redzebra

@rorror ik kan je het antwoord al geven : een betere/duurdere ontstoorde leddriver kopen. Als je even door scrolt op die led pro gen 3 pdf, zie je dat daar een osram driver is gebruikt, deze heeft specifiek onstoringscondensatortjes ter voorkoming van geluid, Er 1 voorhangen was inderdaad misschien wat simpel gezegd of dat werkt (meer voor stoorsignalen vanuit het net), er bestaan verschillende manieren, waar in de schakeling en hoe, dat je het geluid eruit kan filteren wel. @KleineTuinGroteDroom Nee, het is niet gevaarlijk of schadelijk, ze moeten nog steeds voldoen aan de Europese richtlijnen, hooguit een beetje hinderlijk, Bij mij stoort het niet, ik moet al heel dicht bij die battens staan om het te horen.

@donaldk zie die link van lumeco, 210lumen >80cri een en pak minder degradatie. "Geen licht" is een slechte uitdrukking, niet "minder licht" want licht is lumen althans voor een mens, wel minder efficiëntie voor de plantjes. Het ding is, het gaat zo snel, die battens presteren beter als mijn dure groeilampen en volgend jaar zijn er weer een pak betere opties waarschijnlijk. Het gaat niet meer gaan over wat is geschikt voor plantjes, ze gaan allemaal voldoen, maar meer verbruik/prijs. Het gezoem bij die goedkope battens kan je waarschijnlijk wegkrijgen als het je stoort door een ontstoringscondensatortje er voor te hangen, verlaagt wel je powerfactor, maar ja. En het blijft een afweging verbruik aankoopprijs. Maar het is telkens gewoon maar een stekertje aanhangen, en die prijs ? Ik zag deze liggen in de action voor nog geen 20 euro. Ik ging erna toe voor een aantal kunststofbakken die eigenlijk @Flup niet aanrade, maar ik wou wat buiten zaaien onder afdekking en ja voor 12,5 Euro kon ik dat niet laten, poten zitten hier wel stevig ? en zitten ondertussen vol gezaaid. Is een 125lumen / watt , natuurlijk vanuit 1punt , maar wil hem proberen voor een aantal grotere planten.

Die 160 Lumen/watt wordt nu nog soms aangegeven als energielabel A++ , maar eigenlijk moet de nieuwe energielabel al vermeld worden sinds september 2021. Volgens de nieuwe is dit maar energieklasse C. energie-efficiëntie totale lumen/Watt efficiëntie A 210 B 185 tot 210 C 160 tot 185 D 135 tot 160 E 110 tot 135 F 85 tot 110 G tot 85 De bedoeling was om wat ruimte te creëren voor de toekomst en het terug overzichtelijker te maken voor de consument zonder plusjes achter de A, Maar ik vrees dat we snel terug de plusjes achter A weer zien verschijnen., in filament vorm ondertussen deze nieuwe al bij Philips : 210 lumen/watt en we zijn nog geen jaar verder. @donaldk er zijn inderdaad al een pak efficiëntere, het gaat snel. https://www.lighting.philips.nl/consumer/p/led-lamp/8719514343801/specificaties, in deze vorm (rondstraler) natuurlijk minder geschikt voor de plantjes.

Daarom blijf ik momenteel dat battentje van Sander nog altijd het beste vinden, als je alles bekijkt, verbruik, Cri >80 etc, stralingshoek 110 graden, heel dichtbij hoor je wel een licht gezoem ik kan natuurlijk niet vergelijken met de andere battens. Maar het staat niet stil, deze zien we achtereen ook wel in goedkopere vormen verschijnen: https://lumeco.nl/wp-content/uploads/2019/09/LED-T5-PRO-GenIII.pdf specificatie batten Sander. Specificaties Merk Samsung Wattage 15 Watt Vervangend wattage 240 Watt Inclusief verlichting Ja Batten Geïntegreerd LED Aantal branduren 30.000 uur Schakelcycli 15.000 cycli Lichtkleur Wit licht Kelvinwaarde 6400K Kleurcode 864 Dimbaar Nee Lumen 2400 Lumen Aantal lumen per Watt 160 Lumen Gradenbundel 110° Energielabel A++ Powerfactor >0.90 Kleurweergave (CRI) >80 IP-waarde IP20 Afmetingen 600x74x25 mm Materiaal Plastic Voltage 220-240V AC Bedrijfstemperatuur -20° ~ 40° C Keurmerk CE, RoHS Garantie 5 Jaar

