weknow

Een vervolg op mijn eigen verslag enkele posts hiervoor. Kwam deze tekst van de eerder genoemde bekende veredelaar van pawpaws, Neal Peterson, zojuist tegen in de Facebook groep `Pawpaw-fanclub`. Op het eerste gezicht lijkt wat hij zegt geheel tegengesteld aan waarover ik gisteren verslag deed, maar ook daar wordt uitgegaan van zaailingen van de betere beschikbare rassen die dan prima te gebruiken zouden zijn. Over een ding denken Peterson en genoemde Vlaming Lucas anders. Peterson beweert dat zaailingen pas na 7 a 8 jaar gaan bloeien, waar Lucas een snoeitechniek gebruikt waarmee zijn zaailingen al het 3e jaar gaan bloeien en vanaf het 4e jaar een echte oogst gaan geven. Hij en Peterson zijn hierover in gesprek en een aantal andere kwekers , niet alleen van pawpaw overigens, zijn momenteel die snoeitechniek (hij noemt het zelf een mishandeling, maar zegt erbij dat enten een nog sterkere mishandeling is) aan het testen. Pas daarna wil hij erover publiceren. Tekst van Peterson: R Neal Peterson In answer to Hansel de Sousa : There are good reasons to grow cultivars rather than seedlings. It hardly matters that the majority of current names cultivars are one or two generations removed from the wild. . . . . Here are the reasons: (1) Cultivars gives the grower a guarantee of the quality of the fruit (although environmental factors will influence quality). (2) Seedling trees require 7-8 years before flowering, whereas grafted trees require 4 years to flower usually. (3) Thousands of years of agriculture have shown the value of growing named fruit cultivars --- apples, cherries, strawberries, etc are propagated asexually. (4) In plant breeding, for the most part the new breeding starts by choosing the highest quality parents; the breeder does not go back to the wild population to start over. The exception is when the breeder needs some new trait that is missing in the best genotypes, in which case she may look at wild populations or even different but related species. (5) My own personal opinion: I undertook a breeding & selection program because I valued the pawpaw species Asimina triloba, but was & am convinced that pawpaw cannot compete in the market place against established fruits, because the wild pawpaws have too many seeds, and the fruit quality is not consistent --- off flavors, poor texture, etc. The traditional fruits which are our favorites in the market are the end product of 1000's of years of breeding already (formal & informal). So, likewise, pawpaw will benefit from 100's of years of future breeding. The best existing cultivars are the start on that project.

https://beweegt.velt.be/zadenwerkgroep/6422/tomatentest2020?fbclid=IwAR2J-Ao29xbzPHt2Is_n9bYHBi34QM-hfQse2mip8rFVtiSB6XprP1ToLE0#rassenlijst Al vooruit kijken naar tomaten 2021? Hier een link naar de zadenwerkgroep van Velt, waar je tegen vergoeding van de verzendkosten een aantal rassen tomatenzaden kunt aanvragen om uit te proberen en mee te beoordelen. Ik tel ongeveer 40 soorten. Daarbij zeker ook lezenswaardig wat achtergrondkennis over het telen van tomaten die erg nuttig kan zijn. In de lisjt ook enkele soorten die mogelijk weerbaar zijn tegen phytophtera.

