Geplaatst: 11 november 201312 j Ik weet niet of het in dit hoekje thuishoort? Zo niet, aub verplaatsen naar de juiste plek, waarvoor dank! Ik heb vorige week van mijn moeder een boek te leen gekregen. Het heet "De voedselzandloper (over afvallen en langer gezond blijven)" door Kris Verburgh. Deheer Verburgh is arts. Het boek is desondanks geschreven in een leesbare stijl, het bevat wel wetenschapperstaal en af en toe is het goed opletten om de draad van het verhaal niet kwijt te raken, maar er is goed doorheen te komen. Mij is het in vier dagen gelukt Dit artikel in Trouw zet kritische kanttekeningen bij het verhaal http://www.trouw.nl/tr/nl/4468/Schrijf/article/detail/3526148/2013/10/13/Nederland-is-in-de-ban-van-De-Voedselzandloper.dhtmlen al tijdens het lezen van het boek had ik ook zo mijn gedachten in die richting. Ik vind het namelijk nogal eenzijdig belicht. Al is dit boek niet geschreven om een dieet te propageren --de schrijver noemt het een manier van je voeden waardoor je toevallig ook afvalt-- er wordt heel sterk een bepaalde manier van eten voorgesteld waarbuiten niets zou zijn. En zo werkt het natuurlijk niet helemaal. Ook stelt de schrijver zelfverzekerd dat je veel langer gezond zult blijven als je zijn voedingsmethode hanteert, tot en met het kwijtraken van diabetes, voorkomen van kanker en er langer jong uitzien. Ik ben ervan overtuigd dat een gezonde voeding je veel zal helpen, maar er liggen ook factoren buiten jezelf, waar je weinig tot geen invloed op hebt, en daar moeten we het mee doen, volgens mij. En het boek gaat op een aantal stellingen, die bij mij weer vragen oproepen, niet in. Mijn eigen aanvullend onderzoek is dus noodzakelijk om daar iets mee te kunnen. Waar komt nou de moestuin kijken? De zandloper stelt dat ons voedsel uit de winkel verarmd is tov wat we als West-Europese bevolking een 50 jaar geleden aten. Niet alleen de geraffineerde producten (suiker, bloem) maar ook het fruit en de groenten. En als moestuinders hebben wij dat wel in de hand! We kunnen onze producten verbouwen in betere (rijkere) grond, door de bemesting die we toepassen. Eén van de opmerkingen die me troffen, was, dat de grond die wij hier bebouwen, arm is aan selenium, waardoor het te weinig in onze voeding zit. Het gaat niet om een direct levensbedreigend tekort, maar om een chronisch "sub-tekort" om het in mijn eigen woorden te omschrijven, wat uiteindelijk invloed heeft op de kwaliteit van leven. Over de oplossing daarvoor wordt in het boek niet gesproken, dus het is aan mezelf om uit te zoeken hoe ik dat dan in mijn grond, dus in mijn groenten krijg. Want je kunt het als supplement slikken (wat in het boek wordt aangeraden), maar ik moet zeggen dat ik het liever gewoon in mijn eten heb zitten als dat er eigenlijk in hoort! Alles bij elkaar vind ik het boek een goede opstart naar bewuster leven, eten en tuinieren. Niet om het klakkeloos toe te passen, maar om het gedachtengoed te bestuderen en er dat uit te halen wat voor mij werkbaar is, om het om te vormen naar mijn situatie en mogelijkheden. Ik ben benieuwd wie het ook heeft gelezen en wat jullie ideeën erover zijn? Marijke. Door een klein beetje zon kun je veel regen vergeten.
