weknow

Kersen worden veel te groot en zijn daarom veel minder geschikt als haag. (Tenzij je een haag wilt van 3 meter breed en 4 a 5 meter hoog...dan zou ik eerder ras-hazelaars overwegen vanwege groeikracht en dichtere groei). Ook op zeer zwakke onderstam (nauwelijks te vinden, meestal ook niet als verkoper beweert dat het een dwergvorm zou zijn) moet je bij kers aan een meter of 3 en eerder 4 minstens denken. Als je voor kersen wilt gaan, kies dan voor zure kersen...die zijn beter wat kleiner te houden en duidelijk minder groeikrachtig. (En beter voor wijn vermoed ik). Maar ik noemde appels (of evt. peren, maar die vragen meer zon!) omdat ze veel geschikter zijn om een haag van te maken...goed in vorm te houden en op een hoogte van 2 a 2,5 meter MITS ze op een zwakke onderstam staan. (Onderstam M27 als je hele goede grond hebt, anders bijvoorbeeld M9 of M26...beetje afhankelijk ook van groeikracht van het geënte ras.)

Kiwibes groeit 1e en soms ook 2e jaar na aanplant nog heel weinig. Investeert vooral in een (breed en grotendeels oppervlakkig) wortelgestel. Als ie goed aan gaat dan zal ie vanaf jaar 2 of 3 heel hard gaan groeien en steeds harder. Bloei en als bestoven ook vruchten krijgt ie vooral echter aan hogere horizontaal geleide takken na 3, 4, 5 jaar of zelfs nog meer. Eerder een pergolamodel dus dan een dichte haag. Mag ik een suggestie doen? Jostabes (zeer makkelijk, groeit vrij snel, wordt ca. 2 meter en makkelijk te snoeien, leiden en plat te houden.) Loopt ook al vroeg uit en is dan erg fraai en fris. Als de haag wat langer mag worden en de plek is geschikt wb. licht ed. dan is een haag van allemaal verschillende appelrassen op zwakgroeiende onderstam erg fraai en ook wb. oogst een rijkdom. Deze kun je ook redelijk vlak houden met weinig steunmateriaal, maar de snoei om ze in gewenste vorm te houden vraagt wel wat snoeiervaring. Plantafstand voor appel ca. 1 meter. Jostabes als haag zou ik 75 a 100 cm aanhouden.

Ik reageer weer als geïnteresseerde leek! Fijn stof is niet hetzelfde als zichtbaar stof!!! Je vraag gaat over een ander probleem! ?? Stof van sloop en bouw werkzaamheden zal niet gezond zijn, niet zozeer vanwege dat het stof is, maar door de producten die er in zouden kunnen zitten, die oplossen en in je bodem terecht kunnen komen en sommige dus ook uiteindelijk in je groenten. Maar als stof zodanig is het af te vegen/af te wassen als het ergens op ligt. Ook op groenten en fruit. Sowieso was het door de droogte een heel stoffige tijd....met wat wind waait er dan ook grond als stof rond en weg = erosie, naast allerlei andere dingen die zich als stof verplaatsen. Ik denk dat geen tuin gevrijwaard blijft van wat er allemaal vanuit de lucht in terecht komt....... Fijnstof is meest onzichtbaar, van microscopische grootte. De gezondheidsgevaren daarvan zijn niet precies dezelfde. Misschien een milieukundige die gedegener antwoorden kan geven?

Minder geschikt. Vooral omdat je ieder jaar al de takken die hebben gedragen moet wegsnoeien (of ze sterven af) en er nieuwe takken gemaakt worden die de oudere vervangen. Die nieuwe scheuten zullen inderdaad hun blad houden tot de eerste vorst (geldt eigenlijk voor alle braamachtigen zo een beetje.) De naam van deze braam is nogal misleidend. "Evergreen" is niet wintergroener dan andere soorten. (Vraag me af of het te maken kan hebben met een minder bonte herfstkleur van het blad dan andere braamsoorten? Peterseliebraam zal de bijnaam zijn omdat ze een iets fijnere bladvorm heeft?) Los van het bovenstaande zijn er dus ook altijd een aantal maanden voordat de braam weer volop in het blad zit.....zeg vanaf november tot ergens eind mei/begin juni.

