werken. Soms handig, vaak niet.
Groeten, een wasabifanaat.