Geplaatst: 11 november 201312 j Ik ken het boek niet maar ik vond dit: Waarom bevatten groenten steeds minder seleen?Seleen is een onmisbaar voedingselement. Seleen zat vroeger in vrijwel elke groente maar veel groente zijn tegenwoordig seleenloos. Hoe komt dat? De hoeveelheid seleen in groente hangt af van de aarde waar het op groeit. Als er veel seleen in de grond zit, wordt het door de plant opgenomen. Zo kan het zijn dat broccoli uit de ene streek veel meer seleen bevat dat broccoli elders gekweekt. Nu wil het geval dat de laatste 60 jaar de landbouw is omgevormd tot een industrieel opererende bedrijfstak. Dat houdt onder andere in dat er jaren achtereen dezelfde gewassen worden gekweekt op de grond. Hierdoor put de grond en is de boer genoodzaakt tot het gebruiken van synthetische mest. Door monocultuur, het verbouwen van één soort gewas, is de grond uitgeput en bevat het geen seleen meer. Seleentekorten en overschottenOndanks dat groenten steeds minder seleen bevatten, is er geen reden voor al te grote paniek. Mensen met een seleentekort zijn een grote zeldzaamheid. Soms krijgt een patiënt te weinig seleen als hij wordt bediend van parenterale voeding, dat is voeding buiten het darmstelsel om, bijvoorbeeld toegediend direct in de bloedbaan. Een tekort aan seleen leidt tot vermoeidheid en spierzwakte. Het is een veel groter gevaar om een seleenoverschot te krijgen. Veel gezondheidsfreaks leggen zich erop toe om hun voedingspatroon aan te vullen met synthetische vitaminen en mineralen. Mensen die teveel seleen eten kunnen gaan leiden aan depressiviteit, nervositeit, misselijkheid, overgeven en haarverlies.
Geplaatst: 11 november 201312 j Brrr, een boek dat beweert dat je dmv anders eten kanker en diabetesvrij kunt worden? Een boek dat aanraadt voedingssupplementen te nemen? Dat is geen boek voor mij! Sterker nog, zo'n boek noem ik potentieel gevaarlijk. We kennen allemaal nog wel het verhaal van Silvia Millecam. Over je seleenvraag: als je daar echt bang voor bent zou ik gewoon bezig gaan met het permanent verbeteren van je moestuingrond. Met de bekende permacultuurmethodes dus. Ik gok zo (als leek dan he ) dat als je over de loop van de jaren het humusgehalte in je grond tot een acceptabel niveau hebt verhoogd dmv het toevoegen van allerhande organische stoffen, de grond daardoor dusdanig divers en rijk wordt dat er vast wel weer seleen beschikbaar zal zijn. Overigens heeft hij wel een goed punt als hij aangeeft dat de grond die we hier bebouwen arm is. Niet specifiek aan selenium of wat dan ook, maar gewoon uberhaupt. De gemiddelde landbouwgrond bevat, als ik het me goed herinner, hooguit 1 of 2% organische stof. En dat is zeker wel iets waar wij als moestuinierders direct invloed op hebben, en dat is ook eigenlijk de hoofdreden dat permacultuur mij zo aanspreekt.
Geplaatst: 11 november 201312 j Auteur Ik neem het boek ook met een stevige korrel zout, Mijke, ik hoop dat je dat tussen de regels door hebt gelezen? Hij beweert nog veel meer, wat ik niet echt voor waar aanneem, hoor!Overigens vond ik nog een leuke over Seleen: http://www.schildklier.nl/asp/invado.asp?t=show&id=2414 en in een andere site waar het allemaal in zit: paranoten (brasil nuts) Walnoten, zonnebloempitten, mosterdzaad, granen --met name Amerikaanse tarwe (voor zover niet genetisch gemanipuleerd... )-- vis : tonijn zalm sardientjes heilbot kabeljauw, kreeft krab garnalen mosselen, lever, kaviaar, eigeel. Met de opmerking dat als het niet in de grond zit het ook niet in de genoemde producten zit. Een gemiddelde volwassene heeft 50 tot 150 microgram per dag nodig, en in een paranoot zit vaak al 60 tot 85 gram (als ik het goed heb). Een handje gemengde noten kan je dus al op een "overdosis" komen te staan. En zoals Angela's verhaaltje aangeeft: dat is niet prettig.Maar goed, wat je zegt: goede bemesting met compost zal veel doen. Door een klein beetje zon kun je veel regen vergeten.
Geplaatst: 11 november 201312 j Ja dat had ik gelukkig al begrepen, dat jij het met een korrel zout neemt Helaas is niet iedereen zo verstandig
Geplaatst: 11 november 201312 j in een paranoot zit vaak al 60 tot 85 gram (als ik het goed heb). Een handje gemengde noten kan je dus al op een "overdosis" komen te staan. En zoals Angela's verhaaltje aangeeft: dat is niet prettig. in een paranoot zit 68 tot 91 microgram (gram is wel heel veel ) daarmee wordt de volledige noot bedoeld, dus niet de kleine stukjes die in een handje gemengde noten zit. (paranoot) tot 300 microgram seleen per dag wordt beschouwd als veilig.wat ik heb geleerd is dat het onmogelijk is om via voeding een acute seleen overdosis te krijgen. wat wel kan is chronische teveel seleen, maar dan moet je langdurig meer dan 600microgram seleen per dag binnenkrijgen.