In de wok of kort, een paar minuutjes hooguit, als schijfjes/blokjes in een pan. Knapperige structuur blijft redelijk behouden, maar zoetheid wordt wat minder. Vers/rauw heeft mijn voorkeur.

Als je organische materialen op de paden legt, zal dat sneller of langzamer verteren...het resultaat is dat de bodem voedzamer wordt. Een laagje karton of stro o.i.d. werkt dus maar tijdelijk en soms averechts.... Je hebt iets nodig dat langzaam verteert...zie ook nummer 5 hier onder. Waardoor wordt bodem die je als pad wilt gebruiken, onbegroeid (= "onkruidvrij)"? 1. Doordat planten niet kunnen wortelen (beton, steen, kiezel.....maar in de tussenruimte groeit wel weer van alles) 2. Doordat de bodem onvruchtbaar is, bijvoorbeeld door intensief samendrukken door bereiden of belopen...de manier waarop in de natuur paden ontstaan. (wortels krijgen geen lucht, plant stikt en kan niet groeien; bovengrondse deel wordt evt. nog stukgelopen of verdrukt.) Er zijn planten die juist hier graag groeien: bepaalde grassen, weegbree e.d. 3. Doordat de begroeiing wordt weggehaald (schoffelen, branden, gif spuiten e.d.) 4. Doordat er gewenste planten groeien die de mate van betreden of berijden verdragen. (bijvoorbeeld grassen kunnen veel hebben). Maar deze groeien, moeten in de hand gehouden (maaien, randen bijhouden) 5. Doordat planten geen licht krijgen...dit is wat je probeert via karton of een dikke laag haksel, boomschors, cacaodoppen oid. De laag moet dik zijn en blijven liggen als het belopen of bereden wordt. Geregeld zal de laag moeten worden aangevuld als deze verteert of slijt. Ik schat dat karton een paar maanden werkt, bovendien niet plaatsvast is....lijkt me minder geschikt. Een dikke laag hakselhout 1 a 2 jaar. Een dikke laag boomschors 3 a 4 jaar. Als de laag goed dik is, zal het meeste onkruid dat er staat worden tegen gehouden (maar er zijn soorten die er toch door willen groeien....distels, smeerwortel enz) Ook een deel van de zaden die er op terecht komen zullen kiemen en soms zelfs een ideale voedingsbodem vinden. Onderhoud en aanvullen van zo een laag blijft nodig. Je hebt hiermee een hele lijst theoretische mogelijkheden. Mijn voorkeur? In de moestuin oude trottoirtegels, waarmee ik paden als stepping stones maak (tussenruimte 30 a 40 cm tussen tegels...1 kleine stap) en die ik kan verleggen om indeling te veranderen of eens te wieden rondom. In de siertuin en tussen fruit: hakselhout of nog liever boomschors. Om de paar jaar wordt het deel dat al behoorlijk verteerd is ingezet als deel van potgrond of als mulch in de de plantbedden. In de bostuin werk ik ook veel met de bestaande begroeiing van grassen en wilde planten die enkele keren per jaar wordt gemaaid. Als ik een sterke balkmaaier zou hebben zou het makkelijker en preciezer gaan, nu doe ik het vooral met een draadtrimmer/bosmaaier.....eigenlijk te tijdrovend vanwege het grote oppervlakte. Werken met karton is vooral geschikt als je een (liefst kortgemaaid) grasveld/weide in cultuur wilt brengen en er daar snel wilt gaan planten. Wortelonkruiden eerst verwijderen en dan een enkele of dubbele laag bruin karton, overlappend, en dat afgedekt met een laag compost is een makkelijke en snelle manier. Nog vruchtbaarder wordt je begin als je ook een laag compost onder het karton legt. Hier heb ik goede ervaringen mee. Ik heb de combinatie kartonnen onderlaag en hakselhout bovenlaag voor paden geprobeerd in de bostuin, maar vind dat bepaald geen succes. Het werkt makkelijker en sneller door een dikke laag gehakseld hout te leggen en die geregeld aan te vullen. Daar kun je ook makkelijk schoffelen of onkruid dat er los in wortelt uittrekken. Juist dat schoffelen gaat in de kartonlaag helemaal niet.