Ik wil nog reageren op de lange reactie van Marcel van Fruitlent op wat ik zei. In ieder geval uitleggen wat ik bedoel met dat telers-kwaliteiten niet altijd goede liefhebbers-kwaliteiten zijn. De eigenschappen die voor grootschalige teelt voor de markt gunstig zijn, zijn lang niet altijd de meest gewenste voor een liefhebber. Dat geldt op 2 niveaus. Voor een tuinbouwer of fruitteler is het zogenaamde schapleven (hoe lang je het verkoopbaar in een winkel kunt houden) het allerbelangrijkste . Daarnaast uniformiteit, mogelijkheid om het met zo weinig mogelijk werk en liefst geheel machinaal te telen en oogsten (arbeidskosten besparen) en in het verlengde daarvan uniformiteit in oogstbaarheid. Ook het fraai uitzien is zo een punt. Niet alleen zijn al deze eigenschappen voor een liefhebber veel minder nodig, maar die zal in de eerste plaats smaak, natuurlijke weerbaarheid en robuustheid van een gewas willen en ook oogstspreiding. Wat ik hiermee wil zeggen is dat goede telereigenschappen niet identiek zijn aan goede liefhebberseigenschappen. Twee voorbeelden uit de praktijk: Zoek maar eens in een supermarkt naar lekkere rijpe Europese pruimen. Wel intussen bijna het hele jaar uit de hele wereld te verkrijgen: Japanse pruimen ( en interspecifieke soorten als Pluots die als pruim worden verkocht) omdat ze soms vele maanden te bewaren zijn. Kopen blijft een gok: zijn altijd onrijp geplukt...kan tot enkele weken fruitschaal duren voordat ze rijp worden en helaas vaak van onrijp naar rot. Liefhebbers kunnen vele soorten Europese pruimen oogsten, vers en rijp eten. Tweede voorbeeld: Waar vind je nog verse rode bietjes.....is al bijna een vergeten groente. De nieuwe rassen worden ontwikkeld voor de industrie. Er is nog een achterliggend niveau en daarin zie ik zelfs principielere ongewenstheden die soms in nieuwe rassen of variteiten worden getolereerd of zelfs nagestreefd. 1. In de gangbare land- en tuinbouw is de gezondheid van een teelt grotendeels afhankelijk van "hulpmiddelen"...bespuitingen. Natuurlijk zal men daar op willen besparen, maar dat kenmerk is niet het eerste waarnaar bij het ontwikkelen van nieuwe rassen/variteiten gekeken wordt, aangezien chemie steeds een vanzelfsprekende oplossing lijkt (helaas vaak niet blijft werken door resistenties e.d.). Ook in dat opzicht is een liefhebber vaak niet goed bediend met die rassen. Een voorbeeld is de bekendste in Nederland verkrijgbare appel: Jonagold. Een van de meest ziektegevoelige rassen die alleen met zeer veel chemie fraai in de winkel kan liggen. Maar het gaat soms nog enkele stappen verder: Om bepaalde chemie samen met het zaad te kunnen verkopen, worden variteiten ontwikkeld die alleen met de bijgeleverde chemie te kweken zijn. Telers die moeten leveren wat de veiling of verkopers vragen om te kunnen verkopen, worden geheel afhankelijk hiervan. rasontwikkeling staat ook in dienst hiervan. Bovendien gaat het niet meer puur om de botanische kwaliteiten of kenmerken van zo een product, maar om marktbeheersing, beeldvorming, consumentbeinvloeding en reclame. Niet de verkoop van kwaliteit maar van perceptie. Dat steeds meer soorten en rassen niet meer vrij verkrijgbaar zijn, vermeerderd moegen worden, beschermd met kwekersrechten en octrooien is in het verlengde hiervan niet toevallig. Toch zit daar in vooral al het onderzoek naar nieuwe dingen. Want de liefhebbersmarkt is marginaal en nauwelijks van economisch belang. Dat nieuwe vindingen voor liefhebbers niet te beschikbaar zijn is nog hjet kleinste probleem dan. Kijken naar ontwikkeling van tuinbouw, fruitteelt e.d. en nieuwe varieteiten die op de markt komen zonder deze kanten van het verhaal ook in ogenschouw te nemen lijkt me wat naief. Want zonder deze mechanismen was dat nieuwe ras of soort er vaak niet. Nog een kleine maar voor de F1-soorten,naast wat ik al noemde in mijn vorige bericht is de prijs. Ik denk dat een tomatenzaadje 1 a 2 cent kost, een F-1 zaadje zal 25 a 50 cent per stuk kosten. Voor iemand die enkele plantjes koopt is dit verwaarloosbaar. Voor wie veel of een breder assortiment wil zetten toch een aanzienlijk verschil, dat bovendien jaarlijks als uitgave terugkomt waar je van zaadvaste rassen ook eigen zaad kunt blijven gebruiken. Daarmee wordt een evt. markt en gebruik voor deze zaden ook beperkt. Het moge duidelijk zijn dat ik zeker niet negatief ben over je willen ontdekken van resistente soorten,. Nieuwe kennis is altijd zinvol. IK volg graag. Ik zal je in ieder geval ook wat zaden van tomaat Wil toesturen zodat je er zelf ervaring mee op kunt doen. Tot mijn verrassing zie ik die ook terugkomen op de list van de zadenwerkgroep van Velt voor een tomaten test, met een korte beschrijving van hoe deze best te kweken. (Ik kreeg van Wil ooit een veel uitgebreidere uitleg, maar kan die helaas niet meer vinden.....) Ik zal die link zo meteen hier ook plaatsen, temeer omdat er ook daar enkele soorten opstaan waarvan gezegd wordt dat ze goed bestand zouden zijn tegen phytophtera. Misschien kun je die zelf ook eens aanvragen. Ik zal dan 1 of 2 van je betere rassen ook nog eens proberen komend seizoen.

Ik had die ook aangevraagd...uit nieuwsgierigheid. Rasnamen bij tomatenhoeft niet alles te zeggen! Gergeld zijn er verschillende rassen met dezelfde naam... Of dat voor de Granny Smith ook zo kan zijn...? Jorieke kan er vast meer over zeggen?

