weknow

Het is wat moeilijk te zien op deze foto. Sowieso ziet het er wat kwijnend en doods uit...allemaal. Tijd voor nieuwe potgrond...?! De grootste is de appel, vermoed ik. Die zou toch wat knoppen en groeipunten moeten laten zien..... Het stompje net er naast rechts zou de dode berk moeten zijn? Dan zie ik rechts onder, tamelijk bij de rand, iets ui-achtigs of een uitlopend bloembolletje? Oh ja, dat is waarschijnlijk de knoflook tegen muggen! (Nooit van gehoord...dat varenbladmuggen een plaag zouden zijn...en dat knoflook in dezelfde pot die verdijft...) In het midden een klein groen blaadje op een klein scheutje....is dat waarvan je denkt dat het nieuwe groei van de appel is? Bomen kunnen vanuit het gedeelte onder de grond nieuwe scheuten maken. Dat heet "opschot". Een kweker zal dit direct verwijderen. Als het om een vruchtboom gaat, zeker ook een appel, dan wordt er normaal gesproken een rasechte scheut op een onderstam geent. Die onderstam (bijvoorbeeld een wilde appelsoort) zorgt voor de groeikracht. Zo een scheut van onder de grond is dus niet de gewenste appel, maar een (sterker, snellergroeiende) uitloper van de onderstam. Of deze appelboom ook een entplek heeft, kan ik niet duidelijk zien. Meestal bevindt die zich 5 a 10 cm boven de grond...zie je wat verdikking. Als het een appelboom is die uit een zaadje is gekweekt, dan is het geen ras en waarschijnlijk geen echt lekkere/goede appelsoort. Mag ik eerlijk zijn? Met zo een zielig en doods boompje, zou ik niet verder gaan. De nieuwe groei is niet heel hoopvol en waarschijnlijk niet het begin van toch nog een goed appelboompje. Koop een nieuwe....en dan heb je wel kans op binnen enkele jaren lekkere vruchten!

Je kunt de framboosscheut aanbinden, zodat ze rechtop staat. Mag ik me even kritisch bemoeien met je project...? (Daar hoef je je niks van aan te trekken!) De combinatie druif en framboos in deze grootte bak vind ik niet zo gelukkig. Vooral vanwege de beschikbare ruimte en de nogal andere groeivoorwaarden van beide. De druif groeit vrij kalkrijk, framboos wil liever wat zurig. De framboos gaat van de zomer vele scheuten maken en de bak snel vullen. De druif zal wel groeien, maar moet je een aantal jaren bijsnoeien om een stevige en productieve plant te krijgen. Met andere woorden: ze gaan elkaar in de weg staan en stellen heel andere eisen aan de grond. Ik zou in een bak als deze of een druif of een framboos die wat mag uitbreiden zetten. De kans dat beide samen een succes worden is niet zo groot.....

Ja...dat lijkt me een goede aanpak om tot na half mei te overbruggen. Sowieso heeft het zin om courgettes wat gespreid te zaaien. Ze blijven niet het hele seizoen productief. Door wat gespreid er steeds enkele te zaaien (tussenpoos 3 a 4 weken) en uit te planten heb je tot eind september of zelfs soms half oktober een gespreide oogst. Als je nog zaden hebt...wat let je om nog enkele keren 2 of 3 zaden in een pot te leggen... Ik begin pas over een dag of 10 met ze te zaaien.

Dank jullie voor de antwoorden! Dat de gedrongen groei een aanwijzing kan zijn voor dat het om een kleiner soort plant en mogelijk een struiktomaat gaat, wordt door jullie bevestigd. Dat geeft inderdaad enig houvast. Ik ben nog steeds verrast over de grote variatie in de bouw van (alleen al) de jonge tomatenplantjes. Als je een of hooguit 2 soorten teelt, zoals ik in het verleden, dan valt dat niet zo op. Verleden jaar pas voor het eerst ook een struiktomaatje gezaaid, maar pas half mei want dat stond op het (Franse) zakje. En Piroska...Het zou zo maar kunnen, dat het ras "Clementine" is. Ik kan me zo maar voorstellen dat iemand het snel even opschrijft en later zijn eigen schrift niet goed meer kan lezen... Goeie tip dus!! We zullen zien wat er van komt...inderdaad een echte verrassing totdat er (rijpe) vruchten aanzitten. Zal dan eens een foto maken en hier plaatsen.