Niet om gelijk te hebben, Patrijs, maar wel omdat het belangrijk is om duidelijk het verschil tussen "natuurlijk" en "synthetisch" te kunnen maken als iemand met die woorden aanduidt wat wel en niet gewenst is. Volgens mij betekent "synthetisch" dat er via de weg van een chemische reactie een nieuwe stof gemaakt wordt. De stof wordt dus door mensen "gemaakt". Vanzelfsprekend zijn alle stoffen waar we als mensen van uit kunnen gaan om nieuwe synthetische stoffen te maken per definitie "natuurlijk", dat wil zeggen aangetroffen (in "de natuur") . Zeep wordt gemaakt (en niet aangetroffen of gevonden) via een chemische reactie tussen 1. Olie/vet (kan zowel van plantaardige als dierlijke oorsprong zijn) 2. Zouten (bijvoorbeeld natriumhydroxide voor harde zeep of kaliumhydroxide voor zachte zeep) daar kunnen nog stoffen (bijvoorbeeld een parfum) aan worden toegevoegd.

Zat toch al in Bit zijn antwoord, Appelvrouw. Verstuiven, waardoor het blad steviger wordt en er evt. ook nog een onsmakelijke barriere is van stoffijn gruis waar de luizen niet zo graag aan zuigen.

De grondstoffen zijn niet synthetisch. De zeep die ervan gemaakt wordt is toch echt synthetisch. Uiteindelijk is alles wat we maken van natuurlijke grondstoffen. Maar we maken er nieuwe samenstellingen/stoffen van... dat heet "synthetisch". Zeep komt in de natuur echt niet zo voor. Ook die lekkere bio-olijfoliezeep niet. Overigens ben ik er niet bang voor. Ik gebruik liever geen (niet selectieve) spuitmiddelen op mijn gewassen. Denk dat dat niet nodig is. In mijn tuin kan ik zo ecologisch mogelijk te werk gaan en dat bevalt me erg goed.

Bedankt Bit voor de terechte correctie over levenscyclus van luizen en voor de uitleg van hoe je zachte zeep efeectief zou kunnen gebruiken. Maar bio-fee.....zeep is juist een niet-natuurlijk middel, namelijk synthetisch gemaakt. Ja: Het is voor mensen niet giftig en het breekt snel af na gebruik, maar werkt niet-selectief en doodt dus niet alleen de luizen, maar evenzeer mogelijke bondgenoten die luizen op het menu hebben. Daarom dus liever niet wat mij betreft! Een jaar of drie geleden was ook mijn boerenkool oneetbaar door de vele luizen. Intussen redeneer ik dat dat dan een keer jammer is als een oogst mislukt. Ja dat gebeurt soms...dan maar een jaar geen boerenkool uit eigen tuin. Geen reden om te gaan spuiten met van alles...de zeepsop met spiritus is de kool niet waard ( ) en de jaren erna deed het probleem zich niet meer voor. Wat ik intussen wel doe is kleinere hoeveelheden tegelijk zetten, zaai/uitplant spreiden en ook op diverse plekken gespreid hetzelfde gewas zetten...meestal overbodig, maar soms ook dat het op de ene plek veel beter gaat dan op een andere. (Leerzaam ook om dan de verschillen in groei te proberen begrijpen) (Even terzijde nog: Ik vind of iets in de natuur voorkomt niet doorslaggevend over of het verantwoord is om te gebruiken. Ook in de natuur komen talloze zware giften en schadelijke stoffen voor!).

Lees goed, he. Denk het niet, zeker als aantasting al behoorlijk is. Zal dan wel verloren zijn, zeker als vrij zacht weer aanhoudt. Maar je kunt het proberen. https://www.velt.nu/bladluizen

Gaat er om dat wortels niet te veel beschadigen en vooral meteen kunnen verdergroeien. Dus meteen na op graven op de nieuwe plek en even goed water geven bij de huidige aanhoudende droogte zal nodig zijn. Als er komende tijd geen flinke buien komen, misschien over enkele dagen nog eens wat aangieten. Verwacht dan verder geen problemen. Het loof van de aardbeien zal in het voorjaar toch geheel vernieuwen en bij een koude winter ook dat van de knoflook en dat is prima. Nu niet veel groei en loof nodig...vooral sterke wortels...de groei van het loof begint in maart en de bolvorming vooral vanaf mei/juni.