Geplaatst: 11 november 201312 j Heb het boek niet gelezen. Maar aanbevelingen uit zo'n boek kunnen wel 'gevaarlijk' zijn als je er niet goed mee kan omgaan (ze iets te letterlijk opvolgen dus idd), maar dat je door anders eten veel nare ziektes kan voorkomen of kan verminderen dat is nog geen eens zo'n raar idee hoor. Ben er van overtuigd dat dat kan. Ook het sterk beperken van de kans op kanker. Alleen als je voor jezelf een soort dieet zou willen bepalen (wat is gezond, wat is ongezond), dan kan je denk ik beter zoveel mogelijk bronnen raadplegen en alles afwegen. Zelf heb ik veel last van acne (ben 18) en daarbij heeft voedsel wel een rol, dus ben ik daar de laatste maanden best wel druk mee bezig geweest. Maar het lastige van acne: bij iedereen kan het weer een andere oorzaak hebben Bij de een is het melk, bij de ander is het fruit (fruit gezond? Weet je ook hoeveel suikers daar inzitten?). Heb in m'n gevecht tegen acne al véél gelezen op internet. Veel sites die ik tegen ben gekomen verwijzen ook naar het slikken van voedingssupplementen. Zelf heb ik iets tegen die kunstmatige vitamine c pilletjes etc. Sowieso neemt je lichaam de synthetische vitamines slechter op dan natuurlijke vitamines. Ben daarom een tijdje terug begonnen met Superfoods zoals de gedroogde alg genaamd Spirulina. Gewoon puur natuur en vol voedingsstoffen die goed voor je lichaam zijn. Duurder, maar wel veel beter denk ik (dat moet de komende weken nog blijken). En de meest belangrijke regel die ik mezelf heb aangeleerd is trouwens: best als je ongezond eet, maar geniet er dan wel van. Het is het eigenlijk niet waard om je lichaam met een glas cola of chocolade lastig te vallen als je er niet van geniet. Als je je glas frisdrank binnen een paar seconde zou opdrinken.. Dan kan je net zo goed water nemen. En wat mij trouwens stimuleert om niet te veel ongezonde broodjes te kopen.. 1 broodje = €1,50 a €2,- = 1 zakje zaadjes... > Planten kopen? Doe het bewust!
Geplaatst: 11 november 201312 j en soms heeft acne weinig te maken met voeding maar is het puur hormonaal (en daar valt verdomd weinig tegen te doen... )
Geplaatst: 11 november 201312 j Ja klopt, dat kan ook! Dan zal het helemaal een drama zijn. Weet van de hormonale redenen niet het exacte verhaal (welke soorten hormonen het beïnvloeden bijv.), maar op diverse sites word bij de hormonale reden alsnog een verband tussen voedsel en acne gelegd. Veel suiker beïnvloed je bloedsuikerspiegel, waardoor je insuline aanmaak toeneemt. En laat dat nou net een hormoon zijn. En zo komt er bij stress ook een hormoon vrij. En tenslotte kan je effecten van hormonale redenen opzich ook weer aanpakken met gezonde middeltjes als het goed is, dermatologen schrijven wel erg snel de meest grote zooi voor.. . Wellicht off-topic het acne verhaal, Maar naast voedsel en hormonen spelen dingen zoals hygiëne toch ook wel een kleine rol: zonder bacteriën kan er geen ontsteking ontstaan. Ookal moet je ook weer opletten dat je je huid niet juist lastig valt met het schoonmaken. (Puistje raakt verstopt (talg en soms ook huidschilvers), bacterie komt er bij: bacterie blijft vast zitten in de verstopping -> ontsteking). > Planten kopen? Doe het bewust!