Al vooruit kijken naar tomaten 2021? Hier een link naar de zadenwerkgroep van Velt, waar je tegen vergoeding van de verzendkosten een aantal rassen tomatenzaden kunt aanvragen om uit te proberen en mee te beoordelen. Ik tel ongeveer 40 soorten. Daarbij zeker ook lezenswaardig wat achtergrondkennis over het telen van tomaten die erg nuttig kan zijn. https://beweegt.velt.be/zadenwerkgroep/6422/tomatentest2020?fbclid=IwAR2J-Ao29xbzPHt2Is_n9bYHBi34QM-hfQse2mip8rFVtiSB6XprP1ToLE0#rassenlijst

Een interessante nieuwe invalshoek. Samenvattend komt het verhaal er op neer, dat het enten van pawpaw´s mogelijk nauwelijks of geen toegevoegde waarde heeft boven aanplant van zaailingen. Laat ik het maar uitgebreid vertellen, zodat iemand met aanvullende kennis of informatie er gemakkelijk in kan springen. Ik kwam via Facebook in contact met een Vlaams echtpaar dat in Portugal woont en daar een plantage beheert waarop vrij grootschalig onder meer pawpaw's worden geteeld. Lucas is degene die zich vooral met het kweken van planten en varieteiten bezig houdt, denk ik. Zijn pawpaws op de plantage zijn geheel of grotendeels afkomstig uit gezaaide pitten van de (meest bekende) pawpaw-veredelaar Neill Peterson. Zijdelings kwam mijn plan ter sprake om dit jaar ook wat entingen te gaan maken. (Op Facebook zijn er 2 speciale liefhebbersgroepen voor pawpaw en ene James Dingus experimenteert veel met opkweek en enten van pawpaw en laat er helder en duidelijk zien hoe dat werkt, doet daarvan ook verslag in die groepen). De reactie van Lucas was dat hij nog nooit geente planten had gebruikt en dit ook een vrij nutteloze bezigheid is. Hoewel ik niet helemaal een groentje ben in fruit kweken en plantenkennis, maar op grond van wat hij in het chatgesprek schreef toch sterk het gevoel kreeg dat ik in een land van blinden in het beste geval een een-oog ben (anders gezegd: Hij een meer wetenschappelijke achtergrond heeft in botanische kennis) was de verklaring hiervoor dat het geslacht Asimina zaadvast is. Nu ken is dat begrip op het niveau van rassen van planten (dus niet van soorten) en daar betekent zaadvast dat goede rassen weinig verschiilen van elkaar per plant, maar wel voldoende brede populatie en genenpoel om nakomelingen met gelijke eigenschappen maar zonder inteelt te krijgen. Maar ten aanzien van pawpaw gaat het om een andere eigenschap, namelijk dat genetische variatie klein is en in vergelijking met de meeste andere planten zich langzamer ontwikkelt in de generaties. Met andere woorden: De genetische verschillen tussen moederplant en zaailingen daarvan zijn minimaal. Ik heb vanmiddag via internet wat nader onderzoek proberen te doen. Ik denk dat een juister, maar moeilijker, woord voor deze zaadvastheid is: homozygoot en als ik verder zoek in (uiteraard vooral Amerikaanse) wetenschappelijke studies dan lees ik inderdaad dat binnen gebieden waar de plant voorkomt de genetische verschillen klein zijn en tussen verschillende populaties in meerdere staten weliswaar verschillen ontwikkeld zijn in meerdere eeuwen, maar dat deze verschillen relatief klein zijn. Daarnaast zijn er studies die strikt genetisch technisch zijn, die ik onvoldoende snap om er conclusies uit te trekken, waarop het voorgaande stoelt. Onder het voorbehoud dat ik hoop alles goed begrepen te hebben, plaats ik dit in dit topic. Wordt vervolgd....?

D. lotus is in mijn ervaring veel groeikrachtiger (in mijn ogen geen voordeel) dan D. virginiana en maakt, althans als zaailing, veel meer opschot. Misschien dat het uitmaakt dat mijn virginia's zaailingen zijn van niet de wildere vormen, maar van goede vruchtrassen, waardoor de groei meer beheerst is? Wil je een hanteerbare niet te grote boom, ok dan is virginiana de betere keuze. Winterhardheid is hier, aan de kust, de laatste 3 jaar geen enkel probleem geweest. Had overigens voor het eerst wat vruchtjes aan een van de D. lotus-zaailingen (zelfbestoven, want er was geen mannetje dat bloeide) en die verleden week geoogst. Smaak was okay, maar nog niet allemaal zonder astringentie...dus niet geheel rijp. Omdat er geen steeltje meekwam bij de pluk, bewaren ze heel kort en is narijpen geen echte optie. Aan de boom vallen ze bij volledige rijpheid snel op de grond. Dagelijks controleren en plukken is nodig voor een goede oogst, maar dat is zelfs op een onbeschutte plaats vol in de wind wel mogelijk in onze lage landen blijkbaar. Dat is dus gunstiger dan ik had verwacht en wat eerder in dit topic schreef. Twijfel of ik de pitjes nog ga zaaien, of toch alleen kaki verder ga enten op D. virginiana. Die ik op zichzelf ook een 25x heb uitgeplant voor het fruit en heb er hoge verwachtinegn van. De grootste struiken D. virginiana zijn nu rond de 1 meter hoog, dus ik hoop de komde 2 jaar voor het eerst bloei te zien en misschien zelfs wat fruit. Ben erg benieuwd of de zaailingen mannelijk, vrouwelijk of - hopelijk zoals meeste ouderplanten - zelfs parthenocarp (maken fruit zonder bestuiving) zijn

