weknow

Leuk en makkelijk om te doen, zo een testje. Maar eigenlijk snap ik niet wat de uitslag je echt vertelt dan...... Je zou informatie krijgen over voedingstoestand en toxiciteit..... wat dan precies? En over kiemschimmels.....ja, die komen voor in bodem en/of in zaden (geen testje voor nodig) Als niet 80% minstens kiemt van de tuinkers, dan is bodem ongeschikt, wordt beweerd.....waarvoor ongeschikt dan? (Of het zaad niet meer kiemkrachtig genoeg ) Leuk detail.....Ik kweek mijn tuinkers-kiemgroente op de vensterbank op enkel vochtig keukenpapier....als het zaad goed is kiemt ongeveer 100% en groeit in ca. 7 dagen of wat langer tot een oogstbaar gewasje. (Na een dag of 7 a 10 begint het inderdaad om wat voeding te vragen, buiten wat in zaadjes zelf zit en stagneert de groei.....maar dan is ze al geoogst) Is dan de conclusie dat een keukenrol geen giftige stoffen bevat en goede grond is (met te weinig voedingstoffen)????? Misschien heb je wat meer aan dit instrument voor bodembeoordeling. (Helaas is site van de Bodemacademie al lang niet meer bijgewerkt en staat het eenvoudigste instrument om zelf je bodem te beoordelen als liefhebber niet meer online) http://mijnbodemconditie.nl/images/pdf/handleiding%20MijnBodemconditie%20BodemConditieScore%20Beemster.pdf

In mijn vorige reactie, Henk, beschreef ik hoe ik aan het einde van afgelopen extreem droge zomer, zelf ook getwijfeld heb over een dubbele aanpak: dus en compostlaag opbrengen en die laten freezen tot op 30 cm. en vervolgens meteen een laag compost daar bovenop. De compost die ik had opgebracht afgelopen winter en voorjaar leek er als een laag op te blijven liggen en er gebeurde zo weinig, leek het. Door die dubbele aanpak, dacht ik, zou het allemaal wat sneller gaan....alvast wat compost in de bodem...wordt ie misschien al wat luchtiger van...... Ik ben intussen teruggekomen op dit idee. In het najaar en nu, zie ik echter dat er terdege veel gebeurd is met die bodem en ik zie ik een groot verschil tussen waar ik 1 jaar en al 2 of 3 jaar een laag heb opgebracht. Dit nog los van wat ik in groei en gezondheid van planten meen waar te nemen. Het is duidelijk dat je het enkele jaren moet volhouden, maar dan ontstaat er terdege een teeltlaag van een 20 a 35 cm. diep, verschilt wat per plek.....en minder duidelijke overgang van rullere grond naar de duidelijke kleilaag. Wat ik ook zie is hoe weinig het eigenlijk uitmaakt op korte termijn (een jaar) als er alleen compost o.i.d. wordt ingebracht in de grond.....nee daarmee wordt je grond niet echt luchtiger en snel al een stuk beter, denk ik. Dan overschat je wat dat zou doen. Beide is nuttig, maar de inbreng-manier zal veel langer vragen voor een echt effect (en wellicht ook minder snel een bodemleven opbouwen, zoals ik het graag wil). Daarop baseer ik mijn (tot hier toe) conclusie dat zo veel mogelijk opbrengen het beste werkt en inbrengen een langzamere weg is. Voor mij is nog een belangrijk voordeel van het zo snel mogelijk krijgen van een losse teeltlaag, dat ik er veel makkelijker dan in de kleigrond kan wieden. Nu is mijn probleem vooral dat ik enorme hoeveelheden compost/organisch nodig heb. Op de milieustraat is er lang niet altijd, maar als het meezit lukt het me om 2 aanhangwagens (schat een 750 a 1m3 per keer) te