Brabantse Tuinprins

Ik heb diverse soorten staan maar de planten hebben maar zeer weinig bessen. Het weer was tijdens de bloei m.i. te wisselvallig en te koud voor een goede bestuiving. Volgend jaar beter.

Volgens mij hebben we de afgelopen 3 jaar iedere keer weer late nachtvorst gehad in april/mei. Is echt funest voor kiwibessen. Ik heb hier ook Elaeagnus multiflora staan (de echte, niet een vermomde E. umbellata). 2 exemplaren staan buiten in een grote pot. Hebben geen enkele last gehad van de vorst in maart/april/mei en hebben goed vruchten aangezet (rijp eind juni/begin juli).

1. Muurbloem / Cheiranthus cheiri. In de regel tweejarig of kortlevend, ze zijn er in verschillende kleuren 2. lijkt op kleine pimpernel 3. Een of andere schermbloemige 4. Euphorbia lathyris / kruisbladige wolfsmelk, 2 jarige plant. Zaden worden weggeschoten en zo komt de plant op andere plekken op. Het sap van Euphorbia soorten kan de huid (en ogen) irriteren. 5. Lijkt mij Veronica filiformis / draadereprijs. Woekerend 'onkruid' een wolfje in lammetjes kleren, wordt ook gazonpest genoemd. 6. Tja, wat zou dat kunnen zijn ... 7 . Zie 6 8 Smalle weegbree? 9. ? 10. ? 11. ? Helaas, geen eeuwige roem...

Tamme kastanjes (Castanea sativa) zijn gevoelig voor verwelkingsziekte (verticillium) , en kastanjekanker (Cryphonectria parasitica) is aan een opmars bezig. Scheuren in de schors kan wijzen op kastanjekanker. Verwelkingsziekte leidt tot verstopping van de watervaten waardoor geen of beperkt watertransport naar het gedeelte boven de verstopping kan plaatsvinden. Als je een afgestorven tak doorzaagt of doorknipt en er is daar een hoefijzervormige donkerbruine tot bruine verkleuring te zien dan gaat het om verwelkingsziekte. Tegen zowel verwelkingsziekte als kastanjekanker is niets te doen. Boom rooien en niet opnieuw een tamme kastanje planten (of een plant die gevoelig is voor verwelkingsziekte zoals Japanse esdoorn, Cotinus, Cercis, vlier etc.)

Het enige wat ik zie zijn wat bladvlekken. Vaccinium soorten zijn overigens tamelijk gevoelig voor taksterfte en phytophtora. 'Vaakziekium' worden ze door sommige kwekers genoemd ...

Pecans groeien niet alleen in de Zuidelijke Staten van de VS. Ook wat noordelijk komen die voor (o.a. Iowa en Ohio) en deze staan bekend als de zgn. 'Hardy Pecans'. Deze pecans hebben een relatief kort groeiseizoen nodig om toch noten te produceren. Wel moeten ze op een lichte, zonnige en relatief warme plaats worden aangeplant. Lange hete zomers zijn een pré. Late nachtvorst eind april/begin mei kan roet in het eten gooien. Pecan bomen (Carya illinoinensis) maken een penwortel en zijn daardoor lastig te verplanten. Planten die te lang in een pot hebben gestaan maken vaak een draaiwortel waardoor hergroei matig is. Voor goede nootproductie zijn echt meerdere bomen nodig.

Viburnum soort, keuze uit o.a. Viburnum burkwoodii, V. carlcephalum, Viburnum carlesii, Viburnum judii. Voor meer precieze bepaling is een goede foto van het blad noodzakelijk.

Kiwibes (Actinidia arguta en Actinidia kolomikta) is ook wat anders dan de 'gewone' kiwi (Actinidia deliciosa). Kiwibessen lopen veel vroeger uit en daardoor gevoeliger voor vorst. Door de afwezigheid van echt winterweer dit jaar zijn kiwibessen nog vroeger dan anders in het blad gekomen. En als er dan toch vorst komt dan is het raak. In heel West Europa hebben kiwibessen vorige week een flinke tik gekregen. Het is wachten op een kiwibes die pas laat in het blad komt.

Ik raak er meer en meer van overtuigd dat kiwiBESSEN niet voor ons klimaat geschikt zijn.

Bij windstil en helder weer zal het 's nachts een stuk kouder worden dan als het blijft waaien en er bewolking is. Ook microklimaat in de tuin speelt een rol.