Absoluut en veel. Wel met waterpistool en losse flodders. 😉

Deze is heel ver weg. In Portugal. Maar toch wel leuk om eens naar te kijken. Nederlandse mensen....hebben een heel apart ras varkens (Mangalitsa's) die wel heel speciaal voer krijgen en honderden pawpaw-bomen en nog van alles. https://www.facebook.com/quinta1001patas/ https://www.royal-mangalitsa.com/europe

@ Mastert - Staan ze in de kas of buiten? Kun je wat zeggen over de omstandigheden? - Dat is wel heel snel dat die Kioto al zo veel fruit heeft in het jaar na aanplant. Kan natuurlijk dat WindindeWilgen je een mooie al grotere boom meegaf. Waarschijnlijk zit er nog wel wat blad aan. Zie je kans om een paar foto's te maken van opbouw en het gestel van de boom? Ik denk dat dat leerzaam is!

Altijd leuk en leerzaam om het vervolg ook te zien. Tuinieren is geen exacte wetenschap. 😉

Ben geen deskundige!!! Maar lijken toch echt wel op grijze oesterzwammen.......

Daar krijg je van Wim, de liefhebber en eigenaar van Windindewilgen, ook een zeer kundig advies op je vraag, Zelfs met wat verder lezen op de website kom je al heel veel te weten. Nergens anders in het Nederlandse taalgebied zo veel en zo up/to/date info als daar! Heel kort gezegd: Naast smaak e.d. moet je rassen hebben die zo laat mogelijk bloeien en vroeg rijpen. Daarnaast vind je ook nog heel veel in de vragen en informatie-uitwisseling op dit forum precies over jouw vraag. Gebruik de zoekfunctie rechtsboven en type in "abrikozen". De zoekfunctie zoekt alle draadjes waar het woord abrikoos in voorkomt, maar selecteer op de titel wat jij nodig hebt.

Goed advies van Yuras. Persoonlijk zou ik voor optie 2 kiezen. De stam staat van onder vrij recht en een mooi gevormde boom van daar uit zal zich, gezien de aanwezige zijtakken al, vrij makkelijk vormen. Dan heb je een fraaie boom die optimaal kan dragen. Ik vind het een mooie boom, die op een wel heel rare manier scheef is kunnen groeien in het bovenste deel. Heb je een idee van de oorzaak? (Gewicht van fruit? Misschien een tip om, als je daarmee nog niet bekend bent, even de groeiregels (vooral die van mijnheer Vochting) voor snoeien na te kijken...dan weet je door de standplaats en richting in de boom hoe snel verschillende delen ten opzichte van elkaar groeien...handig om mee rekening te houden en evenwicht in de boom te bewaren. https://fruitpluktuin.nl/fruit/Snoeien/snoeiregels Onderstuk stam meteen wat rechttrekken op de manier die Yuras in 1 beschreef, is daarnaast zeker te overwegen.

Dat gaat tegen alle goede adviezen in. Welke webwinkel zegt dat? Of tot eind april a begin mei wachten, best. Zal toch weinig mee gebeuren tot dan. Neen, ik denk dat je weinig kunt doen en het zo moet laten. Verzorg je boom goed....dan gaat het grote kans toch wel goed.

De vraag onder je foto snap ik niets van. De vraag boven je post, kan ik wel wat over zeggen: Of deze plekken bacteriekanker zijn? Dat kan misschien, ik denk eerder aan andere schimmelinfecties en ja...als die uit de hand lopen kan je boom er soms ernstig onder gaan lijden. ......maar eigenlijk is de angst die uit die vraag klinkt niet zo terecht. De schimmelziekte bacteriekanker is niet te vergelijken met de ziekte kanker die we bij dieren en mensen kennen. Dat woord komt uit een tijd dat nog heel weinig over kanker bij mensen bekend was. Als bij bomen plosteling lelijk-uitziende zieke plekken ontstonden die soms snel op vele plekken in de boom voorkwam, werd daar - eigenlijk uit on-kennis - ook het woord kanker (een akelige, snelle, dodelijke ziekte zo beleefde men dat) aan gegeven. Vruchtboomkanker komt vooral voor bij appels en peren....en meestal is die wel te behandelen. Hier gaat het om zogenaamd steenfruit uit de Prunus-familie (Pruim, perzik/nectarine, abrikoos, kers e.d.) De schimmels die daar zeer veel schade kunnen geven zijn vooral bacteriekanker, gomziekte. loodglans, monilia. Bij bacteriekanker sterven bladeren en takken in een stuk van de boom binnen enkele dagen geheel af. Dat is hier niet te zien...dus daarvan nu geen syptomen. Wat ik zie is links een wonde van een vrij grote zijtak die is weggesnoeid. Veel te diep is gesnoeid, waardoor door inwerking van vocht er een soort rotting in de diepte is ontstaan. Leerpunt: Als je van prunus-soorten takken wegsnoeit (overigens is dat meestal beter, dan een tak in te snoeien bij Prunus) laat dan een stompje van 1 a 2 cm. staan....als het dan indroogt beschermt het stompje tegen inwerking van vocht en ziektes die daar uit voort kunnen komen. Een stukje hogerop zie ik iets soortgelijks, maar daar is niet de rest van een weggezaagde tak meer te zien. Daar kan een tak gezeten hebben of een andere beschadiging zijn geweest. Het stompje rechtsonder is weer wat te lang gelaten....veel kans dat daar alsnog nieuwe uitlopers gaan ontstaan....is nu niet gebeurd...of zie ik daar al een bladknopje dat uitloopt? En aan de achterzijde een nieuwe twijg, die beter al veel eerder zou zijn weggesnoeid, want die zit op een zeer ongewenste plaats of kan zelfs opschot van een onderstam zijn. Op zich zijn alle wonden nu droog en zie ik geen actieve zieke plekken. Dus heel veel zorgen zou ik me daarover niet maken. Maar het is wel door verkeerd snoeien (het verkeerde tijdtip en op de verkeerde manier) dat de kansen van soms dodelijke schimmelinfecties in Prunusboompjes veel groter worden.,,,nu lijkt het bij lelijke wond-littekens te blijven voorlopig. Snoeien van een nectarine doe je altijd in de periode tussen na de bloei (eind april) en half september....waarbij late zomer de voorkeur heeft. Een enkel knipje voor die twijg aan de achterkant nu zal wel geen ramp worden...een paar twijgjes enthout knip ik ook wel eens in december of januari. De wonden zijn klein....maar geheel zonder risico is het niet. Succes.