halen per week....kar volscheppen....overscheppen in 12 a 14 kruiwagens....en dan zie ik wat voor een klein stukje van het geheel ik daarmee maar kan doen. (10 m2 of zo?) Nu heb ik een groot bosachtig stuk, waar al heel veel gebeurd is, als achterland en....dat ik er niet eerder opkwam...dat ik sinds dit jaar als bron van veel organisch materiaal gebruik voor het nieuw aan te leggen stuk "weiland". Alle paden zijn al diverse jaren bedekt met hakselhout, er is een heel groot gazon en een stuk ongerept wild bos zal over enkele jaren verdwijnen omdat daar de nieuwe woning van de eigenaar gaat komen......door de dikke laag bladeren van de paden en het gras met bladhark bij elkaar te vegen (en wat half verteerd hakselhout mag daarbij) en ook in het bos grond + bedekking te nemen heb ik ook extra aanzienlijke hoeveelheden materiaal om te composteren of direct te ontginnen grond mee te bedekken voorhanden...... Voordeel van dat spul is dat vooral bruin en schimmelrijk is (en al van allerlei bodemleven bevat)...en dat is voor een bostuin ideaal. (Voor een moestuin waaruit je echt oogst is compost veel beter!) Na een of 2 jaar compost (voedzamer, want meer stikstof) werk ik verder met dit spul, dat ook geschikter is voor vaste planten... Jouw probleem is vooral dat je echt in je handen moet spuwen en hard moet werken om een 10 of 20 m2 van die grond om te spitten om compost in te brengen. Ik heb zelf echt geen hekel aan een stukje spitten, maar in die zware klei die we hebben zou ik daar erg tegenop zien. Mijn oplossing nu voor het geleidelijk aanleggen van het enorm grote stuk, is een stap-voor-stap-aanpak die ik ook tegenkwam in de boeken van Martin Crawford. Je begint met stroken/plekken voor te bereiden en in te planten. Je krijgt dus enclaves waar de grond beter is, temidden van het geheel en elk jaar maak je die breder/groter door opnieuw organisch materiaal op te brengen en dan weer een stuk erbij en dat werkt wel goed...het gebied waar de grond al goed is en waar je bijvoorbeeld ook kunt wieden wordt steeds groter en de planten, struiken, bomen die daar groeien helpen al mee...ik kies (en experimenteer) daarvoor gericht met bepaalde planten om te zien wat werkt. Als ik me naar jouw situatie probeer te verplaatsen, zou je het volgende eens kunnen overwegen (beetje afgeleid van mijn werkwijze). In plaats van je hele moestuin-in-wording te bedekken of alles om te spitten......te werken in stroken of voren waar je de compost die je kunt krijgen/maken rijkelijk aanbrengt....een combinatie van er op en er in dus, maar dan niet overal....alleen waar je gewassen komen. Het enige waar je dan op moet letten is dat je nu al....een aantal maanden voor het echte kweekseizoen....deze teeltstroken alvast aanlegt, zodat de compost er nog gaan rijpen en de natuurlijke processen alvast op gang komen. Door zo elke winter je tuin een aantal jaren voor te bereiden...beetje plannen wat waar komt.....zorg je al voor wat vruchtbaarheid voor het moment, maar zal je hele tuin ook steeds beter worden......en je bespaart jezelf veel/hard spitwerk omdat je alleen die teeltstroken vrij ondiep hoeft te graven. Als je grond erg nat is en blijft, zou je zelfs kunnen overwegen om walletjes te maken van 10 a 15 cm. hoger, waarop je zaait en poot........