Geplaatst: 11 november 201312 j Boek niet gelezen, wel hier en daar kritische kanttekeningen gehoord en gelezen. Zoals elk boek over voeding zal het vast enkele goede dingen en enkele nog niet helemaal wetenschappelijk verantwoorde stellingen bevatten (er is nog zoveel onbekend en zeker ook veel wat bewezen is weerlegd in vervolgonderzoek). Op foodlog enkele reacties (waaronder van de auteur zelf):http://www.foodlog.nl/artikel/open-brief-aan-de-muggenzifters-van-de-voedselzandloper/http://www.foodlog.nl/artikel/verburghs-voedselzandloper-wetenschappelijk-drijfzand-vind-jij-dat-ook/ (lees de reacties)http://www.foodlog.nl/artikel/het-onderzoeksprotocol-van-de-voedselzandloper/
Geplaatst: 11 november 201312 j Ja klopt, dat kan ook! Dan zal het helemaal een drama zijn. Weet van de hormonale redenen niet het exacte verhaal (welke soorten hormonen het beïnvloeden bijv.), maar op diverse sites word bij de hormonale reden alsnog een verband tussen voedsel en acne gelegd. Veel suiker beïnvloed je bloedsuikerspiegel, waardoor je insuline aanmaak toeneemt. En laat dat nou net een hormoon zijn. En zo komt er bij stress ook een hormoon vrij. En tenslotte kan je effecten van hormonale redenen opzich ook weer aanpakken met gezonde middeltjes als het goed is, dermatologen schrijven wel erg snel de meest grote zooi voor.. . Wellicht off-topic het acne verhaal, Maar naast voedsel en hormonen spelen dingen zoals hygiëne toch ook wel een kleine rol: zonder bacteriën kan er geen ontsteking ontstaan. Ookal moet je ook weer opletten dat je je huid niet juist lastig valt met het schoonmaken. (Puistje raakt verstopt (talg en soms ook huidschilvers), bacterie komt er bij: bacterie blijft vast zitten in de verstopping -> ontsteking).Af en toe naar een schoonheid specalist,dat help ook.En voor jongens en meisje van 18 .! Overnachten nabij het Lauwersmeer.
Geplaatst: 11 november 201312 j Ik ken dit boek niet, maar ik heb wel een indrukwekkende documentaire gezien waarbij mensen met diabetes type 2 op een raw food dieet werden gezet, en iedereen die het volhield kon na een paar weken van de insuline medicatie af. Ze aten fruit, groente, noten en zaden. Mischien nog wat dingen maar dat weet ik niet meer. Helaas weet ik ook niet meer hoe die documentaire heette.En een andere die ik heb gezien ging over een Australier, die had meerdere ziekten en ernstig overgewicht, die ging op een dieet van alleen groente en fruit door de slowjuicer. Hij dronk dus alleen het sap er van. Die verloor al zijn overgewicht en was van al zijn ziektes af na volgens mij 2 of 3 maanden. Die documentaire heette "fat, sick and nearly dead" http://www.youtube.com/watch?v=3mS0YA465ts
Geplaatst: 12 november 201312 j Het probleem met dat soort docu's is dat het absoluut niks bewijst. En dat het zeker ook niet de bedoeling moet zijn dat mensen die methodes klakkeloos gaan aannemen. Als je zo veel overgewicht en (bijna)ziektes hebt dan ga je niet zomaar random een dieet volgen, dan moet je dat door ervaren doktoren goed laten uitkienen, er komen namelijk nogal wat zaken bij kijken, en als je het verkeerd doet heb je een probleem. En voor alle mensen die niet exact zijn situatie hebben gelden dus hele andere oplossingen dan die van hem.
Geplaatst: 12 november 201312 j Auteur Inderdaad lijkt "correct eten" bijna net zo individueel als je vingerafdrukken. Ik heb de kritieken gelezen waarvan Jorg de URL's in zijn commentaar zette, en die zeggen grofweg iets dergelijks. Wat voor de een werkt is voor de ander funest, als je het heel ver doortrekt. Ik denk wel eens: wat zouden mensen eten als we geen vuur hadden? Dan kom je wel ongeveer uit op dat rauw-dieet: groente, wortels & knollen, fruit, noten en zaden (en daar bedoel ik ook ongedroogde granen mee, zij het dan niet verhit dus veel meer kauwwerk). Rauw vlees en ongekookte eieren & vis vinden de meesten niet echt lekker, denk ik, ik in ieder geval niet. Hoewel je smaak verandert als je geen tafelsuiker en gebleekte meelproducten meer gebruikt, dat kan ik uit eigen ervaring zeggen. OK, dan heb je nog melk en onverhitte melkproducten, maar de keuze wordt al een heel stuk beperkter. Bovendien kun je daar de wereldbevolking niet mee voeden, er worden niet genoeg noten en zaden verbouwd om aan dat deel van het dieet tegemoet te komen volgens mij, en gedroogd graan is niet te eten zonder verdere bewerking. Overigens eten we over het algemeen te veel. Alleen al door alles fijn te kauwen (30x per hap of langer) heb je eerder een verzadigd gevoel en als je dan ophoudt met nog meer in je mond te doen heb je met minder calorieën toch genoeg gehad. Zei zij, met 30% overgewicht.... Tijd om toe te passen wat ik zeg! Door een klein beetje zon kun je veel regen vergeten.