Leem is GEEN klei. Eigenlijk is leem een onduidelijk woord en spreekt men van 3 basis-gesteenten waaruit grondsoorten zijn opgebouwd. Grof is zand, nogal fijn is zilt en zeer fijn is klei. Vaak wordt zilt ten onrechte leem genoemd. Maar bijna altijd is een bodem een mengeling van deze 3 en zo een mengvorm, zou je dan moeten aanduiden met het woord "leem". Bodemkundigen gebruiken overigens veel genuanceerdere bergippen zoals zand-leem e.d. Ik denk dat pawpaw overigens op de meeste grond wel kan, inclusief veen (daarvan is het belangrijkste ingredient dan organische stof die eeuwenlang van zuurstof is afgesloten geweest)....een luchtige en goed doorlatende en voedzame grond (daaraan voldoet leem dan prima) zou het meest ideale zijn. En die kan prima ook aan de wat zurige kant zijn. Ik denk op vele plaatsen in het land van nature te vinden. (Zoals er ook kalkrijk en duidelijk niet-zuur zand bestaat, wat veel mensen niet weten). Jouw toevoegingen, ook de dennenresten niet!, zullen de bodem niet extra zuur maken. Compost zal bovendien bijna altijd juist basisch zijn... Maar richt je niet te veel op de zuurgraad als een op zichzelf staand gegeven dat je hier apart zou moeten aanpakken......Op de eerste plaats is de toevoeging van organische stof op de bodem een mogelijkheid voor planten om een samenwerking op te bouwen met het bodemleven waardoor ze zich veel meer kunnen aanpassen aan allerlei omstandigheden en veel minder bepaald door de zuurgraad van een bodem. (Dat helptzelfs bij blauwe bes, die liefst een heel veel zuurdere grond nog hebben dan pawpaw, al een stuk!) Dat je bodem luchtig, vochtvasthoudender en toch goed doorlatend is, liefst tot toch zeker een 60 cm, is veel essentieler voor pawpaw.....en daar draag je ook aan bij. Bij mij staan een aantal pawpaws op jonge zeeklei die ik wel ruim van te voren heb voorbereid tot een behoorlijke diepte. Als ze aanslaan...niet altijd...dan gaan ze prima. Deze bodem heeft een PH van 7,5 a 8.0. Het is van het soort waar je bij droogte zelfs met een pikhouweel nauwelijks doorkomt. Ook omdat de klei van nature zeer vruchtbaar is, gebruik ik bij de pawpaws niet zo veel compost en zorg ik wel dat rondom voortdurend een dikke laag mengeling van verterend herfstblad, vooral hakselhout en ook soms gras en plantenmaaisel ligt. Intussen nog een 30-tal planten klaarstaan om in het voorjaar te planten in plantgaten die ik dit jaar al heb voorbereid. (Uitgraven tot 60 cm., grondboor om door ploegzool heen te gaan tot ca. 1 a 1,2 meter diepte. Gaten vullen met mengsel van bladgrond, klei en grond uit het bosdeel van het parkbos.