Ha...leuk zo een foto Meekje! De witte zijn behoorlijk groot in vergelijking met de rode. Weer wat geleerd: Dat de structuur van verschillende soorten bietjes verschilt. Witte en chioggia-bieten zijn dus vezeliger en minder sappig blijkt uit jouw ervaringen! Bedankt!

Wauw, Bit. Dat is een duidelijke beschrijving! Daar kan ik wel wat mee! Bedankt! Ik vermoed wel dat je om de paar weken de plastic hoes eens omhoog moet schuiven. Om te dieven en op een gegeven moment de top er uit te halen... (en dan meteen maar even wieden rondom). Misschien zijn er nog anderen met ervaring met deze hoezen?

Dat is nu het leuke van de koude kas, Monique! Je kunt beginnen! Buiten is de grond nog te koud...zou ik wachten tot zeker komend weekend met de meeste gewassen. Dan zijn de dagtemperaturen al een weekje boven de 10 graden en zijn er wat buitjes regen gevallen. Dan kan het buiten snel kiemen en doorgroeien. Maar in de kas of platte bak (die heb ik) kun je nu wel beginnen en wat daagjes voorsprong boeken: koolsoorten, erwten en peulen, slasoorten, prei, bietjes...enz kun je voorzaaien. Of een rijtje spinazie, rucola, radijzen enz. voor een vroege oogst. Die kunnen allemaal best tegen wat kou, zelfs een beetje nachtvorst. Ik zou zeggen: "Duik maar lekker je kasje in...en laat het buiten maar even lekker regenen op de bedjes!" (Hier is het sinds een half uur lekker aan het spetteren buiten...en ik ben blij, na - eindelijk - 2 zonnige dagen harken en cultiveren, dat er na een lange koude en droge periode eindelijk wat warmte en vocht in de grond komt!)

Wie heeft praktijkervaringen met het gebruik van tomatenfolie? Werkt het goed? Waarop letten bij het gebruik? Problemen met stevigheid bij straffe wind? Is het voor eenmalig gebruik? Naast tomaten ook voor andere gewassen bruikbaar? Ik heb dit jaar voor het eerst een menshoog plastic kasje en een 90cm. hoge tunnelkas ter beschikking. Voor een deel van mijn tomaten, paprika's en komkommers. Een hele vooruitgang maar natuurlijk veel te klein om alles wat ik wil te kweken. Een groot deel van mijn tomaten zal, zoals tot hiertoe steeds, dus buiten moeten staan en dan maar hopen op een redelijk warme zomer. Ik overweeg om ook van dat tomaten-buisfolie te gaan gebruiken voor een aantal planten. Mijn moestuin ligt vrij open. Vraag me af of het een goede verbetering/aanvulling zou zijn. Als het plastic goed blijft zitten, krijg je een beetje een kas-effect en blijven de planten uit de regen... Maar werkt het wel zo goed/handig als het uit de reclame lijkt?

Klets er maar lekker door, Piroska, is gezellig! Maar als je meer wilt weten over "voederbieten voor mensen", zou je ook een aparte topic kunnen maken, waardoor je misschien meer reacties krijgt (ook van diegenen die helemaal niet in witte Albinootjes geinteresseerd zijn )

Dank voor jullie reacties! Zo kom ik al wat meer te weten. Ik begrijp dat Gemma de enige is die ze al heeft geteeld tot in de pan. Groeien ze als rode bietjes? Heb je ook de blaadjes geprobeerd? Overigens kook ik rode bieten zeker geen uur. Afhankelijk van de dikte 30 a 40 minuten max. En meestal is dat (zoals bij de meeste groente) stomen. Maar de tijd voor stomen en koken is niet echt anders. Jorieke...Ik ga ze volgend jaar zeker, dit jaar misschien nog, eens telen. Ben wel benieuwd. Zal dan eentje laten doorgroeien om te kijken of het een erg jonge suikerbiet is. Die voederbieten (gele of witte herinner ik me als kind) worden niet meer veel geteeld bij mijn weten. Maar misschien ook eens een goed idee. Het werd vroeger al beschouwd als dieren voer, maar mijn opa trok er wel eens een uit op het veld als we gingen wandelen om "zo" op te eten... Meiraapjes teel ik nu erg graag, omdat de smaak me daar aan doet denken.

