weknow

@ Jasmin. Vrijdag versturen heeft niet zo veel zin. In het weekend wordt het pakket toch niet verwerkt. Maandag is ook snel genoeg en geeft je misschien net wat meer tijd en rust. Neem je wel vandaag nog even contact op met de volgende op de lijst? Veel plezier!

Lidl is geen echt zaadbedrijf. Telen niet zelf natuurlijk. Misschien dat ze er wel een team voor hebben, dat zelf inkoopt?? Of ze besteden het helemaal uit aan een ander bedrijf?? Wat FY betekent? Als het financial year is, dan lijkt het me het jaar dat ze de zaden hebben ingekocht. Daarnaast vermelden ze een "Best before" van 2 jaar later.

Oh ja..... Mijn voorstel voor de wedstrijd is : De leukste misvormde wortel (die met enige fantasie ook nog iets kan voorstellen). * (Was vorig jaar al tegen de grootste, dikste, langste "macho"-wedstrijd. Is nog niks veranderd. Heb een extra argument: plof-groente is vaak niet de gezondste. Gezond leren telen is een veel leerzamere uitdaging voor dit forum ) * Hoe jureren? Zou als volgt kunnen: Iedereen mag een foto inzenden van zijn/haar "grappigste" van dat jaar. Einde van het seizoen worden alle foto's getoond en kan iedereen stemmen.

Dit beest teelt toch ieder voorjaar van die kleine wit-rose meiraapjes. Heerlijk bij een boterham met kaas of in de salade. En einde zomer de gele kleine variëteit voor in de herfst (herfstraapjes). En soms, inderdaad, ook van die echte grotere voederapen. In een stamppot af en toe niet te versmaden. Och....eetcultuur is zo regionaal. Ook boerenkool wordt in Vlaanderen nauwelijks gesmaakt, terwijl heel veel Nederlanders gek zijn op stamppot met jus en worst van boerenkool, zeker als het vriest buiten. En dan vinden we elkaar maar "rare jongens".

Bij de meeste zaadbedrijven werkt het zo, dat er standaard 1 of 2 of 3 of zelfs 4 jaar na verpakking extra op de zakjes gedrukt wordt. Voor alle soorten zaad hetzelfde. Sommige (en dat is echt een uitzondering) vertellen dat zelfs op hun webpagina. Kwam er gisteren een tegen in Zwitserland die aangaf dat het steeds het jaar na verpakking is, dat als tht gebruikt wordt. Het is en blijft van heel veel factoren afhankelijk. Zaden zijn een natuurproduct. De viriliteit van zaad kan per plant en per jaar verschillen. De gebruikte teelttechnieken, wijze van oogsten, rijping, drogen, opslag doorzaadtelers zijn van invloed. Hoe lang ligt er tussen oogst en inkoop door een zaadhandel? Die verpakt het in porties. Wanneer? Hoe? Veel is afhankelijk van hoe het bewaard en verpakt wordt. Als zaadjes luchtdicht geseald zijn (zoals bij Vreeken bijv.) dan wordt de houdbaarheid in de praktijk van de verkoper al veel langer. Hoe wordt het door een winkel e.d. bewaard? Meestal zal een verkoper (winkel, website e.d.) zaad verkopen van vele bronnen. Een zaadbedrijf koopt meestal partijen her en der en voegt dit samen tot een assortiment. En zo kan ik nog wel het een en ander bedenken dat allemaal van invloed kan zijn op hoe kiemkrachtig je gekochte zaad is op een bepaald moment. Het is een hele - ingewikkelde - ketting van factoren (vaak niet precies te achterhalen en steeds afhankelijk van voorzieningen, deskundigheid, integriteit en kwaliteitsbewustzijn van allerlei mensen/bedrijven). Maar de huidige [praktijk dat (meestal op basis van grote gemiddelden) bedrijven er zelf voor kunnen kiezen wat ze waarom op een verpakking vermelden, als ze dat al doen, geeft veel minder "zekerheid" dan we vaak denken. Als je zelf de deskundigheid opbouwt om het wat te kunnen inschatten + je kent de werkwijze van een bedrijf (en kunt vertrouwen hebben in wat ze doen en wat ze leveren) lijkt me dat het best mogelijke. Ik herhaal: Oogstdatum van zaad is de beste informatie die een bedrijf op een verpakking kan geven (als ze die al weten) en er zijn bedrijven die dit ook doen. (Met het risico dat een consument toch maar half leest en een zakje waarop staat oogstjaar 2014 als ouder ziet dan een zakje van een groot bedrijf dat standaard 3 jaar na verpakking afdrukt en 2016 als gebruiksjaar vermeldt....)