Maar om op de vraag van @henkg terug te komen, wat zou je adviseren? Dit wordt een heel verhaaltje, waarbij ik terugval op deze topic en vroegere topics rond dit onderwerp op dit Forum. Het is een combinatie van ervaringen van allen met helaas ook een technisch kantje. Ik heb een vrij dure propagator aangekocht inclusief groeilampen (zoals altijd, elke hobby kost geld en vooral, het is ook een afweging van investering van tijd wat ik niet veel heb, dat was toen voor mij op korte termijn de gemakkelijkste oplossing). De groeilampen die erbij zaten zijn deze : waterdichte leds, aluminium reflectie frame 6500 Kelvin, koppelbaar. 90cm. maar duur : ik schat toen ongeveer 80€ per lamp, en ze geven ongeveer 110 lumen per watt En versta me niet verkeerd, ik ben ontzettend tevreden van die propagator, werkt ontzettend goed voor enten, zaaien enz, ik ben blij dat ik hem heb. Maar zoals @rorror hier aanhaalt, je planten worden groter, als er pakweg 80 erin pasten en ze worden groter kan je de volgende week er minder in zetten, en de week erop nog minder. Als je dit niet zou doen gaan de planten in elkaars schaduw staan en gaan ze alsnog opschieten. Dus grotere planten, meer licht, grotere oppervlakte die je moet belichten. Daarom ben ik zeer geïnteresseerd geraakt in dit topic en dit met dank aan @henkg, hij was de eerste die deze battens naar voor bracht, dit heeft mij ook getriggerd en met als achtergrond ing. electronica en mijn slechte eigenschap om alles te doorspitten heb ik ook alle topics doorgelezen van vroeger op deze en andere. Er zijn een paar afwegingen, - Op de hoogte van je zaailingen wil je tussen 7000 en 10000 Lux zitten (om dit even in te schatten, dat is het minimum, dit vertegenwoordigd een donkere bewolkte dag buiten). Vroeger met een tl lamp zat je nog lager. @Frans gebruikte toen o.a. 2 lampen in parallel voor een hoger licht opbrengst, hij geeft ook in al zijn onderwerpen heel goede beschrijvingen hoe alles verloopt. ( voor nieuwe op dit forum, er zit een schat aan informatie verborgen in de oude topics) Dat was ook het probleem met die tl lampen, 2/3 van de lichtopbrengst (lumens) was je kwijt daar kon je ongeveer 30% van recuperen door achter die tl een reflector te zetten. Een tl straalt 360 graden en je plantjes hebben er niks aan wat naar boven of zijkant gaat , in die orde zitten ook die filament leds. In deze topic heeft @Erny ook een link van een professionele verdeler van lampen voor serres en wat interessant is, is het volgende: Suggested light levels. Cloning and seedlings - 5000 – 10 000 lux (71 – 142 μmols) Vegetative growth - 15 000 - 25 000 lux (214 – 357 μmols) Flowering - 25 000 - 50 000 lux (357 – 714μmols) maar hangt ook af van zoals @donaldk zegt hoe een lamp opgebouwd is je kan zomaar niet lux naar μmols omzetten, dat hangt af van het spectrum plaatje., en dar gaan we naar het volgende puntje. - kleurtemperatuur Voor zover ik weet zorgt de orde boven 6000k voor een compacter groei, dit omdat in verhouding tot de rest er meer blauw aanwezig is. Professionele lampen steken daar soms nog een ultraviolet component bij. 3000k of 6000k, die bevatten alle componenten, de verhouding blauw/rood of andere is gewoon verschillend. Ook al gebruik je een +6000k lamp te weinig licht gaat je plantjes laten strekken. Meer rode componenten gaan zoals @rorror zegt de bloemaanmaak extreem bevorderen, zet