Regenwormen in de grond komen vanzelf wel. Ergens dieper in de bodem zitten er echt wel minstens een paar. Zo gauw die spul krijgen in de grond om te eten (humus die zich vormt door compost, plantenresten, bladeren, schimmels en bacterieen die horen bij het bodemleven tussen de plantenwortels enz) zullen het er vanzelf (nou ja vanzelf , paren doen wormen heel ingewikkeld) meer worden. Regenwormen leven vooral van organismen die al geheel verteerd zijn. Maar in de compost zitten geen regenwormen, maar roze-rode compostwormen. Die leven van resten die nog grotendeels moeten verteren. Op den duur komen die ook wel vanzelf een keer, maar het is toch wel handig om er in het begin een handjevol in te doen en als de compost klaar is er wat in te laten. Als je het vriendelijk vraagt, zullen veel mensen er met plezier wat uit hun composthoop of bak voor je halen. Ik vraag me zelfs af of je in een dierenwinkel of visserswinkel wel de goede meekrijgt....

Mijn vraag: Kun je aan de bouw of groei van een (jonge) plant zien of een tomaat een struikvorm of een stamtomaat is? Afgelopen najaar heb ik met iemand tomatenzaden uitgewisseld op de ruildag van VELT te Brussel. Ik weet echt niet meer met wie. Er waren enkele honderden mensen die ruilden. Op het zakje staat met de hand geschreven (als ik het goed ontcijfer): "Tomaat resistent. L. Clenmanii". De L. staat hoogstwaarschijnlijk voor "Lycopersicon", de geslachtsnaam voor tomaten. Maar van wat de rasnaam zou moeten zijn "Clenmanii" (of Glenmanii o.i.d.) kan ik niks maken. Ik heb uitgebreid gezocht in/op vele specialistische tomatensites en rassenlijsten, maar niks kunnen vinden dat er ook maar een beetje op lijkt. De ca. 15 zaadjes heb ik half maart gezaaid, tegelijk met nog 7 of andere soorten. Het zijn vrij kleine en zeer gedrongen plantjes als ik ze met andere gezaaide rassen vergelijk, maar ze zijn ook opvallend fris/helder groen. Echt mooie zaailingen. Hoort het typisch bij sommige struiktomaten, dat ze vrij klein en gedrongen blijven? (Twee andere soorten struiktomaten die ik zaaide, n.l. "Siberian" en "Silvery Fir tree", zijn eerder gemiddeld in grootte tot hier toe) Het zou wel handig zijn om te weten vanwege de plek die ik ze moet gaan geven (ruimte? evt. grootte van pot?) en de behandeling verder in seizoen (dieven? wanneer toppen?). Wie met ervaring kan mij wat hints geven waar ik op zou kunnen letten bij het opgroeien van de plantjes om de soort beter te herkennen? Bedankt alvast!