Ik heb begrepen dat wat ze eten vooral afhankelijk is van wat ze hebben leren eten. Dat ze dus slakken eten als ze dat van de ouders hebben geleerd. (En anders niet zo) Of ze ook je zaailingen of groenten opeten....? Ik zie jou en Appelvrouw en Jorieke toch wel als de ervarings-pioniers van wie we dit gaan te weten komen....

Zeker een extra wortel in je schoen gedaan?

Ligt er erg aan! Welke tactiek heeft het zaadbedrijf waar ze hun zaden inkopen voor de labeling? - Een standaard voor alle zaden of per zaadsoort een overwogen houdbaarheid? Meestal een standaard. - Verder is het erg belangrijk hoe de zaden zijn verpakt (luchtdicht? liefst geseald: is een erg groot voordeel) en hoe ze zijn bewaard. Hier heb je een globale richtlijn om het wat in te schatten: Op voorwaarde dat ze goed zijn bewaard (droog, koel, donker en vooral zonder zuurstof) dan loop je met bladgewassen (sla, kool, andijvie, rucola e.d.) en vruchtgewassen (tomaat, komkommer, courgette, pompoen) het minste risico. Die hebben door de bank genomen een houdbaarheid van 4 a 5 jaar. Alliums (ui, prei), wortel en pastinaak en zeker ook alle peulvruchtzaden zou ik mijden. Die zijn 1 en hooguit 2 jaar na oogst "zeker" en kunnen daarna snel aan kiemkracht inleveren. Wortelgewassen als raap, radijs, bietjes, witlof e.d. liggen daar wat tussen in. Ik kan het niet genoeg herhalen: Het oogstjaar is de duidelijkste aanwijzing voor houdbaarheid. Weinig zaadbedrijven die dat (durven?) te vermelden.

@ Karins70 Weknow is een Zuns Kluns ! (Tis verbeterd!)

Mijn 3 Rose de Bern's (buiten, onder overkapping en polytunnel) waren geen succestomaten dit jaar, in vergelijking met allerlei andere soorten. De buitenplant heeft enkele vruchten gedragen, maar ging als een van de eerste ten onder aan de phytophtera > geen rijpe geoogst. Onder de overkapping is de plant het langst gezond gebleven en heb ik een 5-tal tomaten ervan geoogst. Door lichtgebrek (de witte overkapping vervang ik volgend jaar toch beter door een transparante) Maar de plant bleef vrij klein (max. 1 m) en de vruchten ook, ik heb de vruchten nooit gewogen. Smaak was best okay! In de polytunnel vond ik deze bepaald minder gezond dan de meeste andere rassen. Een vakantie eind augustus (en gebrek aan zorg in die tijd) betekende dat de ca. 8 a 9 tomaten die er aan zaten van groen of oranje naar roodoranje met vieze plekken waren ontwikkeld. Uiteindelijk maar enkele tomaten ervan gegeten, en daarbij nogal wat plekken moeten wegsnijden. Groei was goed, hoogte 1,70 ongeveer. Deze plant ontwikkelde zich nogal "kwakkelend". Veel geel blad en tomaten werden snel aangetast. Dit in tegenstelling tot het algemene beeld. Conclusie 1: Zelf ben ik erg gewonnen voor het telen onder een overkapping in de open lucht. Daar bleven alle tomatenplanten veel gezonder, ook dan in de polytunnel. Ik ga de verplaatsbare boog van betongaas die ik ervoor maakte verdubbelen, d.w.z. een tweede er aan vast en UV-bestendig transparante folie erover doen met snelbinders (!) en dit geheel verhuis ik jaarlijks naar een andere plek. Daar kunnen een 24 tomaten onder staan. Conclusie 2: Ook al is de smaak goed (ik geef een 7 a 8), Rose de Berne is een vrij late (middel-late) tomaat en daarmee is de succes-kans al minder. Ik kies liever voor vroege en middelvroege rassen, zelfs als dat betekent dat de rassen met reuzen-(vlees)tomaten dan wat buiten de boot vallen. (Hoewel: de Coral Queen en de de Irakese vleestomaat die ik van Jasmin kreeg en vrij groot, van het vleestype en toch vrij vroeg waren) Bovendien is de plant behoorlijk gevoelig. (Of althans de zaadlijn die ik gebruikte) Geen echte blijver dus hier, de Rose van Berne, omdat er betere/geschiktere soorten zijn. Wil wel nog eens een planten een ander jaar, van een andere zaad-bron, om het vizier open te houden.