maar bevoordeeld eens een citrusboompje onder rode leds, die staat in mum van tijd met witte bloempjes. Een tomaat plantje of paprika gaat gewoon zijn bloem aanmaken op de bedoelde plaatsen ook bij die 6000k, dit is dus ook afhankelijk van de soort of type plant. Het is wel zo zo dat bij professioneel alles zoveel mogelijk geoptimaliseerd wordt naar opbrengst/groei per plant en dit een beetje tegenstrijdig is met wat wij willen : de plant zo compact mogelijk houden. Voor de verder opgroei van planten is evenwel een lagere kleurtemperatuur aangeraden. deze minibel staat onder 6500k battens en je ziet in het midden al het geel van de bloem die opengaat. - oppervlakte Je hebt verschillende lampen ze kunnen dezelfde lumens geven maar bij de 1 is dit verspreid over een grotere oppervlakte als de andere. In extremisme bv een spot van 2400 Lumen (1punt) en een led panel 25x 60 cm bv. Het led panel moet je dichter bij de plantjes hangen maar je kan er meer onder zetten, de spot is gericht en krijg je er maar een paar onder of je moet hem hoger hangen en dan zit je weer met de kwadratische afname per afstand, er zit ergens een optimum in en ik heb de indruk dat die battens momenteel nu een beste keuze is. In mijn geval gebruik ik op een oppervlakte van 70 op 120 cm vier battens 2400 lumen (9600 lumen) daar krijg ik 60 p11 potjes onder kwijt, zolang de plantjes klein genoeg blijven. Ik heb er ook een aantal gewone tomaten onder staan , sub artic en siberian om deze even de proberen die zouden bij minimum temperaturen van 3 graden ook al vruchtzetting kunnen doen, de smaak zou helaas niet zo fantastisch zijn en ondanks de namen deze kunnen voor de duidelijkheid ook niet tegen vorst. Maar ook al zijn dit tot tegenstelling van de minibels, middelgrote tomaten, de hoogtegroei onder die battens blijft ook beperkt. - lumens die wil je zoveel mogelijk, en liefst tegen een zo laag mogelijk verbruik en laag mogelijk prijs. De beste in de markt voor goedkope zitten rond 160Lumen/watt. Voor die battens denk ik gewoon dat ze de opbrengst van de leds als referentie nemen. Maar alles verandert, ik zie nu ondertussen al 220Lumen/watt, dat wordt binnen een paar ook gemeengoed. Een 120 lumen/watt was klasse A++ , ondertussen na aanpassing van de standaarden is dit klasse D voor verbruik. Je wil ze ook richting plantjes hebben, dus kijk naar een stralingshoek van max 120graden. Maar @henkg bewijst met zijn opstelling 83Lumen/watt al voldoende is. Heb je een spotje van 500 Lumen en gebruik je dat voor een paar plantjes, dan gaat dit ook werken. -veiligheid Die battens zijn plastic dus geen aarding nodig, je moet er wel nog op een veilige manier een stekkertje aan hangen. Hang je ze in een gesloten propagator kan je eventueel een doorzichtig tussenschot maken om condensatie te vermijden. Een ander optie is eventueel een ledpaneel die ga ik volgend jaar proberen of dat werkt, daar is de driver niet geïntegreerd en kan je die buiten de propagator hangen, wat binnen in zit is dan laagspanning. conclusie voor mij: voor 6 Euro heb je al een geschikte batten waar je al een redelijk aantal plantjes onder kan zetten, ik denk niet dat je op dit moment goedkoper kan gaan, tenzij je rechtstreeks via China gaat , een aantal jaar geleden was dit niet denkbaar. Nadeel, het zijn goedkope producten en de drivers zijn navenant, enig gezoem moet je erbij nemen.