http://www.rareseeds.com/albino-beet/ Toch raar. Ik zat te bladeren door de online catalogus van deze Amerikaanse biologische zaadhandel en kom er dit Nederlandse heirloom*-bietje tegen tussen de rode bietjes e.d. ("beetroots") Het wordt beschreven als een zeer smakelijke biet, waaruit ook suiker kan worden gewonnen. Ik had er nog nooit van gehoord! Er staan ook 3 positieve reviews van mensen die ze geteeld hebben, die ik zou samenvatten als "Erg lekker". Mijn vraag is: Wie kent dit bietje en heeft ervaring met de teelt ervan en in de keuken ermee? Weet misschien wat meer te vertellen over de preciezere herkomst en gangbare Nederlandse namen voor dit bietje? Het lijkt me niet een echt suikerbiet, zoals die alom door boeren geteeld worden voor de suiker(industrie)....of toch en weet ik nog niet dat die suikerbieten dan ook in de huishoudkeuken tot iets lekkers kunnen worden? Ik denk dat de teelt van die zware suikerbieten ook veel langer is dan de hier genoemde 55 dagen (in de praktijk 2 a 3 maanden)... Of is het toch een variatie op de rode en gele bietjes...die wat in vergetelheid is geraakt? Misschien wel in Amerika meer wordt gewaardeerd dan bij ons? Waarom is ze dan bij ons in onbruik geraakt? (Of vergis ik me daarin en zit er een leegte in mijn algemene ontwikkeling?) * Heirloom-gewassen zijn oude, traditionele rassen van groenten e.d. die in een bepaalde streek werden ontwikkeld (door selectie op bepaalde eigenschappen), in stand gehouden en gebruikt. Een van de bekendste voorbeelden is het sintjans-uitje, dat al sinds vele generaties door enkele boeren in de buurt van Utrecht wordt geteeld. Hoewel vaak wat in de vergetelheid geraakt, zijn deze heirlooms vaak interessant vanwege bijzondere eigenschappen, aangepastheid aan plaatselijke omstandigheden en om een breed scala aan erfelijke eigenschappen in een gewas in stand te kunnen houden (bijvoorbeeld om nieuwe soorten te ontwikkelen). Als een reactie op dat zaadproductie en zaadhandel steeds meer in handen komt van enkele zeer grote multinationals, die bovendien leidt tot verarming van het assortiment en toenemende afhankelijkheid is er -zeker in de biologische landbouw- de laatste jaren veel belangstelling voor het in stand houden, verspreiden en herwaarderen van heirloom-

Dit topic is meer dan een jaar zonder nieuwe berichten. Kwam een zeer duidelijke en eenvoudige handleiding tegen voor het maken van een wormenbak. Hier is de link: http://www.tuinadvies.be/zelf_een_wormenbak_maken.htm

Het zal wel geen ramp zijn, Dennis. J ezult van de zomer vast wel aardappels oogsten! Maar je had die kleine ook wat dichter bij elkaar kunnen planten op dezelfde ruimte en op die manier elke kleine plant apart iets meer "eigen grondje" geven... Misschien is je test wel het begin van een nieuw, sociaal, aardappelsoortje..ha,ha! Wat "doen" 2 kleine aardappeltjes die samen onder de grond zitten zoal...?

Hmmm..... Mooie gedachte! Maar: is die kringloop wel zo idyllisch? Ik ben bang dat er door de rivieren ook heel wat gif en rotzooi mee naar de zee genomen wordt? De zeeen bevatten enorme ekosystemen die vervuiling en vergiftiging voor een deel weer kunnen "herstellen". Maar die systemen worden op zichzelf vaak ook bedreigd en of ze alles wat er gedumpt en afgevoerd wordt zomaar nog in orde kunnen brengen, is zeer de vraag. Kan zeewier in de zee dan nog een puur-natuur en zuiver en ongerept plantje zijn? Zeewier (er zijn heel veel soorten! Eetbare, giftige, talrijke en bedreigde) is in diverse landen een belangrijke voedselbron voor mensen (en dieren en planten). Bovendien zijn diverse nuttige zeewieren (nog) in enorme hoeveelheden aanwezig...daarom wordt het ook beschouwd als een mogelijke voedselbron voor de toekomst. Aan de andere kant blijft, bijvoorbeeld na de Tsunami en de kernramp van Fukushima in 2011, juist in het wier en plankton in de zee de radioactiviteit lang erg hoog. Niks mis met zeewier! Maar dat er door wat zeewier in je compost te verwerken een bepaalde balans wordt hersteld...dat kan ik eerlijk gezegd niet zo goed volgen...?