Wacht met snoeien tot begin mei zeker...zomersnoei is nog beter. (Pruim is erg gevoelig voor infecties bij snoei in winter!) Voor een zuilvorm (beetje ongebruikelijk voor een pruim, omdat ie van nature met een bolle brede kruin groeit, maar goed, ik neem aan dat je ze als een zuilvorm hebt aangekocht...?) moet je bepalen welke tak de hoofdtak wordt, welke steil omhoog mag groeien. Die groeit het beste als je ze jaarlijks 1/3 of 1/2 terugsnoeit (bij 1/2 sterkste hergroei!)....daardoor moeten er langs de stam meer scheuten worden gevormd. Die snoei je dan telkens terug op ca. 3 ogen...daar zou vruchthout moeten ontstaan. Ongewenste scheuten die concurreren met die die de hoofdtak moet worden, moet je helemaal wegsnoeien dan.

Misschien wat nuchterder ernaar kijken, Pippi? De gangbare manier voor klei is grof spitten in het najaar. Door vorst en weerinvloeden wordt de harde plakkerige grond dan kruimeliger. Met een cultivator en hark o.i.d. maak je de bedjes rond half maart dan vlak voor zaaien (op klei kun je voor april....zelfs half april nog heel weinig telen). Dan kun je ook een laag compost opleggen, wil je aan een andere manier van werken beginnen. Niet spitten en grond met compost bedekken is geen "heilig moeten", maar een andere manier van werken waarvoor je nog de eerste stappen moet gaan zetten en die je moet gaan opbouwen. Bovenstaande methode (spitten in najaar) werkte lange tijd voor veel mensen. Als je zo wilt werken als Pippi wil (en mijn ervaring is dat het zeker geen mindere resultaten geeft!) dan ga je omschakelen, naar een andere werkwijze. Je gaat je bodem voeden en investeren in bodemleven en bodemgezondheid. Het duurt een aantal jaren voordat je dan bereikt waar je heen wilt (waarin je wel al snel vooruitgang merkt!) Je gaat je bodem gedekt houden, liefst met compost als de ideale voeding voor het gewenste bodemleven. Als je dan blijft spitten, zou je steeds weer afbreken, wat je probeert op te bouwen. Het gaat dus niet om dat spitten op zichzelf iets kwalijks zou zijn en ook niet om dat bodem bedekt houden een doel op zichzelf. Spitten in het najaar is dus een manier om in het voorjaar een betere bodemstructuur te hebben. Probleem is dat dit maar heel tijdelijk is....de klei zal gedurende het seizoen door nat worden en uitdrogen (en evt. belopen) weer hard en compact worden. Door gedekt te houden met een laag compost en ontwikkeling van een rijk bodemleven ontstaat - beter en blijvend, zolang je niet gaat spitten - een fijne bodemstructuur op een natuurlijke manier.

Is er een probleem waarvoor dit dan de oplossing zou moeten zijn? Je zou zinkinfusies moeten toedienen aan een notenboom omdat er in een of andere extreme situatie een kans is dat kalium en fosforopname door die boom wat minder is? Maak je eigen compost, leg afgevallen bladeren onder je notenboom, mulch met hakselhout en/of grasmaaisel...kost niets.....en je hebt geen last van problemen die er eigenlijk niet zijn.

Het principe is hetzelfde als in de moderne voedingsindustrie algemeen wordt toegepast. Je peutert een natuurlijk geheel uit elkaar in allerlei elementen of ingrediënten die er in zitten, mixt dit tot een nieuw geheel met een goed klinkende naam bij elkaar, haalt de bijzondere eigenschappen die wel ergens aan enkele van die elementen worden toegekend naar voren om je nieuwe kluts te verkopen..... en je vindt allicht mensen die bereid zijn om er goed voor te betalen omdat ze denken dat het zonder niet zo goed zou gaan. Weer een oplossing voor een probleem dat eigenlijk niet bestaat. Aan ieder de keuze: Of je koopt een hele reeks elementaire natuurlijke voedingstoffen in pilletjes, supplementen en samengestelde prutjes omdat ze zo belangrijk en onmisbaar zijn (suggestie = Je zou een belangrijk voedingsbestanddeel wel eens kunnen missen...oei).... of.... je eet een appel