@acpronk dat van 170 lumen/watt geloof ik niet direct kan je die specs even doorsturen ? Ik zou ook verwachten dat er bij die aantal lumens er een koellichaam achter die leds zat 7 jaar geleden.

Een foto zegt meer als woorden zoals @fre3ke zegt , het is moeilijk tips te geven als je de situatie niet ziet.

De lichtopbrengst per watt van deze is inderdaad een pak hoger dan van je nieuwe battens, maar het is een filament led, dus straalt rond, er gaat maar een deeltje naar beneden ( eigenlijk vergelijkbaar met de oude tl lampen ,geen professionele gaat zoiets gebruiken zonder reflector vanwege te veel verlies) , wat jij o.a; compenseert met 6 vlakken reflectie ( daar win je ongeveer max 30% van de verloren lumens, als je een gerichte reflector gebruikt ), bij een batten met dezelfde lichtopbrengst zou er relatief meer licht richting plantjes gaan, die batten leds hebben meestal een stralingshoek van 120 graden, zo'n filament 360. Als testje nog even gemeten met een gelijkaardig metertje van jou, 4 battens van 15Watt samen 61/60Watt, het metertje varieert inderdaad met 1 watt, nog even een ordinaire ander genomen van 17 Watt, die varieerde ook 1Watt, Ik heb de indruk dat die metertjes niet goed kunnen omgaan met harmonische gecreëerd door de led drivers. En daar kom je terug op een powerfactor, alhoewel qua verbruik ons dat worst zal wezen, zit daar naast phaseverschuiving ook een stukje vervorming in bepaald door de kwaliteit van de driver. Maar als een batten als 120 lumen/watt (netto vermogen) gespecifieerd wordt en 2400Lumen levert verwacht ik ook +/- 20Watt verbruik voor die, en niet lager want dat betekend dat de gebruikte leds bij deze specificatie niet voldoende van stroom voorzien worden. Ondertussen even balen bij thuiskomst een invasie van luizen op alle plantjes onder lampen.

Daarom @rorror welke Philips lampen zijn dat met zo'n hoog rendement ? Die presteren beter als die battens.

Ik ging ervan uit dat het geen classic is met Led filament, daar heb je niks aan voor plantjes, die zijn meer voor de sfeer, straalt rond en de efficiëntie is lager.

Bulb of spot ? e27 verwijst naar de fitting. een spot gaat veel gerichter zijn als die battens en dus krijg je een veel hogere Luxwaarde op een bepaalde afstand, maar over een kleiner oppervlakte (ook bij die bulbs is de hoek beperkt en alle Lumens vertrekken uit 1 punt). Het zijn ook vaak hogere vermogens leds maar ik zie maar een opbrengst van max rond de 100 lumen/watt bij die philips lampen in tegenstelling tot die battens die de som zijn van een pak meer leds. Ik begrijp niet dat je minder verbruikt met die e27 led lampen, tenzij je ergens wel een heel efficiënte gevonden hebt en in dat geval kan je beter die gebruiken. Nogmaals als je wil vergelijken moet je evenveel lumens voorzien, bv 4 battens t.o.v je oude opstelling, Lumens bepalen je lichtopbrengst en samen met de stralingshoek bepalen deze je Lux op een afstand. (hoe kleiner de hoek, hoe hoger je de lamp moet hangen bij eenzelfde aantal lumens), de nuttige oppervlakte voor plantjes zal evenwel afhangen van het aantal lumens en voor beide formaten hetzelfde zijn. juist op dezelfde moment @acpronk

@rorror je oude battens waren dan al heel efficiënte ? 8000+ Lumen 55 W = 147 Lumen/watt , de nieuwe 120 Lumen/watt, de driver die gebruikt is, is misschien bij dat merk niet van zo'n goede kwaliteit, vandaar fluctuaties (zorgen misschien ook voor het gezoem) en lager dan verwacht verbruik, de totale geleverde Lumens zullen dan ook niet 2400 zijn maar eerder in de orde van 2000 als hij geen goede gelijkspanning of constante stroom kan voorzien. Als ik de prijzen vergelijk zal wel ergens bespaard zijn. Gezoem is me nog niet opgevallen bij mij, maar zal dit weekend nog eens extra opletten, alsook de eventuele schommelingen over een wat langere tijd meten. Voor zover ik me herinner was het verbruik 61Watt over de vier battens van 15Watt.