Dank je, Claudia. dat is heel erg duidelijk!! Afgaande op de botanische naam (Spinacia Oleracea) is het een echte/gewone spinazie-soort. Oleracea betekent zoiets als: "die geteeld wordt in de tuin, bij het huis". (Wat is Google toch handig! ) Maar al onze "gewone" spinazie is ook van deze soort! Het gaat dus om een (niet vermeld) ras of varieteit, maar is geen andere spinazie! Jammer dat er geen ras wordt vermeld. Oorspronkelijk komt wilde spinazie uit Perzie. Het ligt dus voor de hand, dat het gewas ook in Turkije al heel lang wordt geteeld en is veredeld en geselecteerd. Daar zullen ongetwijfeld een groot aantal plaatselijke selecties en rassen zijn ontwikkeld door de eeuwen heen, met eigenschappen die binnen de culinaire gebruiken en smaak van die cultuur passen en groei-eigenschappen hebben die passen bij klimaat ter plaatse. En die kunnen ongetwijfeld heerlijke, net iets andere en erg prettige eigenschappen hebben! Eigenlijk betekent "Turkse spinazie" dus niet zo veel. Het is (vermoedelijk) een fantasienaam van een bedrijf dat een varieteit spinazie op de Nederlandse/Europese markt brengt. Een van de soorten of rassen die in Turkije geteeld worden. Maar welke precies? Het is zelfs maar de vraag of jij en anderen die "Turkse spinazie"-zaad kopen of meebrengen hetzelfde ras en dus dezelfde spinazie hebben? In ieder geval geen andere soort dan de spinazie die we in Nederland kennen..... Onze "gewone" spinazie wordt meestal dicht gezaaid en snel afgesneden. Maar als je ze wat meer ruimte geeft vormt ze ook een kropje. Ook op mijn pakje zaad van het ras "Nores" staat dat ze van maart tot en met juli gezaaid kan worden.... Maar, tenzij het een koude en natte zomer is waarin de temeraturen niet boven de 16 graden komen, zal in juni of juli zaaien echt niet meer tot een goede oogst leiden: de plantjes zullen direct in het zaad schieten. Kan best dat een bepaald ras, bijvoorbeeld van rond de Middellandse Zee, net wat meer warmte kan hebben... (Ik denk dat dat ras dan al lang op de Nederlandse markt zou zijn, aangezien het snel schieten van deze in Nederland erg populaire groente als een nadeel wordt gezien door telers). Misschien ben jij/worden wij wat bedrogen of op een verkeerd been gezet door het zaadbedrijf. Iets exotisch en anders is bij groenten op het ogenblik in de mode...en dat te benadrukken of de illusie daarvan te geven helpt bij het verkopen. Sorry, dat ik jou hiermee de gedachte van "Ik heb nu iets heel anders/bijzonders" wat afneem! Ik vind dat niet "dom"! Het is me zelf ook diverse keren overkomen bij het kopen van zaad of planten. Daardoor word ik wat kritischer over mooie beloften in de handel. Misschien heb je wel een zakje, gewoon lekkere, goed groeiende spinazie waarvan je over enkele weken lekker veel kunt plukken en smullen! Dat gun ik je van harte!

Ja! In ieder geval in sommige gemeenten. Maar welke naam het daar heeft, weet ik niet. De milieustraat is een plek waar je (een deel van) je afval kunt brengen. Bijvoorbeeld: bouwpuin, chemisch afval, takken en snoeisel uit de tuin, de vloerbedekking die versleten is.....enzovoort. Soms tegen betaling, soms gratis. Per gemeente of streek kan het verschillen wat je kunt afgeven en of het wat kost. Er staan grote grote bakken en containers waar je het (gesorteerd) in kunt doen. Dat afval wordt ofwel opnieuw gebruikt (bijv. van oud-papier wordt papier en pampers enz. gemaakt) ofwel (hopelijk veilig) verbrand of afgebroken. Het is aangelegd als een brede straat, waar je bij de bak waar je soort afval in hoort kunt stoppen met je auto, en je afval dan zelf in moet doen. Natuurlijk staan er mensen om te controleren of je je aan de regels houdt. In Zeeland en West-Brabant wordt door een aantal dochterbedrijven van de Delta een deel van het GFT (= Groente, Fruit en Tuinafval) uit de groene Kliko's en van de milieustraten binnen enkele maanden gecomposteerd. De mooiste/beste compost wordt in tuincentra e.d. verkocht in zakken of aan boeren voor op het land. Een ander deel (meestal wat grover) kun je naar behoefte gaan scheppen in een hoekje van de milieustraat en gebruiken in je tuin.

Soms kan dat, Wilmer. Of je kunt mest ook met een hark of "cultivator" (zo een kromme 3-tand) door de oppervlakte van de grond werken. Wat ik ook wel doe is een of meer handjesvol in het plantgat strooien.... Vele manieren om je plantjes te eten te geven!