Zeep en spiritus is misschien geen zwaar vergif, maar ecologisch is het ook niet bepaald. Dus vind ik geen echte optie. Luizen vermenigvuldigen zich explosief, meerdere generaties per dag, bij hogere temperaturen zoals nu. Die paar terugkruipers zullen het verschil niet maken.

Veel kans dat het dit jaar dan weinig wordt inderdaad Jootje. Gelukkig hoeft het helemaal niet te betekenen dat je het volgend jaar weer krijgt, zo is mijn ervaring. Wat je nog kunt proberen is met een flinke straal van de tuinslang ze weg te spuiten....paar keer herhalen...ligt een beetje aan hoe massaal de belagers al zijn. Als het weer omslaat kan het zich dan misschien wat normaliseren volgende week...

tussen 6 a 10 jaar schat ik. Maar....ook van een gekochte plant (= zaailing) zal het niet veel eerder zijn. Met wat zoeken betaal je voor een zaailing van 1 jaar 8 a 10 Euro en een 2 a 3 jarige plant rond de 20 Euro. Tenzij je een geënt ras hebt...en al een redelijke struik...dan moet je pakweg aan 4 jaar denken en een prijs vanaf 45 Euro. Zaden betaal je op internet...moet je goed zoeken....tussen 0,50 en 1 Euro per stuk, waarbij veel leveranciers er zo weinig verstand van hebben dat ze je gedroogde zaden sturen die 100% dood zijn. Dit aanbod van Bart is echt een koopje! Omdat Bart goed weet hoe zaden te bewaren en vooral ook omdat zijn zaden van toprassen komen en dus hoogstwaarschijnlijk ook nakomelingen met goede vruchten. Maar....opkweek is geen sinecure...deze plant is in bijna alle opzichten anders en onvoorspelbaarder in ontwikkeling dan alle andere planten die ik ken. Je leest er meer over in het aparte pawpaw-topic https://www.moestuinforum.nl/topic/3115-pawpaw/

Een "struik" bij pruim is een vorm waarbij de boom heel laag getopt is (laagstam is ook laag de groeipunt eruit, meer niet!!!). De boom ziet er dan uit als een kleine stam tot ca. 1 meter en dan een kroon met grote takken....bij pruim zijn dit dan gemakkelijk takken van 4 a 5 meter. (Ik schreef dit in mijn eerste reactie al: pruim is eigenlijk NIET geschikt voor zo een haag!!! Groeit veel te fors.) Bij een appel en peer is bij de meeste rassen een zuilvorm mogelijk. Een smalle stam met allemaal korte zijtakken over de hele lengte verspreid. Die zij ideaal voor een haag met een plantafstand van ca. 1 meter. Een struikvorm zou hier ook kunnen, omdat met snoei de meeste appel en perenrassen goed te vormen zijn....maar dan moet je toch verstand hebben van vormsnoei, iets voor vakmensen....met een zuilvorm (de echte vakman-kweker kweekt het boompje al voor je op zodat het heel geschikt is voor zo een haag!!) heb je een goed begin is is het in vorm houden heel veel makkelijker. Laagstam/halfstam/hoogstam zegt alleen iets over de plek waar de boom wordt getopt en dan zijtakken moet gaan vormen en is hier niet relevant. Het zegt niets over de groeikracht van de boom. Voor een haag heb jij bomen nodig die niet te hard groeien....dat verschilt voor een deel per ras en wordt vooral bereikt door te enten op onderstammen die de groeikracht heel sterk afremmen. Dat is precies wat jij nodig hebt voor jou haag. Pruimen zijn eigenlijk ongeschikt voor een haag omdat ze over het algemeen te sterk groeien en een smalle zuilvorm niet mogelijk is. De bomen groeien toch altijd te breed en te hard om in een haag te kunnen. Bij appels en peren kan dat veel meer gestuurd worden.

Verwaarloosbaar. Geen enkele merkbare invloed op je boompje.