Als het specifiek voor phytoresistente rassen zou gaan, biedt hij deze dit jaar aan https://www.fruitlent.nl/product-categorie/phytophthora-resistente-tomaten/ Het zijn allemaal wel kleinere tomaten als de damsel.

Tussen continenten gelden inderdaad nog strengere regels en niet alleen voor levend materiaal. O.a. verpakkingshout moet behandeld zijn, je kan zomaar niet een europalletje naar bv Canada sturen, en dit ter voorkoming van import van insecten/schimmels etc in het hout.

grappig, je kan die papaver gewoon in andere Europese landen kopen (zowel als plantje als zaad o.a. België), ik heb ze trouwens ook als sier in de tuin staan. Komen ze dan in je tuin controleren ? 😁 Maar ja dat is iets van Duitsland specifiek, niet verscherpte EU regeling.

Je moet niet alleen naar de kleur kijken,, maar ook naar de Lumens, had je met 8000 Lumen een goed resultaat, dan wil je die 8000 terug, Die 7000- 10000 Lux zijn de minimum waarden die je wil halen ter hoogte van de zaailingen, als je de oude wil vergelijken met de nieuwe moet je eigenlijk evenveel lumens voorzien. Dus logisch dat het beduidend minder is, de Lumens bepalen je Lux op een afstand.

Ik gebruik al lang geënte tomaten (eerst aangekocht, laatste 2 jaar, nu zelf geënt vanwege de toch eerder beperkte keuze bij aankoop) in de serre en dit omwille van kurkwortel, de geënte blijven duidelijker langer gezond en kunnen meer trossen aan, de onderstammen zijn er immers niet vatbaar voor. Heb je geen last van kurkwortel dan ga je een pak minder verschil zien en zeker niet bij sowieso al sterkere groeiers zoals kerstomaten, bij een geënte kan je wel bij grotere tomaten vaak 2 stammen zonder probleem laten uitgroeien, wat de productie van 1 plant verdubbelt. De maxifort F1 die ik als onderstam gebruik ( 1 heb vorig jaar laten uitgroeien) is een gele kerstomaat (barst wel alvorens tot rijping, verkleuring te komen) met heel vlezige bladeren en sterke groei. ( er zijn natuurlijk een pak F1 onderstammen, elk met hun eigenschappen). Als je pogingen wil ondernemen naar oude , waar ook die F1 variëteiten waarschijnlijk zijn van afgeleid, zoek je best naar een sterke groeiende kleine tomaat die tot laat produceert, maar dat wordt wel een hele zoektocht en probeersels en vooral hij moet resistent tegen kurkwortel zijn. Persoonlijk vind ik de prijs van die F1 zaden wel meevallen, 27 Euro/ 100 zaden en daar kom ik +/- 3 jaar mee toe. Geënte plantjes in een winkel kosten meer voor minder fun en minder soorten/ geen heirlooms.

Hetzelfde antwoord als Jane Doe. Vorig jaar heb ik ze gekocht bij fruitlent.nl, ze worden geïmporteerd uit Amerika , ze staan dit jaar echter niet in zijn webwinkel, ik heb geen weet van een andere Europese winkel die ze verdeelt.