Op de website pawpaw.be van Johan van Driessche uit Oosterzele kwam ik deze UITSTEKENDE korte aanwijzingen tegen over hoe je ze plant en verzorgt. Omdat er veel onzin of nogal uit het verband gerukte informatie rondgaat op internet en ik meen dat dit de echt relevante informatie is, ben ik zo vrij om het in dit draadje over te nemen. Wat je best weet wanneer je pawpaws wil aanschaffen: Algemeen : - de boomvorm lijkt op hazelaar - grootte blijft meestal beperkt tot 5 à 7m - winterhard tot -25°C - geënte planten bloeien soms reeds na 3jaar, zaailingen na 5 jaar - vruchten niet laten groeien vooraleer de plant 1m hoog is. Dit voorkomt takbreuk en bevordert de groei - minstens 2 planten nodig voor vruchtzetting - pawpaw is niet 2-huizig waardoor beide planten zullen vrucht dragen - twijgen bevatten anticancerogene stoffen - kent geen ziektes Vruchten : - fruit rijpt van september tot oktober naargelang variëteit - supperlekker met mango/banaansmaak - vruchten kunnen tot 300 gr wegen Planttips: - zure grond is ideaal - plantafstand bij voorkeur 3m - pawpaw houdt van een zonnige standplaats - grond moet goed waterdoorlatend zijn. - jonge planten beschermen tegen felle zomerzon en slakkenvraat - beste plantperiode is rond half april als de plant begint uit te lopen - planten in pot hebben de grootste overlevingskans bij het uitplanten - breek de wortelkluit niet bij het uitplanten ! Overwinteren: - planten in pot vorstvrij in een koele plaats bewaren - planten in de grond uitgeplant, zullen niet bevriezen Bemesting : - vermijd kunstmest. Wortels zijn zeer gevoelig. Zeer kleine dosis mag. - geteerde organische mest of humus in winterperiode rondom de stam aanbrengen. Vermijd direct contact met de stam. De bron = http://www.pawpaw.be/

Winterstek van half-verhoute goed groeikrachtige scheuten gaat vrij gemakkelijk. (Wilgenwater kan geen kwaad, maar zal weinig uitmaken. Dosis stekhormoon daarin is zo extreem laag dat het helaas niets zal toevoegen, hoewel het hormoon inderdaad in wilgen volop aanwezig is. Ook zoder toegevoegd hormoon uit bijvoorbeeld stekpoeder zal vlier makkelijk stekken.

Klopt dat er ook en vaak werd geploegd. Ik beweer nergens dat dat niet zo zou zijn! Ik reageerde op dat jij schrijft over het voedselweb negeren en dat je met spitten aan een goede structuur zou werken. Zoals ik zei heb ik meer dan 30 jaar ook vooral zo getuinierd, dat was normaal en gebeurde bijna al om. Toch zijn er vele redenen, dus.....zoals de landbouw zelf nu ook steeds meer doet.....niet vanzelfsprekend ieder jaar je bodem op zijn kop te gooien. Kun je door te spitten redelijk succesvol tuinieren? Tuurlijk! Gaat het met niet-spitten slechter? NEEN!!! (Hoewel er nogal wat dingen anders gebeuren en een andere methode moet je ook leren). En er zijn een aantal erg goede redenen om die andere manier te doen. Ecologische en milieu-redenen zijn erg sterke argumenten. Waarschijnlijk ook besparing van kosten en werk....maar dat is ook afhankelijk van hoe je dat berekent en van wat je een goed en tevreden gevoel geeft door in een moestuin te werken*. (Zal er hieronder nog iets over zeggen) De kennis en inzichten over bodem-biologie zijn vrij nieuw, maar zonder wetenschappelijke kennis van nu net zo goed al in de geschiedenis van de landbouw terug te vinden als de ploeg-traditie, die jij noemt. Maar dat iets altijd zo gedaan werd is op zich geen goed argument voor of tegen iets, dus daarover ga ik niet verder discussieren. Vanaf dat landbouw meer een wetenschap werd en gestuurd vanuit bedrijven die de benodigdheden daarvoor verkochten, ontwikkelden en monopoliseerden is stapsgewijs een heleboel veranderd....Ik zou deze ontwikkeling aan het begin van de vorige eeuw willlen laten beginnen, maar deze verliep echt stormachtig vanaf de 2e wereldoorlog met de promotie van kunstmest en andere chemische "hulpstoffen". Landbouw werd steeds meer vechten tegen en onderdrukken van natuur. Het gaat om steeds meer industriele "landbouw" met oa. een enorme schaalvergroting, vervanging van mensen door machines, werken op krediet waarbij boeren vooral nog uitvoerder werden van middelen (leningen bij banken, zaad & plantgoed, bestrijdingsmiddelen, mest e.d., gespecialiseerde loonbedrijven enz.) waarin ze direct van anderen die aan hen verdienden afhankelijk werden gemaakt. Spitten/ploegen is daarbij overigens een detail...dat is wel steeds nodiger en intensiever r geworden vanwege een aantal effecten op bodem die deze industriele landbouw had: verschraling/uitmergeling van de bodem, erosie door wind en water, compactie, bodemziekten, uitbannen van natuurlijke middelen en herstelmechanismen. De vergelijking van deze industriele landbouw met wat tot voor de 2e w.o.bestond (hoewel ook daar al ontwikkelingen waren, zoals specialisatie en grotere percelen en de eerste lichte mechanisatie) laat 2 werelden zien die weinig op elkaar leken: Gemengde bedrijven, lichte materialen, meerdere teelten op kleinere oppervlakten, veel meer kringloop en werken met natuurlijke middelen materialen, veel minder intensief en veel handwerk. Dat was de landbouw van voor 1950 nog vol op. Ik zeg niet dat het toen beter was of dat alles ideaal was, maar wel lag landbouw veel dichter bij de natuur en de mens landbouwe r en was de impact op het milieu ook veel minder en was er veel meer wisselwerking. * Spitten of niet is een keuze, die ook sterk aansluit bij een werkwijze en een zienswijze en ik vermoed ook vaak bij een beleving. Persoonlijk voel ik me bij mijn keuze goed, met de kennis die ik heb en de resultaten die ik zie zelfs heel veel beter, dan ik me ooit voelde. Dat ik al tuinierend bijdraag aan een gezonde bodem, natuur een kans geef, enorm veel zie aan een veel rijker dieren en plantenleven, dat het allemaal niet netjes en clean op rijtjes moet, dat ik soms lekker lichamelijk bezig ben maar ook veel kan kijken, mijmeren, genieten van wat ik zie en wat er gebeurt en dat het lekkere dingen opbrengt waarvan ik weet dat het nog gezond en vrij schoon voedsel is dat in mijn paradijsje is gegroeid.....dat voelt goed. 😁Te weten dat mijn bodem veel gezonder is dan voorheen, rijker, levender is (en dat ook te zien als ik er bezig ben, met wat ik tegenkom en in wat ik er aan oogst uithaal) is een belangrijk onderdeel van dit verhaal. Ik kan jouw beleving of die van andere mensen die wensen te spitten niet invullen, maar denk ik terug aan 30 jaar tuinieren met spitten dan zie ik in mijn "tuingeluk" toch wel een grote toename. Toen was tuinieren toch veel meer zorgen dat je op tijd en netjes een aantal dingen gedaan had, hard werken vaak...als ik goed werk is mijn tuin netjes en krijg ik grote opbrengst-gevoel...dat was de voldoening. Nu is de voldoening veel meer dat de tuin een plek is waar ik me goed en rijk voel, geniet, kijk, proef, ruik en ook laat gebeuren en waar verrassingen uit komen die mijn leven mooier maken...zoiets. Van een heerser en concurrent kan ik nu veel meer een deelgenoot en bewonderaar zijn. Zoiets. Dat mijn bodem gezond, levend, rijk, grotendeels zelfverzorgend is en mijn planten er - zelfs als ik weinig of niks er aan doe - er prima groeien, dat hoort bij dat plaatje. Natuurlijk moet ieder een eigen keuze maken...mag ook...maar het moge duidelijk zijn dat ik aan mensen die tuinieren toch heel graag het geluk adviseer en gun dat ik er in vind...de stap om niet meer te spitten ongeveer 7 jaar geleden was daarbij een scharniermoment en een nieuw begin.