Dat idee klei herken ik goed, Henk. Ik beperk me nu dus even tot mijn ervaring daarmee... Op het stuk "bostuin" 2 km. van zee ook zeer zware jonge zeeklei....een lap van bijna 1 hectare groot is al vele jaren grotendeels onbewerkt, begroeid met gras en wilde planten, op de slechtere plaatsen kweek, distels, boterbloem e.d. Bovendien is die grond sterk gecompacteerd (samengedrukt) omdat het wel af en toe met zware machines bereden wordt (om te maaien e.d.). (Het andere deel van ruim 1 ha. is grotendeels een nogal eenzijdig begroeid bos). Met de schop kom je er nauwelijks in...in de zomer keihard, je zou een houweel nodig hebben....nu is het een zuigende, zompige massa. En op grond van ervaring (want het gaat niet alleen om theorie, maar een werkwijze die zo goed mogelijk werkt!) is mijn keuze toch om deze te bedekken met compost/blad, maaisel, houthaksel......omdat het beter en sneller werkt in mijn ervaring. De traditionele werkwijze op kleigrond is om in het najaar de tuin grof om te werken (diep ploegen voor de boer, spitten voor de tuinier). Daarbij wordt mest (stalmest o.i.d.) ingebracht. Door de winterkou en vocht verkruimelt deze grond en in het voorjaar, voor het zaaien gaat de boer er met een frees door....en dan nog de eg om het nog fijner te maken. En inderdaad hebben moestuiniers hier ook allemaal een freesje, waarmee in het voorjaar de grond wordt verlucht en dan lekker te bewerken is. Dit werkte redelijk omdat de grond zo jaarlijks bewerkt werd en inderdaad zullen slimme boeren tegenwoordig compost of gewasresten (in plaats van of naast die stalmest) inploegen en heeft een al klein percentage organisch materiaal een positief effect op de opbrengsten. (Die liepen terug door vooral kunstmestgebruik = uitmergeling, door compactie vanwege machines en nog een slecht effect was dat er een ondoordringbare korst ontstond (uitgespoelde zouten!) vlak onder de diepte waar jaarlijks geploegd werd.) Jouw werkwijze is een soort liefhebbers-versie van wat boeren doen. Zo een geploegd veld in najaar/winter of een stuk land dat in het voorjaar zaaiklaar ligt ziet er ook mooi en verzorgd uit. Waarschijnlijk mooier dan mijn moestuin, waar nog van alles te oogsten is en er - soms spontaan - nog groenbemester opkomt. Nog een opmerking: Afgelopen zomer was het in de bostuin extreem droog (droogte door grondwaterbeheer, wind, weinig regen in dit droogste stukje Nederland (!) en in het bosdeel bomen die veel verbruiken) de zomerse droogte is er sowieso een probleem. Ik zag de kurkdroge, gescheurde, ontoegankelijke bodem (zelfs waar compost of ander organisch materiaal was opgebracht....minder extreem, maar toch) en heb serieus overwogen om de werkwijze aan te passen en naast het opbrengen van compost e.d. ook een portie in te laten freezen in de bovenste 30 cm. bodem, op de stukken waar ik eerst verder wil om aan te leggen en in te planten. De eigenaar van de grond wil een aantal vrachtwagens compost kopen en laten bezorgen en voor een trekker is een aantal stroken freezen nog geen uurtje werk, dus kleine moeite (ik hoef niet te spitten hoor ) Intussen heb ik besloten om de vrachtwagens met compost die hopelijk komen (hoef ik niet steeds naar de milieustraat aanhangwagentjes vol te scheppen ) toch alleen als mulch te gebruiken. Want in het najaar, toen alles bijkwam van de droogte, heb ik het verschil gezien tussen waar ik met bodembedekking werk en de stukken (onder andere een randstrook die open moet blijven om sloot te kunnen maaien en omdat daar leidingen liggen, die jaarlijks bemest wordt, gefreesd en ingezaaid met bloemen) waar "traditioneel" beheerd wordt. De aanplant bestaande uit diverse struiken en (fruit-)bomen waar met bodembedekking wordt gewerkt stond beter, gezonder, geen uitval en de bovenlaag van de bodem is er vol leven en goede structuur....met duidelijk een veel groter effect en tot aanzienlijk grotere diepte waar dit al meerdere jaren gebeurt. Op de traditioneel bewerkte stukken overleven een deel van de planten, struiken en bomen het niet en is het beeld veel meer kwijnend. De grond blijft slecht, vol vervelend onkruid dat nauwelijks te wieden is. Mijn conclusie, mede op grond van wat ik op dit stuk zie, is dat als je een aantal jaren compost en ander organisch materiaal opbrengt je sneller en effectiever werkt. Ook door organisch materiaal in te spitten zal je bodem beter worden, maar het is veel meer werk en gaat langzamer. In de bodem kan er zich niet echt een bodemleven opbouwen (deels omdat het organisch materiaal diep zit, gedurende tijden van het jaar an-aeroob alleen maar vergaat en bovendien wordt dat steeds verstoord....) en voor de voeding van je gewassen zul je veel sterker afhankelijk zijn en blijven van extra toevoeging van mest. Beide werkwijzen hebben tijd nodig om effectief te zijn, maar ik zie (ook in mijn eigen moestuin) dat via voort-durende bodembedekking met compost het sneller gaat, betere resultaten geeft en minder werk en kosten meebrengt. Misschien moeilijk te geloven als je altijd anders hebt gedacht en gewerkt....maar ik zou niet meer anders willen. Maar...je houdt van experimenteren en je hebt alles om het te doen aan huis......waarom gebruik je een klein stukje van je grond niet eens om de methode van steeds mulchen met compost c.q. niet spitten eens uit te proberen naast je eigen werkwijze.....Ik ben dan erg benieuwd naar je bevindingen na 1,2...3 jaar.

Misschien zouden ze eens informeren bij hun toeleverende kweker, zodat ze hun ( meer kritische) klanten kunnen informeren over wat precies en waarom zo. Zou toch wat deskundiger overkomen.