@ TDS. Even een korte reactie op wat puntjes die je schrijft. In wat de boeren doen is er de laatste jaren toch wel een kentering. Toevoegen van organisch materiaal (o.a. compost) en grondbewerking die het bodemleven stimuleert wordt nu uitdrukkelijk aanbevolen en geadviseerd door instanties en onderzoeksinstituten en ook steeds meer gedaan op de akkers. Waarom? Omdat de opbrengsten beter worden en er minder spuiten tegen (sommige) zieketen en aantastingen nodig is....dus om economische redenen ook. Je hebt gelijk in de constatering dat landbouwproducten uit de winkel vaak arm zijn aan mineralen (en smaak) en dat dit ook samenhangt met landbouwmethodes. En de conclusie dat wat er niet is (niet in de bodem zit waarin planten gevoed worden) ook niet in het gewas zit klopt in grote lijnen wel. (Er zijn meer factoren dan alleen de kwaliteit van de grond, zoals ras keuze en veredeling). Toch maak je enkele stappen wel erg snel, Door veel mineralen in de grond te stoppen krijg je gezondere groenten en daardoor krijgen mensen niet allerlei tekorten. Wat Castenada duidelijk maakt is dat het in de grond en bij je planten niet zo eenvoudig werkt. Wat een voedingsdeskundige of arts-onderzoeker je duidelijk zal maken is dat het menselijk lichaam niet zo eenvoudig werkt. Ze zijn er volop de goeroes die je het "ideale" meststofje of mineralenspulletje voor je tuin wil verkopen als (erg gemakkelijke) manier om je moestuin gezond te maken als de goeroes die via tabletjes of superfoods of diëten van alles wil laten kopen. Het komt al gauw dicht bij een religie en speelt in op diepe verlangens van mensen naar gezondheid, lang leven, onmacht tegen vervreemding enz. Wat zou het fijn zijn om onze gezondheid, ons leven, ons lot helemaal zelf te kunnen regelen.... Daar is geld te verdienen en met een beetje marketing is er een volgende cultus, hoax, hype, goeroe gemaakt waar velen achteraan rennen en je door wat tabletjes, een dieet, bepaalde voedingsmiddelen het idee krijgt dat je hartstikke goed en gezond bezig bent met je leven en je goed over jezelf kunt voelen (en al het andere is slecht, onverstandig, minderwaardig...) Je eigen leven als een "onderneming" is een markt op zich en een hele opgave voor de "moderne mens" om zich daar goed en gezond en verantwoordelijk doorheen te slaan. Je zou er bijna ziek van worden: ziek van het streven naar gezondheid en de voortdurende (stille) dwang om daarin zo perfect mogelijk te moeten zijn. Ik sta hier niet boven en weet het echt niet allemaal, laat staan dat ik het beter weet! Maar heb wel geleerd te relativeren en wat heen te prikken door de enorme beloften die gedaan worden, de vaak naïeve kennis waarop ze gebaseerd zijn (en vooral ook de economische belangen die er achter zitten). Ik probeer me niet gek te laten maken, maar toch ook kritisch en verstandig te zijn: Voor mijn moestuin betekent dit zoals ik hiervoor schreef: Voor mij voeding betekent het o.a. dat ik vooral matig probeer te zijn en afwissel. Dat ik eten niet zie als een medicijn, maar als iets waarvan ik kan genieten. Daarbij veel verse groente en fruit , uit eigen tuin liefst, waarvan ik weet hoe ik het teelde, zo weinig mogelijk bewerkt, niet bespoten.... Ik geniet van het telen daarvan en als het goed lukt en van wat ervan op tafel komt. Verder maak ik me er niet heel druk over. Lijkt me redelijk okay en gezond.