Ik doe het op een soortgelijke manier als Jorg, van wie ik een jaar of 7 a 8 geleden dit enook de benadering van Charles Dowding leerde kennen. Sindsdien alleen maar meer overtuigd, zowel door meer kennis op te doen over bodem, vruchtbaarheid en bodemgezondheid als ook door ervaring onder zeer verschillende omstandigheden. Los van het milieuaspect voor ons als liefhebber (wij kunnen veel gemakkelijker dan een landbouwer ecologischer, gezonder en bijdragend aan de natuur tuinieren...wat heeft het voor een zin om de grootschalige landbouw met alle problemen die daar spelen te gaan imiteren.....???) zie ik ook in vele opzichten daarmee uitstekende resultaten en opbrengsten met deze werkwijze. De goede structuur van een bodem ontstaat precies door deze manier van werken. Niet tijdelijk even zoals door n grondbewerking (spitten, laten bevriezen evt. en daarna freezen) maar blijvend door de biochemische activiteit van bodemleven en verbindingen die hierdoor ontstaan tussen bodemgesteente en organische stof. Bijkomende blijvende voordelen zijn een aanzienlijk lagere voedingsbehoefte van vele gewassen (symbiose bodemleven met planten en het zogenaamde bodemvoedselweb nemen dit geleidelijk voor een groot deel over ); een aanzienlijk betere weerbaarheid tegen bodemziektes en een regulering van water in de bodem (snel de grond in, geen plassen, minder wegspoeling hierdoor en tegelijk een veel hogere opslag van vocht en zuurstof in de bodem in een vorm die voor plantenwortels bereikbaar is, waardoor droogte en te nat veel minder een probleem zijn). Maar als je zo werkt en denkt als jij lange tijd gewoon bent, Patrijs (En ook dat was 30 jaar en meer mijn achtergrond en manier van werken!!!) dan kan ik misschien toch je nieuwsgierigheid wekken door er op te wijzen dat precies in de gangbare landbouw dezelfde veranderingen aan de gang zijn. Boeren die niet meer ploegen, maar hun grond oppervlakkig schrapen en krabben...de bergen compost die tegenwoordig worden opgebracht...en nog een aantal veranderingen die intussen ook voor niet-bio boeren gewoon worden en er op gericht zijn om de bodem gezonder te maken/houden (en ook aan milieu-eisen: uitstoot stikstof en fosfaat verminderen te voldoen). De bodem in Nederland verliest sterk aan vruchtbaarheid en boeren halen steeds minder of alleen met steeds hogere kosten nog evenveel opbrengst. De grond werd uitgemergeld, leeggezogen en verziekte door een aantal decennia alleen nog maar diep ploegen, veel mesten met vooral kunstmest en kalken om de verzuring die hierdoor mede optrad tegen te gaan en de laatste vruchtbaarheid er uit te persen. Landbouwers, niet de groene maar gewoon de boeren, zagen zelf duidelijk dat dit soort veranderingen nodig zijn, willen ze kunnen blijven produceren en hebben een aantal praktijken overgenomen die in ecologsiche kringen al langer heel gewoon. Deze zin klopt feitelijk niet!! Die manier van werken is er vanaf na de 2e wereldoorlog en hangt nauw samen met enorme toename van kunstmestgebruik, chemische bestrijdingsmiddelen en mechanisatie en schaalvergroting, waardoor er nu grote problemen zijn voor de landbouwers die hun grond snel zagen verlechteren.