Als de paardenmest echt oud = rot* is, dan kun je het beschouwen als compost en er ook zo mee werken. Dus ook dan advies om de bodem ermee te bedekken en de bodem verder zo veel mogelijk met rust te laten, zodat zich een rijk bodemleven kan ontwikkelen. Kerende bodembewerking (zoals spitten) verstoort de opbouw van het bodemleven steeds. Niet kerende bodembewerking verstoort in ieder geval de opbouw van netwerken van wortelschimmels (mycorhiza), die zeer nuttig zijn voor voeding en gezondheid van planten. Door bodem weinig te verstoren ontstaat vanzelf en veel effectiever geleidelijk een goede bodemstructuur en een ideale voedingsbasis voor je groenten. (* Je herkent dit aan dat ze rul is donkerbruin en keutels onherkenbaar. Evt. stro er in zal wellicht nog wat zichtbaar zijn, maar ook donker verkleurd) Als ze nog niet verteerd is, is het prima spul om (gemengd met een aanzienlijk deel "bruin" materiaal) te composteren.... daardoor behoud je de meeste voedingstoffen voor langdurige voeding van je bodem en bodemleven. Door te composteren, waarbij bruin (koolstofrijk) en groen (stikstofrijk, mest hoort daar ook bij) samen verteren wordt er geleidelijk iets humus-achtigs, stabiele verbindingen met stikstof en andere voedingstoffen voor planten, opgebouwd uit de ingrediënten. Deze worden gegeten door bodemleven en zeer geleidelijk beschikbaar gemaakt voor planten als voeding, maar daarmee vormt zich ook een goed bodemleven. Werken met onverteerde mest is vanuit ecologisch oogpunt achterhaald. Het verteren zelf geeft een aanzienlijk verlies in milieu van stikstof, fosfor en CO2. Via compostering wordt het afbrekende materiaal optimaal omgezet naar nieuwe complexe biochemische verbindingen. Die opbouw gebeurt bij compostering veel meer dan als je het "gewoon" laat verteren.

Hier ook nooit "inbrengen" maar altijd bovenop. Is dan de best mogelijke mulch (met ook die voordelen)....de rest gaat vanzelf. In de grond kan compost niet zoveel (tenzij je het alleen ziet als organisch materiaal = koolstof, die je in de bodem brengt...zo is er lang naar gekeken....maar met meer kennis van bodemleven zijn inzichten toch wat veranderd ). Als voeding van bodemleven is beschikbaarheid van zuurstof essentieel voor processen....laat de kleine beestjes en schimmeltjes het zelf maar oplossen. Bovendien is weinig bewerken op zichzelf onkruid-beperkend. De talrijke zaden in de bodem breng je niet steeds bovenop, waar ze alsnog gaan kiemen.

Ik denk dat een goede kweker/handelaar weet moet hebben van onverenigbaarheid. Anders zou hij een een erg grote kans op mislukking verkopen = bepaald geen reclame over vakmanschap. Bij peren is het algemeen bekend dat bepaalde rassen op bepaalde kwee-onderstammen moeilijk gaan. (Ik kocht onlangs 3 verschillende nashi-peren bij fruitbomennet (fa. Altree) en zag inderdaad dat ze alle drie een dubbele ent hadden...dus, concludeerde ik, daar zijn tussenstammen gebruikt. ) Nu is de Uta in Nederland en Vlaanderen bij geen van de kwekers die ik ken te krijgen. (Denk dat ik de meeste adressen wel ken )Zal er aan liggen dat het een vrij nieuw ras is en waarschijnlijk net niet interessant genoeg voor commerciële kweek...want dan gaat het om vele duizenden bomen die daarvoor geënt worden....en duikt het ras ook snel op voor liefhebbers. Ik weet niet of dit ras kweekrechtelijk beschermd is...want anders is zelf enten best een doenbare optie. Ik lees dat dit ras geen enorme harde groeier is en dan is een ent op een zaailing (of een bestaand boompje van een ander ras, zodat je een meer-rassige boom krijgt ) best een optie. Je moet dan alleen iemand vinden die je enthout kan verstrekken...ik weet dat er mensen op het forum zijn die dit ras hebben. Ook een tussenstam is best te doen......2 x enten, duurt wat langer.....maar dan moet je ook nog een keer ergens enthout van het ras Beurre Hardy of De Cure ergens vandaan halen. Is deze niet te krijgen en zelf enten geen optie voor je......Dan zijn er diverse uitstekende alternatieven voor goed bewaarbare en lekkere peren, die ook ecologisch goed kunnen = sterk zijn tegen meest voorkomende ziektes

Om het nog erger te maken, Pippi, moeten ze elkaar ook nog 5 a 10 cm. overlappen........ (een gesloten laag dus) Kun je niet beter stukje bij stukje doen? Dan is ook je huidige voorraad toch al een redelijk beginnetje. Grote stukken in grote hoeveelheid (met wellicht beetje opdruk, plakband en nietjes er uit halen hoort erbij) kon ik in het voorjaar wel eens krijgen op een tuincentrum als ze alle tuinstoelen, parasols e.d. gingen uitpakken. Of een fietsenwinkel of witgoedwinkel?