Rupsen voorkom je door fijn insectengaas te gebruiken (of Ikea-gordijnen). Is in vele topics terug te vinden, dus gebruik even zoekfunctie rechtsboven voor meer info. Dat helpt overigens ook prima tegen vogels. Met kleine naaktslakken is het in een ecologische moestuin altijd wat "dealen". Helemaal te voorkomen zijn ze niet. Wel kun je ze in de hand houden door te zorgen voor schone, onkruidvrije, bedden zonder verterende plantenresten; door stenen, randjes e.d. waar ze zich graag overdag verschuilen te vermijden of die geregeld te inspecteren; door barrières van grit, scherp zand, compost zou ook kunnen helpen, koperdraad...er zijn nog meer opties en door bestrijding (kijken en wegvangen, biervallen, getrainde Indische loopeenden, merels, padden enz. aantrekken en slakkenkorrels evt....hoewel....die giftig kunnen zijn voor mensen en andere dieren ook wat afhankelijk van het merk). Als je dit een aantal seizoenen consequent volhoudt, dan valt het wel mee en is er goed mee te leven. Aan de andere kant zijn die slakjes ook wel nuttig in je tuin, want opruimers en essentieel in een voedselketen....Probeer ze dus niet alleen te zien als een vloek Zo is het best mogelijk om zonder veel schade mooie bloemkool of andere kool te oogsten. Aan de andere kant moet je uit een gezonde moestuin ook niet de enorme, hagelwitte en volledig gave bloemkolen verwachten zoals ze in de supermarkt liggen. Dat is alleen te bereiken met heel veel spuiten met gif. Wat vraatplekjes zullen er meestal toch wel zijn en als je dat onsmakelijk vindt moet je ze maar even wegsnijden. De paar slakjes (of luizen e.d. in de sla) die er nog zijn, komen vanzelf boven drijven als je - zoals Thea zegt - de groente enkele minuten laat staan in water met een of 2 theelepeltjes zout en dan was je ze zo weg. Je zult merken dat de smaak van een vers gesneden bloemkool uit eigen tuin zo veel beter en aromatischer is dan die gekochte hagelwitte opgejaagde uit de supermarkt, zelfs als ze er wat minder groot en mooi uitzien

Je staat nu in het lijstje, karins70. Voor Thea en mij en na Loes.

Een concrete vraag, Castaneda. Ik denk dat veel mensen al niet weten waar je een "gewone" bodemanalyse kunt laten doen, laat staan die speciale die jij aanbeveelt. Heb je een adres waar die "goeie" die aansluit op jouw verhaal, kan? Een gangbare bodemanalyse is best duur. Minstens 150 euro. En dan heb je een momentopname, met waarden die niet eens "vast"zijn, want nog afhankelijk van vele omstandigheden (bijvoorbeeld: najaar is heel anders dan lente en voor/na spitten of een bepaald gewas zal het ook aanzienlijk kunnen verschillen. (+ iets wat in jouw kennis en benadering niet eens bruikbaar is). Zo een specialistische, die ook rekening houdt met jouw heel specifieke kennis, zal zeker niet goedkoper zijn vermoed ik. (?) Ik vraag me af hoe zinvol het dus is voor een liefhebber met hooguit enkele honderden vierkante meters tuin (waar per plek aanzienlijke verschillen kunnen zijn en boven dien zeer verschillende gewassen door elkaar worden geteeld). Voor een beroepsteler....met hectaren....ligt dat misschien heel anders. Bovendien is de kennis van bodemleven en bodemsamenstelling nog heel erg beperkt en zijn de mensen die je aanhaalt pioniers voor de een (en sterk bekritiseerd door anderen). Wat ik wil zeggen: Als betrekkelijke leek (zelfs als ik veel lees en me er al best wat in verdiep) blijft het waarschijnlijk een slag in de lucht, of je praktisch er heel veel aan hebt en een (in jouw gedachtegang) hoger niveau van gezondheid in je tuin kunt bereiken. In de tuinpraktijk van de liefhebber zul je het zonder al die info en kennis vaak moeten doen. Langzaam leer je wel bij door ervaring en je in dingen te verdiepen. Wat is dan wijsheid? Daar ben ik het grotendeels met je eens! Zo maar wat doen en van alles toevoegen is onzin (en weggegooid geld). Mest met mate, varieer (wat je composteert, kweekt, hoe je plant) gebruik volop organisch materiaal, laat het bodemleven zijn werk doen en stimuleer dat en leer je tuin, bodem en gewassen kennen door te kijken, ruiken, proeven en te zien hoe "de natuur" zelf werkt.... dat is een veilig advies lijkt me! (In ieder geval waarmee ik het zelf probeer te doen).