Zo verwijder ik kweekgras: Ik pak een riek en steek het kweekgras uit de grond. Ik schud een paar keer en leg dan het geheel op de grond waar bij de wortels aan de bovenzijde zitten en het gras op de bodem. Dit laat ik zo een aantal dagen liggen. De juiste weersomstandigheden van zon en wat wind zijn hierbij gunstig (afgelopen week met felle zon en een schrale noordoostenwind was het ideale weer!) Na een aantal dagen met de riek nog een keer schudden zodat de grond nog meer loskomt. Dit laat je zo weer een paar dagen liggen. De derde keer schudt je nog een keer en voert dan het (verdroogde ) kweekgras inclusief worteluitlopers af. Deze methode werkt alleen goed als er een droge periode is. HAARWORTELS van kweekgras zijn onschadelijk, de uitlopers ('witte schoenveters') moeten echt goed verwijderd worden want ieder stukje dat achterblijf gaat weer uitlopen. In wat losse grond zijn die gemakkelijker te verwijderen als in vaste grond. Zit kweekgras in een pol van een plant of in bodembedekkers dan zul je die uit de grond moeten halen en de uitlopers goed moeten verwijderen want anders blijft het een gebed zonder eind.

De Atrium Tuinplantenencyclopedie is een vertaling van het hier boven genoemde boek van de Royal Horticultural Society. Ik weet niet wat de laatste editie van dit boek is. Van oudere drukken zijn via internet voldoende exemplaren beschikbaar. Ik zoek plantengegevens hoofdzakelijk op via internet aangezien over nieuwe cultivars niets of weinig is te vinden in plantenencyclopedieën. Informatie van plantenverkopers treed ik met de nodige voorzichtigheid tegemoet, vooral als het op bloeiduur en gevoeligheid voor ziektes aankomt. Voor bomen en struiken vind ik nog steeds onontbeerlijk: == The Hillier Manual of Trees and Shrubs (zonder foto's, voor de gevorderde plantenfreak) == Michael Dirr, Dirr's Encyclopedia of Trees and Shrubs (met foto's, gericht op de VS, maar zoveel kundigheid en ervaring dat het een echte aanrader is). Veel informatie die ik in plantenencyclopedieën maar ook op internet vind, is vaak gedateerd. Als men zegt dat de sneeuwklokjes in maart gaan bloeien dan weet ik al hoe laat het is ...

Jonge planten kunnen sterk invriezen in een strenge winter. Daarom beschut planten op een zonnige standplaats zodat het hout goed kan afrijpen. Oudere planten zijn behoorlijk winterhard. Decaisnea fargesii is ook gevoelig voor late nachtvorst (vorst eind april/begin mei). De bloei stelt weinig voor omdat die tamelijk onopvallend is (groen-geel van kleur). De blauwe vruchten zijn wel opvallend en zijn het meest intens van kleur op een zonnige standplaats.

Magnolia uit de volle grond zijn wel te verplanten, de Nederlandse boomkwekerijen staan er vol mee. Alleen moet daar dan een grote kluit aan zitten en dat maakt het vervoer lastig. Bovendien heeft een vollegronds Magnolia 1 à 2 jaar nodig om te herstellen van de verplantingsoperatie en moet zeker het eerste jaar goed verzorgd worden wat betreft water geven. Magnolia's die meer als 5 jaar vast staan zijn lastig te verplanten, zeker voor de doorsnee-consument die niet over de juiste materialen beschikt.

Zijn daar ervaringen van bekend? Betrouwbare bronnen? Ik dacht altijd dat een gewone kiwi (Actinidia deliciosa) een kiwibes (Actinidia arguta) niet of alleen zeer uitzonderlijk kon bestuiven. Wel is het zo dat een zelfbestuivende kiwibes (bijv. 'Issai') meer en grotere vruchten krijgt als er een mannelijke kiwibes bij wordt geplaatst.

Bij mij bloeien een aantal soorten van de honingbes al zo'n 2 weken. Vanwege het matige weer is de bestuiving een vraagteken, heb buiten ook nog geen hommels gezien en slechts een paar wilde bijen. Gelukkig wordt het volgende week beter weer en hopelijk komen de bestuivende insecten dan wel op bezoek. Heb ook nog enkele exemplaren van de echte Japanse honingbes staan (var. emphyllocalyx) en die beginnen nu pas uit hun winterslaap te komen.