Zou het "President van Dievoet" kunnen zijn? Je beschrijving, lang zuur maar door bewaren/vorst wordt ze zoeter, en de vorm deden me daaraan denken. Verder opvallend dat de schil bij het bewaren wat vettig wordt. Is lang en goed te bewaren. Lekkere winterappel! Staat op mijn verlanglijstje

@ Jorieke Tuinkabouter heeft ze. Voor 35 cent + porto. http://www.freewebs.com/belevenissen-van-een-tuinkabouter/apps/webstore/products/show/1674289

Bonen zijn (groten-)deels zelfbestuivend. Aanbevolen afstand is 6 meter tussen soorten. Om raszuiver en genetische kwaliteit/diversiteit binnen zaadvaste soorten te behouden minimaal 40 planten van een ras zetten. (Bron hiervoor is deels : Velt boek "Zelf zaden telen")

Last van onkruid is wat veel gezegd denk ik. Als hij vermeldt dat er spontaan ook plantjes kiemen in zijn grond, dan lijkt me dat volkomen normaal. (Ik heb door de jaren heen zijn boeken gelezen...daarom dat ik je conclusie durf af te zwakken ) Illusie om te denken dat dat niet gebeurt. (Ook niet met andere mulch dan compost, hoor) Is eigenlijk ook geen enkel probleem om af en toe even een licht schoffelrondje te maken na regen en meteen even onkruid mee te nemen. Zo denk ik ook dat stro onder compost aanbrengen ook geen algemene praktijk is bij hem. Vraag me even af waar hij het deed dan? (En meteen: waarom?) Er zijn meerdere tuiniers/publicisten die soortgelijke methoden gebruiken. Zoek bijvoorbeeld maar eens de website van de Amerikaan Lee Reich of de films van "Oneyard revolution" op Youtube. Overigens doe ik zeker niet alles op zijn methode en hier en daar heb ik ook vraagtekens. (Een belangrijke is bijvoorbeeld dat als je consequent de hoeveelheden compost gebruikt die Dowding toevoegt, dit na een aantal jaren tot serieuze overbemesting moet gaan leiden.......dat milieuaspect krijgt bij hem weinig aandacht.....soms valt het me op hoe makkelijk vele tuiniers die ecologisch willen werken, dingen doen die wat dat betreft toch wel vragen oproepen.....Ja, ik vind dat belangrijk...minstens om voor mezelf geloofwaardig te blijven). Voor mij was hij - nu een jaar of 4 geleden - wel degene die me op een heel ander spoor van ecologisch tuinieren zette en dat heeft me nooit berouwd. (Betekent overigens ook dat wat hij schreef een aantal dingen op zijn plaats liet vallen...dat ik, zeg maar, met wat ik toen wist toe was aan een omschakeling naar dat voeden van je bodem een beter uitgangspunt was dan mest gooien op je tuin).