Ik vind hem geweldig Huub! Maar als je niet schept is uitzetten toch niet zo makkelijk....gun je een luxe-model met afstandsbediening.

Hoi Vincent, Sure, geen probleem. Heb hier 4 of 5 rassen vrouwtjes staan....weet alleen niet altijd meer wie wie is. Je moet me alleen even helpen wanneer ik het moet knippen....heb je een soort handleiding voor enten van kiwibes, want ik heb er geen enkele ervaring mee* Zal in ieder geval wachten met snoeien tot dan en op alles wat mooie eenjarige scheuten laten staan voor je. *E igenlijk adviseer ik je met mijn beperkte kennis om alle vrouw-rassen te enten indien mogelijk op je 2 mannetjes. Van het stekken van kiwibessen weet ik na een aantal jaren proberen dat sommige prima lukken en andere geheel niet...zou me niet verwonderen dat met enten ook zoiets gebeurt...

Voor appel en peer kun je rekenen op ca. 1 meter tussenruimte...zou je 4 a 5 boompjes kunnen zetten. Zelf zou ik dan kiezen voor alleen appels of alleen peren in verband met bestuiving en bevruchting* en als boomvorm liefst een boompje dat als "zuil" is opgekweekt, waarmee de basisvorm al vrij smal is. "Laagstam"zegt niet zoveel....kies voor een zwakgroeiende onderstam. Let ook op je grondsoort...op zand kies je een wat sterkere onderstam dan op zwaardere grond nodig is. Pruim is niet geschikt...die wordt gewoon te groot...(zelfs als de verkoper beweert dat het wel kan...NIET doen!) * Appels en peren dragen niet of sommige nog een klein beetje als ze niet door andere soorten worden bestoven. Met 5 rassen bij elkaar zit je eigenlijk altijd redelijk veilig en heb je in de praktijk een goede bestuiving en dat betekent enig fruit/meer fruit en betere kwaliteit fruit. Ga naar een goede kweker en laat je weinig ziektegevoelige rassen en boomvormen die goed samengaan en geschikt zijn voor jouw grond aanbevelen...dan heb je kans op een heel goed resultaat. Er zijn hele tabellen over welke soorten elkaar bestuiven....en dan worden 2 soorten bij elkaar aanbevolen.....maar die tabellen zijn voor boomgaarden met vele bomen en in de praktijk werkt het niet volgens die tabellen (en is het vaak ook wat vergeeflijker...bloeitijden die overlappen.)

Het moge bekend zijn hier dat ik sinds een jaar of 4 fanatiek pawpaw aan het proberen kweken ben uit zaad. Aanvankelijk met moeite wat zaden van her en der over de hele wereld kunnen kopen, maar de laatste 2 jaar zaden gekregen of geruild van/met andere mensen op dit forum. Zal nog een jaar of 5 a 8 duren voordat er de eerste bloemen en vruchten aan gezaaide planten komen. Maar vandaag de kans gehad om voor het eerst pawpaws te proeven. Ging enkele weken geleden een siertuin bekijken voor geschiktheid voor open ecotuindagen van Velt volgend jaar en kwam daar zowaar 2 prachtige ca. 15 jaar oude pawpaws tegen die boordevol hingen (en daarnaast een mooie cornus mas met zeer grote rijpe vruchten). Ik heb toe gevraagd om als ze rijp zoden zijn een stukje te mogen proeven en vandaag ben ik erom geweest met enkele zelf gezaaide diospyrossen virginiana als kadootje en heb er een aantal meegekregen die van de boom vielen. Intussen boeken en 100en artikelen e.d. gelezen over pawpaw en ook de smaak....en ik ben helemaal niet teleurgesteld....heerlijke structuur...en mildzoete aromatische mango-achtige-smaak...minder zoet, maar zonder de bitterheid en zurigheid die een mango vaak ook heeft. Een klein beetje verschil in rijpheid maakt veel uit in smaak...zoals ergens hier stond: als ze geuren zijn ze het lekkerst, maar dan ook binnen een dag erover en al slecht van smaak. Als ze zacht zijn kun je ze ook al goed eten, zijn ze nog stevig dan beter even wachten. Rijpheid luistert dus heel nauw. Maar ik ben absoluut overtuigd van de smaak en vind het geweldig! Omdat ik niet weet welk ras (of 2 rassen waarschijnlijk) ik nu at, weet ik ook niet hoeveel verschil er in smaak kan zijn tussen rassen. Leuke bijkomstigheid is dat ik van een dozijn vruchten ook weer flink wat pitten heb om te zaaien. De 2 bomen waar ik vruchten van kreeg dragen sinds 4 a 5 jaar en er stonden 2 spontane zaailingen van dit jaar in de kippenren waar de bomen groeien.