Een dief bovenaan laten groeien na het toppen einde seizoen dient voornamelijk om bladgroen /tomaten wat meer in evenwicht te houden en de sapstroom te onderhouden zodat de plant niet in noodrijping gaat, Maar het kan natuurlijk om mid seizoen een extra dief onderaan/midden te laten uitgroeien, als je plaats hebt en de plant is nog sterk/gezond genoeg. Dit moet je wel op tijd doen ( voor het toppen), het duurt weer 7 bladen eer je terug een tros hebt op die dief en die tomaten moeten nog afgerijpt geraken, je krijgt dan eigenlijk een late dubbelstam.

Als het symmetrisch moet de lobbladen van de bovenstam denk ik, het is de enige plaats waar je tegelijkertijd 2 dieven kan vormen op dezelfde hoogte. zie foto: Grafted Tomato (Double stem-pinched on the cotyledons) 45 Cell | Agris S.A, seeds, agricultural products (agrishorticulture.com). Maar eerlijk ik zie niet echt het voordeel voor ons t.o.v. van de gewone hoofdstam en een dief laten uitgroeien. edit: het wordt dus beide gedaan, zowel alleen de lobbladen : symmetrisch als de 2 echte bladeren :asymmetrisch. Het tijdsstip wanneer je moet toppen vind ik niet direct terug, maar aan de grootte van bladeren en dieven te zien bij de topping met 2 echte bladeren zal dit tijdens of vlak na enting zijn.

"Verdere opkweek. Op professionele bedrijven worden de geënte planten dikwijls getopt op twee bladeren. Om zo later twee stengels per plant te telen. Ook voor de liefhebber is het laten groeien van twee stengels per plant een echte aanrader. Maar dat zorgt natuurlijk voor tijdverlies. Zeker als niet verwarmd kan worden. Het is dan beter te kiezen om een extra stengel te laten groeien uit de eerste kopdief. Dit is de dief juist onder de eerste tros. Deze is veel steviger dan de dieven lager op de plant. Zo bekom je toch nog een tweede stengel, zij het wat later. Over de teelt met tweede stengel meer in een volgend deel van deze serie." ref. https://www.plantaardig.com/groenteninfo/berichten/tomaten-enten-japanse-kopenting/ De eerste kopdief wordt normaal genomen omdat die vaak steviger en sneller als de andere groeit. Zelfs neem ik een zo laag mogelijke dief om hoogte te sparen ( de eerste bloemtros zal dan wat lager hangen). Als de andere verwijderd worden groeien deze dieven ook goed door, maar zit dan lager als de eerste kopdief op de plant.

Het is ook vaak de combinatie hoeveelheid licht/temperatuur. Kolen zijn sowieso bedoeld om kouder op te groeien, als je die te warm zet, mag je nog zoveel licht zetten, die gaan opschieten, die kan je beter buiten opkweken, eventueel binnen voorzaaien en buiten verder onder glas. Tomaten lijken in mijn ervaring ook iets gevoeliger te zijn als bv paprika's (maar zal waarschijnlijk ook van de soort afhangen), iets kouder zetten bij dezelfde lichthoeveelheid beperkt ook vaak de hoogtegroei.

Deze https://www.denberk-delice.be/yoom-délice o.a. teelt ze blijkbaar in België en werden vorig jaar verdeelt door Delhaize in België. Zelf heb ik ze nog niet geproefd wel de Kumato tomaten (die lagen in carrefour en colruyt : edit: en blijkbaar ook bij Delhaize die van hun). Dit voorjaar ook maar eens langsgaan bij Delhaize.

@fre3keTomaten stonden niet in zijn lijstje, dus ik ging er van uit dat er geen buitentomaten werden gezet: ondertussen is dit lijstje aangepast, het was niet bedoeld als antwoord, mijn excuses. Het was een misverstand vanwege mij waarschijnlijk, ik vond de opmerking nog al raar "dapper buitentomaten/uitgelachen". @Sarpo Mira Nogmaals welkom en veel succes met je nieuwe moestuin

@fre3ke ??, hij zet geen buitentomaten, mooie hond trouwens. En het ziet er goed uit uit wat je doet @Sarpo Mira , ik ben best geïnteresseerd naar de veredelingen die ze doen.