Wat je in een moestuin wenst is een bodem die voldoende luchtig en vochtvasthoudend is en ook voedingstoffen kan vasthouden, makkelijk te bewerken. Kortom een bodem waar je goed op kunt telen (op een gezonde manier). Lange tijd is er alleen naar de grootte van de steentjes gekeken waaruit de bodem bestaat. . En voeden van de tuin ging bijna alleen met (kunst-)mest. Gaandeweg werd duidelijk dat opbrengsten op den duur daalden en de kwaliteit van gronden steeds slechter werd. Grove steenkorrels = zand. Fijner gesteente = zilt en zeer fijn gesteente = klei. Elke bodem (althans in Nederland en Belgie, behalve veengronden!) bestaat uit een mengeling van die 3. Elk met voordelen en nadelen. De uitersten (die bijna niet 100% zuiver voorkomen) zijn: Zand: Eigenschappen zijn luchtig, zelfs als nat, en klinkt niet in, makkelijk te bewerken, warmt makkelijk op in voorjaar, weinig water vasthouden, weinig voedingstoffen vasthouden. Klei: Eigenschappen: compact en kan vocht lang opslaan, weinig lucht, klinkt in, scheurt bij droog worden, zwaar om te bewerken, warmt slechter op in voorjaar, maar kan ook voedingstoffen vasthouden en bevat die ook vaak al van nature. "Leem"(een woord dat vaak verkeerd gebruikt wordt) is een - natuurlijk voorkomende - mengeling van zilt, zand en klei. De laatste decennia (hoewel veel ook al lang bekend was) zijn er echter nieuwe inzichten verworven, waardoor de gesteentesamenstelling van de grond veel minder belangrijk werd. Naast de fysieke kanten van grond (welk gesteente?) en de chemische (welke stofjes zitten er in?) komt het biologische van grond steeds meer op de voorgrond (komen er voldoende en gevarieerde gewenste micro-organismen in voor?). Ik zal proberen om de inzichten over hoe je aan een goede bodem werkt, die intussen wel algemeen gedeeld worden, kort weergeven: Het allerbelangrijkste in een tuin gebeurt in de bovenste ca. 30 cm. (Dat geldt zelfs voor bomen, die veel dieper wortelen). Als die laag vruchtbaar en gezond is groeien je planten goed. Door geleidelijk een behoorlijke hoeveelheid organisch materiaal op je grond te brengen, in de moestuin is compost daarbij het gunstigste, wordt die bovenlaag vanzelf goed......door de organische stof wordt de structuur sowieso al veel beter, maar voedt je ook het leven (schimmels, bacteriën, allerlei minuscule beestjes tot regenwormen toe) dat daar thuishoort en dat samen maakt ook de structuur van je bodem ideaal...beter dan je het met allerlei kunstgrepen en met werktuigen ooit kunt krijgen. De grond wordt luchtiger, kan veel meer vocht vasthouden, bodemziekten en aantastingen worden minder en planten worden (deels ook omdat ze met die organismen samenwerken) steeds gevoed met een breed scala aan voedingstoffen waarvan ze naar behoefte kunnen nemen, want die zijn in de bodem opgeslagen en worden met hulp van het bodemleven beschikbaar gemaakt. Deze "truc" werkt zowel op zandgrond, leem als klei. Nog een gunstig effect op zandgrond, die soms aan de zure kant kan zijn, is dat compost die licht basisch is ook dat vanzelf bijstuurt. Er is op dit forum enorm veel informatie te vinden....zoek eens met woorden als "compost", "bodemstructuur", "bodemgezondheid" op de zoekfunctie rechtsboven en je vindt zeer veel. Ik laat het hier nu even bij.

Is nogal zinloos. Compost blijven toevoegen (maar met mate) is voldoende. Zorgt voor de gewenste structuur en bodemkwaliteit.

radijs, rucola, mosterd, tarwe, linzen...allemaal kiemgroenten toch wel....maar die kiemen goed en snel en groeien snel tot een plantje (en zijn vers en dus heel kiemkrachtig). Verder zou je aan erwten kunnen denken (slechte groei en misvorming is meteen zichtbaar) of afrikaantjes, viooltjes... ik noem maar wat. Waar heb je eventueel naast tomaten ervaring mee onder je groeilampen?

@ Ann Wordt een nogal zuur mengsel dan. Zal zeker voor knolselderij en mogelijk ook voor rode bieten niet zo gunstig zijn. (Wortels en pastinaken zijn toleranter daarin). Voedselopname en groei wordt daardoor belemmerd. M.a.w. ik zou de turf (extreem zuur) daarom weglaten, temeer omdat je eigen zand ook al best zuur kan zijn.... (Zandgrond is niet altijd, maar wel vaak aan de zure kant). Goede compost is neutraal of licht basisch.

Het probleem is dus dat ons klimaat mogelijk te warm (zacht) is voor honingbessen.

Succes met de test, Henk....zal het met belangstelling volgen. Toch een overweging. Tomaten zijn een uitzondering als het gaat om goed kunnen groeien op onrijpe compost. Of dit voor het kiemen ook geldt, weet ik niet. Daardoor zouden resultaten op grond van een test met tomatenzaad misschien niet zo heel veel zeggen....

Leuk Henk....interessant, dus doen Tip: werk ook met speciale kiemzaden (bijvoorbeeld die van de Peulenschil)..eventueel meerdere soorten....kiemen 100% en zeer snel. Eventueel kan ik je wel een monster-assortimentje sturen daarvoor.