Even voor de duidelijkheid en om zeker te zijn dat "we" het over hetzelfde hebben: Wat is de botanische naam? En van welke zaadbedrijven is het zaad? Nu zijn er al veel vervangers of look-a-likes van spinazie: BoomS; AardbeiS, Nieuw-zeelandse-S, Ijskruid, MalabarS...en vast nog wel een (paar) hand(en)vol. Een heel werk om die allemaal te proberen en te vergelijken op teelsucces en culinaire potenties. Van de andere kant is dat ook wel het leuke van een eigen (moes)tuin: dat je van alles kunt proberen en je eigen favoriete assortiment aan meer of minder bijzondere groenten, fruit en kruiden op het menu kunt zetten. Maar als iemand al uit ervaring zegt dat het "zeker zo lekker" is, dan ben ik graag bereid om het te proberen! Misschien eens een idee om alle know-how op dit forum te bundelen en een soort vergelijkend ervaringsonderzoekje te doen naar spinazie en alternatieven en surrogaten?

http://www.denieuwetuin.be/183-plantenvoeding-vloeibaar-1 Zie ook op deze link, met een beetje uitleg. Peter Bauwens werkt consequent met diverse soorten plantaardige bemesting en heeft gezocht naar alternatieven voor dierlijke mest. Binnen de 4 a 5 soorten plantaardige mest die hij gebruikt (en verkoopt) speelt zeewier een aanvullende rol en is het niet de hoofdbemesting. Ik heb er geen ervaring mee! (Eerst maar eens "gewoon biologisch" goed onder de knie krijgen!) Maar kan zeker veel waardering hebben voor dat er alternatieven ontwikkeld en gevonden worden! In ieder geval zijn de resultaten van planten en oogsten uit de Nieuwe Tuin van hoge kwaliteit. Inderdaad lijkt het allemaal vrij duur.....maar dat zou kunnen meevallen in de praktijk... Dus ik geef daarover geen oordeel!

Had 10 dagen geleden 3 rijen peultjes voorgezaaid in een lange bloembak en in een koude bak buiten gezet. Zag vandaag dat er 2 plantjes komen bovenpiepen. Capucijners en peultjes zijn vergelijkbaar en nauwe familie. Dus: "Ja...je kunt nu zeker voorzaaien" (en vanaf volgende week ga ik ze daarnaast ook direkt in volle grond zaaien)

Link: http://www.charlesdowding.co.uk/node/66 In het Engels. Hier een directe vergelijking van spitten/niet spitten gedurende 6 jaar. 2 perceeltjes worden gespit. 2 perceeltjes er naast niet. De beplanting en bemesting is dezelfde. De opbrengsten worden vergeleken. En in een reclametekst zou nu staan: "Niet spitten geeft een grotere opbrengst". Maar het ligt wel wat genuanceerder...verschilt per gewas. Oordeel zelf! Want je kunt het jaar-in, jaar-uit zelf helemaal volgen met foto's erbij. Sowieso een erg leuke site! Vooral de aanbevelingen voor bepaalde rassen van verschillende groenten, die het erg goed doen in Engelse omstandigheden, die Charles Dowding er geeft. Die zullen voor mij zeker een rol gaan spelen bij mijn zaad-aankopen voor het volgende seizoen.

Peultjes in een speciekuip moet zeker kunnen. Je zou de zaden rondom aan de rand kunnen leggen en evt. met wat gaas en/of bamboestokken o.i.d. een klimrek kunnen maken. Na het zaaien even afdekken met gaas of plastic, totdat de plantjes een 8 a 10 cm. bovenstaan want vogels zijn dol op die erwtjes. Erwten (peultjes zijn op lekker vlies geselecteerde erwten) wortelen wat dieper, dus de bak goed vullen met grond. Ik zou in een metselkuip een kleine decimeter afstand tussen de zaden aahouden...dus pakweg 15 a 20 planten in totaal rondom. Het specifieke ras "Hendrikken" ken ik niet. Je hebt nogal verschil in groeilengte (strolengte)...bij erwten en peulen. Soorten van pakweg 70 a 80 cm (die niet echt steun hoeven) en soorten die 150 cm. en meer kunnen worden, die zich echt ergens aan vast moeten kunnen haken met hun rankjes. Ik vermoed dat de afstand van 30 a 50 cm niet de plantafstand, maar de rijafstand is en omdat dat niet zo veel is, vermoed ik ook dat de "Hendrikken" niet zo groot uitgroeien. Bij langere rassen zou de afstand tussen rijen toch eerder 80 cm. moeten zijn. Maar die informatie heb jezelf wel bij het zaad gekregen!? Peultjes...dat is echt zo een groente die in mijn ogen loont om zelf te telen. Niet moeilijk, weinig ziekte en in het begin van de zomer een lekkernij: lekker knapperig vers van de plant, zoals je ze echt niet in de supermarkt kunt kopen. Zeker proberen dus