Bij de prei mag het weg. Daar zijn nu geen belagers. Maar die zou je kunnen uitdoen en op een meer beschutte plaats op elkaar gepakt kunnen planten in losse grond. Groeit toch niet meer en is zo wat beschermd tegen eventuele extreme vorst (en makkelijk te rooien naar behoefte, zelfs als de vorst in de grond zit). Maar kool wordt in de winter, als er verder weinig groen is, erg gewaardeerd door vogels. Duiven (vooral bosduiven) en fazanten en ook wel kauwen en roeken lusten dat best wel. Ik laat een gaas erover. Edit: Oh, ja...en ik vergeet nog de ganzen, die er kunnen landen. (Ligt wat aan de ligging van je tuin). Hier nogal wat schade gehad van steeds ontsnappende kalkoenen. 2 kloeken met een stoet kuikens die rondtrokken en ook 2x per dag eens door mijn moestuin gingen. Leuk om te zien, maar voor sla en kolen was het wat minder. Ik heb zo een vermoeden dat de eigenaar het probleem de komende dagen grotendeels zal oplossen.

Ik gebruik een boog voor hetzelfde. Nu 3 seizoenen. Ook een goedkope, van Blokker toen, die al eerder 6 jaar voor een braam was gebruikt. Mooi blijft ie niet! Roest alom. Maar hij staat nog steeds. Wel is het nodig om ze aan beide zijden te verankeren met een metalen staaf o.i.d. tegen omwaaien! Het wordt topzwaar. Ben nu - voor 4 nieuwe kiwibessen en druiven - van plan om met betonstaven te werken van minstens 1,5 cm. dik. Het roestige heeft ook wel wat rustieks.

Nog een met veel keuze (en informatie!) in Ierland. Voor alleen zaad is porto 3 euro. http://www.seedaholic.com/

Broeds geweest? In de rui? (Binnenkort of net nieuwe veren) Dat is het meest waarschijnlijk. Bloedluis vooral bij warme omstandigheden (weer of vrij warm hok?)

Zolang de grond niet bevroren is, kun je planten. Bolletjes moeten nu eerst en vooral wortels maken. Uitlopen en groeien bij meer licht (daglengte!) en wat hogere temperaturen komt vanzelf wel. Grond is nu wel vrij nat waarschijnlijk, dus zeker heuveltje overwegen

Neen, is niet nodig omdat het licht veel diffuser is en dus niet gauw verbranding geeft. Het is melkachtig, zeg maar half-transparant.

Er is toch wel iets verschil, Loes. In een moestuinbak zit er iets van een 30 cm grond. (Of is het meer of minder?) Verder geen ondergrond voor de planten. Die heeft een tuin wel en er vindt, via het bodemleven, toch wel wat uitwisseling plaats. Ik denk ook dat je in zo een bak meestal de grond intensiever zult gebruiken. Het is toch gericht op goed benutten van elke cm2. Met kunstmest redden planten het wel een paar jaar. Hoewel je daarin ook soorten hebt: er is bijvoorbeeld een soort (ik gebruik ze niet, maar ik dacht "blauwe korrel") die naast NPK en Mg ook andere toevoegingen (sporenelementen) bevat. Zelf zou ik altijd kiezen voor een combinatie van koemestkorrels en zo mogelijk compost om bodemleven te stimuleren en toch een wat breder scala aan voedingsstoffen in de grond te houden. En dan, gericht op het soort gewas, zo nodig wat bijvoeden tijdens het seizoen met bloedmeel, beendermeel en/of patentkali. Uitputting en verschraling van de grond is, net als in een bloembak, toch wel een risico anders. Bloemen e.d. verbruiken meestal relatief weinig, maar groenten oogsten is toch een behoorlijke aanslag op de voeding in de grond. Gebrek verschijnselen kunnen al snel optreden. Missmass zijn/haar optie om af en toe nieuwe potgrond er in te doen, vind ik niet zo slecht. De verbruikte grond kan ergens op de tuin (allicht nog prima voor de structuur) en met enkele zakken kun je weer even vooruit, als een basis waar het meeste wel inzit. Geen enorme kostenpost. Ook dan is, zoals Robo terecht zegt, voor veel gewassen snel al wat bijvoeding nodig gedurende het seizoen. (Koemestkorrels zijn een milde en makkelijke optie daarvoor, ook vanwege de vrij evenwichtige NPK-verhouding die gemiddeld genomen okay is voor het meeste van wat je kweekt.)