Dit klopt volgens mij niet. Als het wel klopt dan graag een bronvermelding. Zoals ik het verhaal ken: de leylandii's in de bekende vorm zijn ontstaan vanaf 1870 in het Verenigd Koninkrijk door spontane kruising van Cupressus nootkatensis met Cupressus macrocarpa. Beide komen voor in de VS maar niet in elkaars onmiddelijke nabijheid. Beide soorten hebben zich zeer waarschijnlijk voor het eerst gekruist in de tweede helft van de 19de eeuw in de tuin van de familie Leyland in Powys (Wales). Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Leyland_cypress De oude exemplaren van de Leylandii conifeer die nog leven zijn alleenstaande bomen. Dit is niet te vergelijken met planten die in een haagvorm worden gedwongen. Ik geloof dat het hoogste exemplaar van de Leylandii conifeer meer dan 35 meter hoog is. Leylandii als haag: bezint eer ge begint. In het Verenigd Koninkrijk is het de plant waar de meeste burenruzies over ontstaan zijn. De groeisnelheid is hoog en moet zeker 2 à 3 maal per jaar geknipt worden. Verder zijn de laatste jaren de leylandii coniferen behoorlijk gevoelig gebleken voor diverse schimmelaantastingen waar door de particuliere tuinier weinig tegen te doen valt. Dit geldt overigens ook voor enkele types van de Thuja. Verkopers zeggen hier natuurlijk niets over want zij willen verkopen ... Taxus vormt een mooie haag en kan zeer oud worden. Groeit echter langzaam, kan niet tegen natte gronden en is giftig.

Ik heb deze site eens bekeken en er staat bij dat je de planten niet zonder licentie mag vermeerderen. Dus zomaar voor jezelf stekken mag niet. Dat gaat mij wat te ver, ik ga geen planten kopen als ik er niet eens stekjes van mag maken. Ik koop dus niet bij een winkel die mij verbied om stekjes te nemen van eigen verkochte planten. Volgens mij houdt die eis van de winkel ook niet stand voor een rechter, maar dat is een andere discussie. Het is ook geen eis van betreffende webwinkel maar is Europese wetgeving. Op het merendeel van de planten die tegenwoordig nieuw worden geïntroduceerd c.q. op de markt komen zit 'kwekersrecht' ook bekend als 'PBR' = Plant Breeders Rights. Dit is te vergelijken met een patent zoals dat op heel veel producten zit. Als er op een plant kwekersrecht zit dan betekent dit dat een plant alleen onder licentie mag worden vermeerderd. De houder van het kwekersrecht krijgt 'royalties' voor iedere plant die vermeerderd wordt. Het is een vorm van beloning voor vaak jarenlang selectie en kruisingswerk. Een overzicht van planten waarop kwekersrecht zit is te vinden in de database van het CPVO (=Community Plant Variety Office) van de EU. Het aanvragen van kwekersrecht in Europees verband is een prijzige aangelegenheid en loopt al snel in de duizenden euro's. Ook in de VS en Canada kent men kwekersrecht, alhoewel daar ook vaak gebruikt wordt gemaakt van het merkenrecht. Dit laatste houdt in dat een beperkte groep van bedrijven een plant aan de man mag brengen onder een specifieke (commerciële) naam. In Nederland zijn er een aantal bedrijven die zich bezighouden met het introduceren van planten d.m.v. kwekersrecht. Bekende namen zijn o.a. 'Plantipp' en 'Valkplant'. Er zijn ook een aantal advocatenkantoren die zich gespecialiseerd hebben in het kwekersrecht (o.a. Hortis Legal). Het is mij niet duidelijk of op basis van bestaande wetgeving een particuliere tuinier voor EIGEN gebruik een paar stekken mag nemen van een plant waarop kwekersrecht berust. Tot slot: heel veel planten waarop kwekersrecht berust verdwijnen geruisloos van de markt omdat ze niets toevoegen aan het bestaande assortiment of manco's vertonen zoals een hoge ziektegevoeligheid of matige groeiwijze. Ik ga bijna ieder jaar naar de handelsbeurzen Plantarium en GrootGroen. Hier worden de nieuwigheden vaak voor het eerst aan de markt gepresenteerd. Als je na 10 of 15 jaar bekijkt wat er over is van de nieuwe introducties dan is dat niet veel. Als ik kijk naar het sierteeltassortiment dan zijn er slechts weinig echte winnaars (o.a. Choisya 'White Dazzler', Hydrangea paniculata 'Wim's Red' en Geranium 'Rozanne').