Verleden jaar rond 1 mei "kreeg" ( nou ja: kocht) ik mijn nieuwe moestuin. Ca. 180 m2. Kleigrond die altijd als moestuin gebruikt is, maar 5 jaar onbebouwd was. Het enige wat de vorige eigenaar bleef doen was 1 a 2x per jaar alles omspitten, zodat het er netjes (= kaal, schoon) bijlag. De vorige eigenaar gebruikte alleen kunstmest. De grond die ik ter beschikking kreeg was dus redelijk onkruidvrij en het eerste seizoen heb ik, ook omdat het al een stukje in mei was en ik laat was met diverse gewassen, alleen de cultivator gebruikt en ben ik heel erg terughoudend geweest met mest (alleen wat gedroogde koemest e.d.) toedienen. Wel heb ik voor zover voorradig compost gebruikt. Oogsten waren niet super, maar ook niet heel slecht en wisselden wat per gewas. Grond sloeg snel dicht en water bleef staan. Ik heb het eerste seizoen vooral gekeken hoe mijn grond is om de komende jaren te kunnen gaan opbouwen. Waar grond vrijkwam in juli/september wat groenbemester (koolzaad, lupine) gebruikt. Tot hier toe gebruikte ik een 10m2 uit onze gewone tuin als moestuin. Daar heb ik nooit gespit, maar door geregeld gebruik van compost (met ook mest van kippen/konijnen erin verteerd) en aanvullend wat gedroogde koemest wel gezien hoe in pakweg 3 a 4 jaar op dat stukje de meeste gewassen "vanzelf" gingen groeien. Die verbetering per jaar was heel duidelijk waarneembaar, bijvoorbeeld aan de groei van prei of uien of andijvie of rode bietjes: Dat soort gewassen teelde ik er volop. Dat wil ik in mijn nieuwe moestuin ook bereiken. De herfst en het begin van de winter gebruikt om een stevig begin te maken met verdereopbouw van een goede grond. Draineerbuis gelegd, afwatering verzorgd, verhoogde bedden, geregeld wat metselkuipen met gratis compost van de milieustraat, 6 compostsilo's, enkele karretjes wat oudere paardenmest (meestal in de compost) en een keer bijna alles omgespit met de spitvork zodat de klei lekker door kon vriezen. De grond is daarmee al een stuk lichter en kruimeliger, slaat niet meer zo gauw dicht en hoeveelheid humus neemt toe. Met hak en cultivator en hark kan ik nu meestal prima uit de voeten. Ik zeg niet "nooit", maar ben eigenlijk niet meer van plan om te gaan spitten en wil doorgaan met opbouwen van de grond door armere (tuinafval, van de milieustraat) en rijkere (met mest) compost voortdurend toe te voegen, afhankelijk van de gewassen.Verder gebruik ik gericht soms wat kalk met magnesium, kali en gedroogde koemest. Op deze manier hoop ik over een jaar of drie een goede basis te hebben en tot dan in ieder geval jaarlijks de oogsten en opbrengsten te zien groeien. Door kijken en ervaren elk stukje van de tuin te leren kennen (zoals Bit het ook beschrijft). Het idee uit de biologische landbouw om te streven naar een rijke, gevarieerde, vochtregulerende teeltlaag van pakweg 30 a 35 staat me hierbij voor ogen. Die probeer ik op te bouwen. Als die goed is en ik onderhoud ze en vul ze steeds aan, dan zou spitten niet meer nodig moeten zijn of zelfs ongewenst worden, omdat je dan die laag kapot maakt.