Geplaatst: 12 november 201312 j bij de vraag wat we zouden eten als er geen vuur was, dan vraag ik mij altijd af: zouden wij überhaupt wel bestaan zonder vuur?
Geplaatst: 13 november 201312 j Dat vind ik inderdaad ook altijd een vrij loze vraag: we hebben namelijk wel vuur, en dientengevolge is ons dieet veranderd, en evolutie zou evolutie niet zijn als ons verteringsstelsel zich daar niet op zou hebben aangepast (zo niet dan hadden we namelijk allang het loodje gelegd, of zouden we vuur niet meer hebben gebruikt om voedsel te koken)
Geplaatst: 13 november 201312 j Maar het is natuurlijk niet gezond wat de gemiddelde mens eet. Iemand schreef eens "stel dat de mens in een dierentuin zou zitten, wat zouden de verzorgers hem dan te eten geven?" Met als achterliggende gedachte dat als je een aap de keuze geeft uit fruit, groenten, maar ook taartjes, koekjes, brood enz. dan zou hij ook voor de ongezondere dingen kiezen. Dieren in een dierentuin krijgen precies het voedsel wat goed voor hen is. Mensen zelf eten niet wat goed voor ze is. Ik denk persoonlijk dat het raw food dieet heel gezond is. Maar het is voor de meeste mensen onmogelijk om dat toe te passen, omdat je jezelf dan zo afscheidt van de meeste andere mensen, ook bij sociale gelegenheden enz. Je moet daar heel sterk voor in je schoenen staan om dat vol te houden. Ik vind www.deplanteneter.nl ook een goede website. Daar staat veel uitleg over gezonde voeding, en ook filmpjes. Hij eet heel gezond maar hij kookt zijn avondeten wel. En hij eet ook brood, macaroni, enz. Dat is al een heel stuk beter vol te houden. En dat vlees en zuivel slecht is voor mensen dat is onderdehand wel algemeen bekend. Het is voor de meeste mensen alleen erg moeilijk om het toch niet te eten. Zelf eet ik het thuis ook niet meer, maar als ik ergens anders ben ga ik er niet moeilijk over doen, dus een flexanist noemen ze dat.
Geplaatst: 13 november 201312 j Of vlees ongezond is... teveel vlees wel maar het is ook afhankelijk van het soort vlees en de herkomst. Maar in vlees zitten ook goede voedingsstoffen. Kan jij die allemaal uit andere producten halen? Wanneer ik dat een vegatarier/veganist vraag is het antwoord vaak een vitamine pil of andere toevoegingen.... geef mij dan maar af en toe een stuk vlees/vis
Geplaatst: 13 november 201312 j Auteur Ik denk dat de maat waarin je iets inneemt, heel belangrijk is. Teveel van iets is niet goed. Ik haalde al aan dat seleen "te weinig" in de gemiddelde Europese landbouwgrond zou zitten (volgens dat boek), maar het blijkt dat het in nogal wat producten zit, onder andere in vissoorten die erg veel gegeten worden (tonijn, zalm en kabeljauw), dus als je daarvan maar regelmatig iets pakt zal het best loslopen. Teveel van dat goedje levert meer problemen op dan te weinig, op de korte termijn gezien dan.Toch wil ik even terugkomen op dat vuur, want dat is er nou eenmaal, en met vuur nog heel veel meer. De hele industrialisatie van onze maatschappij heeft producten opgeleverd die niet goed voor onze gezondheid zijn. Ze zijn wel "lekkerder" geworden. Als je het hebt over aanpassing (evolutie), dan passen onze smaakpapillen zich sneller aan, dan onze darmen.... Ik merk aan mezelf dat ik makkelijk teveel pak van al die lekkere, minder gezonde dingen (omdat er veel goede voedingsstoffen uitgehaald zijn, op zich zijn al die producten niet verkeerd, maar het uithollen ervan wel) en ook heel makkelijk te zwaar word en blijf. Als ik alle moderne voeding -zelf in mijn eigen keuken- terug zou kunnen brengen naar de volledige voedingswaarde, zou ik beduidend minder eten omdat ik eerder vol zit en ik zou ook minder overbodig zout, suiker en E-nummers binnen krijgen. Ik denk er sterk over om die uitdaging aan te gaan. En ik vermoed dat je toch heel aardig in de richting van dat rauw-dieet kunt gaan zonder al te wereldvreemd te worden Door een klein beetje zon kun je veel regen vergeten.