Een groot deel van slaapbomen die door de professionals in NL wordt aangeplant komen uit Italië en hebben al een redelijke stamdikte. Standplaats is natuurlijk ook van belang: voorkeur voor een plek waar de plant niet blootgesteld wordt aan vorstwind uit het (noord)oosten. Zonnige standplaats is vereist zodat het jonge hout in de herfst goed afrijpt. Hoe ouder de boom, des te beter dat hij vorst verdraagt. Jonge planten in pot in de winter beter wat aan de droge kant houden zodat de wortels niet gaan rotten.

Als we stevige vorst krijgen bevriezen die slaapboompjes buiten ook. Een paar jaar geleden had ik een Albizia julibrissin zaailing van 1.50 hoog, is in de winter met -9 graden vorst doodgevroren (dus ook niet meer uitgelopen in het late voorjaar/zomer).

Pawpaw blijft een lastig verhaal. Geënte planten zijn duur tot zeer duur. Bestuiving is zeker niet ieder jaar goed. Vrucht is kwetsbaar en niet lang te bewaren. Tijdstip van oogsten luistert ook nauw: pawpaws die te rijp zijn smaken m.i. niet lekker. Als dan ook nog eens de lokale kauwen en kraaien de vruchten komen oogsten ...

Gezien het feit dat dit hier bloed van Morus rotundiloba in zit kun je je afvragen hoe winterhard de plant is. Verkopers zeggen tot ongeveer -10. Zou weleens wat minder kunnen zijn. In ieder geval beschut planten en als de plant in een pot staat dan bij stevige vorst naar binnen. Over de smaak heb ik verschillende geluiden gehoord, heb ze zelf nog niet geproefd. Zo op het eerste gezicht is dit een plant die met een uitgekiende strategie aan de man of vrouw wordt gebracht en waarvan je je kunt afvragen of de plant een echte blijver in het assortiment zal zijn. Zal de plant bijvoorbeeld echt zo klein blijven als wordt beweerd? Morus is goed te snoeien maar reageert daar vaak op met het maken van flinke 'zwieptakken' . Hoe meer wortelmassa de plant heeft, des te krachtiger de nieuwe groei na snoei.

In de meeste tuincentra kun je geen goede potgrond kopen. De oorzaak hiervan is indirect toch de consument. Die wil namelijk niet betalen voor goede potgrond. Hij/zij denkt dat er weinig verschil is tussen de potgronden van de verschillende leveranciers. De keuze wordt dan al snel gemaakt op basis van de prijs ('waarom meer betalen dan nodig is' ...). Professionele plantenkwekers zullen zo goed als nooit gebruik maken van potgrond die de kwaliteit heeft van de potgrond die in het gemiddelde Nederlanse tuincentrum te koop is. Het grootste probleem met de meeste potgronden in tuincentra is dat die geen goede verhouding heeft tussen watervasthoudend en drainerend vermogen. Gevolg: slemperige potgrond die te lang nat blijft. Professionele potgrond is in de regel een stuk ruller van structuur waardoor deze goed draineert. Een mogelijk nadeel hiervan is dat dit soort potgrond onder bepaalde weersomstandigheden (zonnig weer met redelijk wat wind) snel uitdroogt. Daarom moet in de zomermaanden op de meeste kwekerijen bij drogend weer bijna iedere dag de beregening lopen.

Ziet er voor mij uit als natuurlijke naaldrui. Vind bij diverse Pinus soorten in het vroege najaar plaats. Ik had vroeger een flinke Pinus strobus en daar kwamen de naalden in september/oktober met bakken naar beneden. Lijkt mij niet een schimmelziekte, iets waar Pinus pinea in een wat vochtiger klimaat wel last van kan krijgen.

Het is vooral de letterzetter in combinatie met droogte die de sterfte veroorzaakt. Een gezonde den produceert extra hars om de letterzetter te doden. Die zit namelijk in de gaatjes in de stam en door hars te produceren worden de gaatjes waarin de letterzetter zit, gevuld met hars. De letterzetter wordt zo om zeep geholpen. Door de droogte van zomer 2018 en 2019 zijn dennen verzwakt en kunnen minder/weinig hars produceren. De letterzetter kan zo zijn verwoestende werking blijven doen met als gevolg dat de boom afsterft. Sparren hebben iets minder last van de letterzetter omdat die beter tegen droogte kunnen dan dennen. Sparren groeien echter langzamer dan dennen en vaak ook wat grilliger zodat die minder interessant voor de bosbouw zijn.