Ga voor Jorieke nog speciaal brood ophalen bij een blijkbaar erg goeie bakker in Silvolde, die ook allerlei hartig brood verkoopt. Zal daar zaterdag kijken voor iets op de tafel en anders wordt het inderdaad iets van (fris-)drank en wat erbij, want 2 flessen vind ik eigenlijk te weinig als bijdrage. Voor mij was vandaag een hele speciale dag. Ik ben nu een jaar of 4 nogal fanatiek bezig met het zelf opkweken van pawpaw, ookal omdat geënte planten veel te duur zijn. (Zie verder het topic over pawpaw voor mijn ervaringen: https://www.moestuinforum.nl/topic/3115-pawpaw/) Vandaag heb ik ze voor het eerst kunnen proeven en heb er van iemand een dozijn gekregen...sommige zeer rijp, andere nog hard. Ik weet dat ze slecht te bewaren zijn, maar ga proberen om er komende zondag toch nog een of enkele bij me te hebben, zodat andere mensen die ze ook nog nooit proefden een stukje kunnen proberen. Zal ze wel niet zomaar op de tafel leggen...beetje plechtig moment van maken met zakmesje erbij rond een uur of 3 in de middag....

Voor Ciska: Fles zonnebloemolie en 2 x 2 rijpe komkommers.

Dat was mijn gedachte ook....zo een trommel wordt niet goed warm.....inhoud is te klein daarvoor. Zal wel beetje sneller gaan dan in een vat oid omdat je vaker mengt en vaker zuurstof inbrengt , mits voldoende vochtig. Ik composteer vooral in vaten, waarvoor eigenlijk hetzelfde geldt dat de hoeveelheden te klein zijn voor een start van enkele dagen rond de 65 graden. (Warmer is zeer ongewenst!!) Koude omzetting is niet minderwaardig en ik lees her en der aanwijzingen dat het zelfs een gezonder en vruchtbaarder resultaat geeft dan composteren met warmte. Het onkruidprobleem vermijd ik door geen (onkruid)zaad erop te doen....dat deel gaat in een open composthoop in de kippenren. Voor wat betreft de snelheid kun je winst boeken door met meerdere hopen te werken van 1 a 2 m3 grootte en die geregeld om te werken zodat zuurstof en mixen gegarandeerd is. Door vers groen (gras is zeer effectief) als starter bij te voegen krijg je gedurende enkele dagen een warmteontwikkeling waardoor al een soort voorvertering plaatsvindt en alles sneller gaat (3 a 4 maanden voor volledig rijpe compost...beweringen over sneller is of enorm intensief of kletskoek, want niet rijpe compost!!). Die startwarmte lijkt al snel op een soort verbranding en er gaat al het een en ander verloren aan stikstof (in plaats van te humuficeren)....snelheid heeft ook zo gezien zijn prijs!

Ik weet niet of die methode een allternatief kan zijn, maar Charles Dowding werkt met strobalen en zoekt nieuwe manieren om de oude techniek dat rottende mest/compost warmte afgeeft te gebruiken in zijn kassen om 's winters een groot assortiment groenten te kunnen blijven kweken. Los van de kosten zou het gebruik van toch vrij grote hoeveelheden petroleum of electriciteit me in een kas tegen de borst stuiten...maar dat is natuurlijk een (ook ecologische) afweging van voordelen en nadelen.... Hier de link naar zijn website. Zoek daar eens naar wintervegetables en warming greenhouse... De laatste jaren is de website steeds veranderd...kan dus goed zijn om ook in het forum(archief) te kijken. https://www.charlesdowding.co.uk/