De kaki´s zullen sowieso altijd geent zijn. De virginiana ook als het een ras is. Aan de naamgeving kun je zien of het een interspecifieke soort is. Die heten dan `Diospyros virginiana x kaki`. Dat is de correcte wetenschappelijke schrijfwijze. Maar bij vele verkopers is die naamgeving een zooitje, Fruitbomennet verkoopt, als ik hun website raadpleeg, van de D. lotus en D. virginiana alleen een wilde vorm. Geen rassen. Voor de vruchten beveel ik die niet aan. Er zijn van D. virginana wel goede rassen te krijgen. Ze hebben ook geen interspecifieke soorten!!!! Hun rassen kaki zijn heel beperkt en ik adviseer je voordat je deze rassen koopt, toch even goed te onderzoeken of ze HIER goed kunnen rijpen (sterke twijfel over sommige!) en of ze wel winterhard zijn (ook twijfel, want het kan per ras schelen) en ook niet hoe het met de astringentie zit. ik vind hun infromatie bij de rassen zacht gezegd minnetjes. De prijzen bovendien extreem hoog. Elders kun je voor 20 a 25 Euro een beter assortiment met betere informatie vinden. Kijk eens bij De Batterijen, Eetbaar goed, De Zoetewei in Vlaanderen of zelfs Vreeken (die verkoopt het assortiment van de Zoetewei) is mijn advies.

Winterhardheid is ook afhankelijk van ras. Wil je op safe spelen dan adviseer ik een van de kruisingen van Diospyros kaki met Diospyros virginiana (zoals hiervoor genoemde Nikita's gift). Die worden aangeduid als D. kaki x virginiana. De virginiana is sowieso winterhard. Bij dit soort interspecifieke kruisingen wordt uiteraard geprobeerd om de meest gunstige kenmerken van beide soorten te combineren. Voor ons klimaat is winterhardheid een belangrijke, naast relatief vroege rijping en geen of voorbijgaande astringentie. Als een kaki hier niet op D. virginiana (minder groei!) of D. lotus is geent, zal ze niet veel kans maken om lang te overleven.

Lotus is in mijn ogen in ons land geen eetbare. Zeer kleine vruchten die niet rijpen en zelfs rijp niet echt lekker zijn. De boom groeit ook veel sneller dan van kaki. Het goede nieuws is dat je op een lotus best gemakkelijk een kaki kunt enten, waardoor de kaki meteen wat minder vorstgevoelig zal zijn. (Hoewel dat een probleem blijft, zeker in het noorden en oosten van ons land). Entenj gaat op dezelfde manier als met bijvoorbeeld appel of peer: een plakent of spleetent met slapend enthout dan in de winter is gesneden. Omdat de kaki toch wat vorstgevoelig is, kun je best tot mei of zo wachten voordat je de enting maakt, tenzij je de onderstam of plant waarop je ent in een kasje of zo kunt houden...dan kun je in maart of april al veilig enten.

Twee jaar terug heel veel moeite gedaan om wat informatie te vinden over het enten van kiwibes. Er is heel weinig over te vinden en al zeker nergens een soort stap-voor-stap-handleiding. De periode om het te doen is juni tot augustus. Warmte is gewenst. Een plakent of spleetent o.i.d. is kuasi-onmogelijk echter omdat de twijgen zeer breekbaar zijn en vooral omdat ze ook hol zijn. Je krijgt er geen stevige verbinding mee gemaakt. Ik heb toen een oculatie geprobeerd, ook dat was behoorlijk frunniken, maar is toen wel goed gelukt. Omdat je een bladknop in een gleufje in het hout van een andere plant steekt is de verbinding stevig. Omdat mijn mannelijke plant veel te groot werd, heb ik alle groei boven pakweg 1,30 m nu laten overnemen door een van de vrouwelijke planten. Verleden jaar groeide de oculatie enkele decimeters. Dit jaar is ze meters verder gegroeid.