Geplaatst: 13 november 201312 j Het enige waar veganisten soms te weinig van binnenkrijgen is vitamine B12. Alle andere vitaminen en mineralen kun je heel goed uit plantaardige voeding halen. Om een tekort te voorkomen kan een veganist inderdaad vitamine B12 supplementen slikken, maar hij kan ook bv. eens in de maand toch een stukje biologisch vlees of vis eten. Dan heet het geen veganist meer maar flexanist, maar op die manier krijg je toch alles binnen. Zo'n middenweg zou voor mij heel acceptabel zijn. En ik sluit me aan bij bij Roosmarij. Ik denk dat het best mogelijk is om een heel eind richting raw food te gaan, zonder wereldvreemd te worden. Het ligt er maar net aan hoe strikt je het doet. En dat je andere mensen niet veroordeelt. En zoiets gaat ook niet van de een op de andere dag. Ik ben er zelf al een jaar mee bezig. Ik at heel ongezond. Veel uit pakjes, fabrieksvoedsel. Langzamerhand ben ik steeds meer eten zelf gaan maken. Dat is best moeilijk als je het niet gewend bent, en kost veel meer tijd, maar nu vind ik het ook echt lekkerder en zou ik niet meer anders willen. Op die manier weet je tenminste precies wat je eet. Sinds 5 weken eet ik nu veganistisch. Vlees daar gaf ik al niet om dus dat is geen probleem, dat at ik toch al haast nooit. Maar kaas vond ik erg lastig om te missen. Maar het rare is wel dat je er toch aan gaat wennen. En melk vervang ik voor rijstmelk, dat gaat heel goed en vind ik ook lekker. Ik weet nog niet of ik dit vol ga houden, maar ik ga het zeker proberen, want ik heb nu veel minder last van hoofdpijn en ik voel me ook veel energieker, en dat wil ik graag zou houden. Ik ga in ieder geval nooit meer terug naar mijn oude voedingspatroon.
Geplaatst: 14 november 201312 j er zij meer voedingsstoffen die je mist dan alleen vitamine b12. ik noem maar wat, vitamine D.de belangrijkste bron daarvan is zonlicht. maar in de winter in ons kille landje krijgen de meeste mensen toch te weinig vit D binnen. terwijl vit D ook in vlees,vette vis en ei zit (en als toevoeging in margarine).
Geplaatst: 10 december 201312 j Montignac, Sonja Bakker, dr. Frank en nu de voedselzandloper. Wie een oplossing heeft om de miljoenen te zware Nederlanders van hun overgewicht af te helpen loopt binnen. Met honderdduizenden tegelijk gaan de dieetboeken over de toonbank. Want eten is een oerdrift. We zijn genetisch geprogrammeerd om alles op te eten dat we tegenkomen. Aan het begin van de feestmaand gaat Eva Jinek in gesprek met hoogleraar Martijn Katan. Hij komt met het ultieme dieetadvies: stop ermee. http://brandpunt.incontxt.nl/seizoenen/2013/afleveringen/01-12-2013/fragmenten/vergeet_het_dieet > Planten kopen? Doe het bewust!
Geplaatst: 7 januari 201412 j Misschien vinden sommige mensen het interessant, dus bij deze de tip: de eerst volgende uitzending van NTR academie gaat over de voedselzandloper. > Planten kopen? Doe het bewust!
Doe mee aan dit gesprek
Je kunt dit nu plaatsen en later registreren. Indien je reeds een account hebt, log dan nu in om het bericht te plaatsen met je account.