Ik probeer even de oordelen in dit draadje en andere draadjes samen te vatten: Technisch bekeken: Het meest kritische in de beoordelingen op dit forum is dat polycarbonaatplaten eruit kunnen waaien. Zelf vind ik dat vrij makkelijk op te lossen (bijvoorbeeld door de platen met het frame te verbinden door moertjes en het gemaakte gat dan af te dekken met metalen plaatjes) en zou zonder meer weer voor polycarbonaat gaan. Maar daarin lijk ik wat alleen te staan. Ik vroeg me af wat dit stukje in de beschrijving hiervoor concreet betekent: "De polycarbonaat panelen zitten in het frame vast en niet met clips. Hierdoor blijven de panelen beter in het frame zitten." Als je het kasje ergens eens kunt bekijken en dan het systeem zien, dan kun je beoordelen of verdere ingrepen nodig zijn om ook bij een echte storm de platen er in te houden. Overigens zie ik (kweek)technisch meer voordelen aan PC t.o.v. van glas. Ook dat het licht in gewicht en veiliger is vind ik een voordeel. Esthetisch: Een (schoon en geregeld gewassen) glazen kasje wordt meestal mooier gevonden, omdat het glas doorzichtig is. Het komt wat meer luxe over. Maar dat is natuurlijk ook smaak.

Zo slecht staan ze er niet op, Piggy. (Eigenlijk best goed dus ) Ondanks die zwarte randjes. Lijken er doorheen te komen, he! Wat ik ervan geleerd heb? Dat die Aquadulce tuinbonen een ras is dat je al in het najaar kunt zaaien en - normaal - de winter overleeft en dan een vroege oogst geeft. Ik heb ze hier nog liggen. Vond ze heerlijk van smaak, maar de opbrengst vrij matig. (Zaai begin maart). Ga ik volgend jaar zeker eens in oktober zaaien Dan misschien ook meer opbrengst......

Och..... Je moet niets, Geedee Iemand kan zich vergissen, over iets heenlezen....tuurlijk. Ik denk dan: Misschien wijzer om niet met een forumbericht er meteen bovenop te zitten....? Mensen kunnen dat best zelf onderling oplossen en blijkbaar was dat intussen ook al gebeurd via PB's. Een tekstbericht, zonder dat je iemands stem hoort die ook aangeeft wat je bedoelt, laat makkelijk een andere indruk achter. Het kan dan klinken als: "Hoe kun je zo dom zijn om iets te vragen dat al lang is gestuurd..."? Terwijl ik weet dat mensen gewoon heel hard haar best deden om het zadenpakket goed te versturen.

@ Geedee, als iemand niet alles duidelijk doorgeeft, kan de verzender het niet versturen. Volledige naam (dus niet alleen een voornaam) + adres + emailadres + aangeven welk servicepunt is daarvoor gewoon nodig. Ik ben de enige die alle namen + adressen heeft van alle deelnemers (de rest niet) en deze regeling is er omdat sommige deelnemers anoniem wensen te blijven en dus geen lijst bij de doos wilden. Is iemand niet in staat om binnen 2 dagen te reageren (afwezig, ziek, niet op het forum...) dan wordt de volgende van de lijst benaderd als ontvanger en zet ik de persoon die niet reageerde later op de lijst. Maar...uh...jij doet toch niet mee met de doos deze keer...?!