Dank voor deze informatie, Simon! Toch is de Vlaco-compost (op het oog vergeleken) niet dezelfde als wat er - althans hier in Zeeland - op milieustraten (dat heet in Vlaanderen: containerpark) voor het gratis opscheppen ligt. Het is zelfs niet zeker of wat in andere milieustraten in Nederland wordt verdeeld allemaal van dezelfde installaties komt en dus hetzelfde product is. Maar goed: het zal allemaal wel een vorm van "industriele compost" zijn. Ook onduidelijk is of wat we hier krijgen gemaakt wordt van GFT-afval of (alleen) van groenafval...de laatste mag in bioteelten gebruikt worden, de eerste niet. In deze Velt-afdeling waren we het er over eens dat het wijs is om het spul dat we hier opscheppen voor gebruik eerst een half jaartje afgedekt te laten liggen. De tuingrond-verklaring vind ik niet zo een heel plausibele voor dat die compost "sterker" zou zijn. Er zal wel eens een fractie grond meegaan dat aan plantenwortels blijft hangen, maar ik vermoed dat wie serieus compost maakt weet dat grond niet in compost thuishoort....ikzelf in ieder geval let er goed op. Dus als algemene uitspraak klopt dat niet zo. Als de directe mestwaarde van industriële compost zo veel hoger ligt (?) dan moet dat liggen aan de uitgangsmaterialen, het gebruikte procedé en/of de mate waarin de compost is uitgerijpt. Als je compost ziet als organische stof die als "bodemverbeteraar" (dat is ze ook wettelijk gezien...dus mogelijk richt Vlaco zich daar ook op), dan is de rijpheid van het product niet zo aan de orde. Dat onrijpe compost veel meer voeding afgeeft op korte termijn (en dus ook stikstof en fosfaat en misschien zelfs CO2 kan uitspoelen c.q. uitstoten) klinkt mij zeer logisch in de oren, aangezien juist de rijping zorgt voor de stabiele verbindingen en iets humus-achtigs (en de bodemopbouw die in ecologische kringen zo wordt nagestreefd). Door te rijpen worden o.a. de stoffen die nu snel beschikbaar komen gebonden in zeer geleidelijk vrijkomende chemisch-biologische verbindingen. Het laatste woord zal er nog niet over gezegd zijn, maar ik vermoed dat wat door sommigen wordt aangeduid als "te sterk" in die industriële compost vooral een kwestie is van "onrijp" vanuit ecologisch standpunt. Het is ook niet zo dat wat je er in plant zou verbranden (dat zou het eerste waarneembaar zijn bij overbemesting...dus te voedingsrijk)...het probleem is dat zaden er in niet kiemen en planten aanvankelijk slecht groeien....dat effect zal inderdaad minder worden door het spul te verdunnen....maar dat is precies ook de reden waarom in de ecologische benadering gebruik van (op een enkele uitzondering na voor vruchtgewassen in bepaalde situaties) onrijpe compost wordt afgeraden. O.a. in het Velt-handboek wordt de oude kiemtest met tuinkerszaden ook aanbevolen als een manier om na te gaan of je compost voldoende rijp is....als tuinkerszaden snel en goed kiemen is de compost in orde. Overigens: Zelfs in het extreme en onwaarschijnlijke geval dat de voedingswaarde van de industriële compost 4 a 5 x hoger zou zijn dan van huisgemaakte rijpe compost, zou ze nog ergens tussen een kwart en een derde liggen van de meest gangbare vormen van kunstmest..... Edit: Nog even over het laatste zinnetje: Het is maar de vraag, als mijn veronderstellingen kloppen, of een lagere dosis toedienen van die industriële compost de goede manier is. Omdat onrijpe compost dan meer werkt als directe mest, verliest ze ook en heel snel een aanzienlijk deel van de voedingstoffen, aangezien die niet stabieler gebonden zijn. Hoe groot is dan de bijdrage nog aan de opbouw van bodemleven en een gebonden voedingsvoorraad (humusvorming) die je opbouwt, waarop de methode in het Velt handboek (in mijn ogen heel terecht!) inzet??

Ja.....dat dacht ik ook.....Jorieke heeft toch "zandzand" (echt zandgrond, met zelfs weinig zilt erin) .....de lichtste om te bewerken, maar niet uit zichzelf de vruchtbaarste