roeier

Ik heb even Latijnse namen aan mijn eerdere post toegevoegd; het lijkt me handiger dat die bij de fotos staan. Eerder had ik me niet verdiept in de Latijnse namen, dus ik was makkelijk in de war te brengen. St Jans-ui vind ik toch wel wat anders. In elk geval gewone bieslook en Chinese bieslook (en grove bieslook ook?) maken gewoon zaden. St Jans is steriel, maakt wel eens een broedbolletje, maar kan alleen vegetatief worden voortgeplant. Begint in de herfst al te groeien, en wordt doorgaans geoogst voor de bolletjes als het loof begint te strijken. Meer een uitje (sjalotje) dus. Latijnse naam schijnt dus wat aan discussie onderhevig te zijn, dan kunnen we het beter houden op 'St Jansui', dat is in Nederland een consistent gebruikte naam.

Dat verbaast me. Al verbaas ik me wel vaker over hoe anders dingen gaan in andere delen van het land, en België ligt vanuit mijn perspectief halverwege de tropen, zonder gekheid. Patrijs die Chinese bieslook een grove bieslook noemt brengt me ook in de war. Wat fotos, allemaal vandaag genomen. Dit is wat ik grove bieslook noem [lat.: Allium fistulosum] : Dit is een pol gewone, met van die paarse bloemetjes straks [lat.: Allium schoenoprasum] : En de Chinese, moet nog beginnen [lat.: Allium bulbiferum] : De Chinese maakt van die witte bloemetjes. Ik maakte er vorig jaar een zaak van om de Chinese ver uit de buurt te zetten van de gewone, om kruisbestuiving te voorkomen. Dat bleek overbodig; de Chinese bloeide veel later. Bij mij dan dus... Bericht een dag later gewijzigd om Latijnse namen toe te voegen.

Ik verwacht dat je voor Wâldgieltsjes ook wel terecht kunt in Drachten op 9 Maart, tijdens de Noordelijke zadenmarkt; https://www.moestuinforum.nl/topic/584-braderi%C3%ABn-markten-beurzen-moestuindagen/page/13/#comment-549027 Op zo'n plek zou ik Henk Zuidema van Wâldfarming wel verwachten. In elk geval is Lambert Sijens van de Tuinen van Weldadigheid er, en die heeft heel veel pootaardappels, maar ik weet niet of hij ook Wâldgieltsjes heeft - het zou wel een beetje raar zijn als hij die als Fries niet had. Henk Zuidema is ook altijd te vinden op de Leeuwarder vrijdagmarkt. Het is maar net wat het handigst voor je uitkomt.

Alle Alliums kunnen wel buiten nu, en dat is beter dan binnen. Alliums worden heel makkelijk lang en dun, slungelachtig. Afharden is niet eens nodig, volgens mij, ik doe dat alleen bij vorstgevoelige planten. Zo'n hele grove bieslook heb ik ook in de tuin staan, pas Oktober gekocht als plantje. Scheuten van een paar centimeter boven de grond nu, in de winter was hij weg. Chinese bieslook is later, ook stukken later dan 'gewone' bieslook.

In het mini-kasje hebben de loken aardig kunnen groeien deze winter, het loof heeft nu het formaat van normale knoflook in deze tijd van het jaar... Toch opvallend dat deze 2e-jaarsbolletjes veel grotere planten opleveren, terwijl de bolletjes zelf nauwelijks groter waren. Op de foto zit de 2e-jaarsknoflook in zwarte potten, in de rode pot zijn 2 nieuwe bolletjes gepoot; een groot verschil. De sprietjes van die nieuwe bolletjes zijn nog kleiner dan grassprietjes, zoiets kun je het beste het hele seizoen maar in een potje houden. Vorig jaar plantte ik wel uit, dat was dom; ik kon ze eenmaal in de volle grond niet meer onderscheiden van gras. De 2e-jaarsknoflook is probleemloos te onderscheiden van gras, en ik heb vandaag maar de gok genomen ze uit te planten. Hopelijk krijgen we geen strenge vorst meer. De voorspellingen wijzen niet op winter. Ik hoop solo-bollen te krijgen straks, en dan volgend jaar volwassen Olifant bollen, maar dat is afwachten. De stengels van het look doet me een formaat bol van een kleine gewone knoflook vermoeden.

Mwah, de universiteit van Saskatchewan zegt wel over de honingbes: "Doesn’t usually need to be fertilized, sometimes a bit of iron can be needed" (hoeft normaal niet bemest te worden, maar soms is een beetje ijzer nodig). Maar als je arme zandgrond hebt is leidt dat wellicht eerder tot een nadeel. Stevig mulchen lijkt me zeker een goed idee.

Ik betwijfel of er aanpak nodig is, of mogelijk is. Welke overlast is er? Ik heb deze gaten ook op de volkstuin, maar bolgewassen komen gewoon op, zijn dus niet opgevreten. Aardappels werden deels opgevreten, die moeten er dan redelijk vroeg uit. De totale schade valt erg mee. Bij mij thuis is het anders, buiten dan, binnen komen ze niet. Bolgewassen worden consequent opgevreten, dus dahlias, tulpen, krokussen, noem maar op - het is zo weg. Bonen leggen is ook zinloos. Maar dan is het gazon hier ook een gatenkaas, van muizengaten dan, niet hier en daar een gat, maar veel erger. Dat noem ik wel overlast, want er valt weinig nog te telen. Struiken, dingen op hoogte, dat gaat nog wel. Maar 's winters is het wel het ergste. In elk geval muizen - van ratten weet ik het niet - leven 's winters in groepsverband en vooral dan kunnen hun aantallen sterk stijgen. Wordt het voorjaar, dan ontwikkelen ze weer territoriaal gedrag en verspreiden zich. Als eenmaal de hongermaanden voorbij zijn merk je veel minder van ze. Ik zag nogmaals zeggen dat ik het van ratten niet zeker weet; die zitten hier ook zat, maar dat lijken niet van die grote groepen te worden. Waar ik woon is het omzoomd door water, dat zal het probleem zijn, er zijn geen compost- of mesthopen, er ligt geen voer voor dieren ergens, er ligt weleens een bult snoeiafval hier of daar, maar niet veel ideale plekjes voor deze dieren. Dat zal denk ik ook de reden zijn dat het hele gazon wordt opengehaald. Maar ze zullen er altijd zijn, ratten en muizen, daar doe ik niets aan. Er zit hier een ransuil, haast iedere avond hoor ik die, andere roofvogels zijn hier natuurlijk ook wel, maar het beheer hier is pro-weidevogel, dus hun vijanden worden niet uitgenodigd. Ik zou letten op de stammetjes van fruit- bomen en struiken, dat je daar niet tegenaan mulcht of eventuele sneeuw laat liggen, want dan kun je een leuk beschut schuilplekje voor knaagdieren creëeren, en dat ze gelijk ook de bast van die boompjes of struikjes verorberen.

Ja, zo is ongeveer mijn grond ook in een droog seizoen. Beetje off-topic maar klei houdt vocht (en voeding in z'n algemeenheid) wel beter vast; het duurt langer voordat de grond uitgedroogd is. Dus dat werkt beide kanten op. Eigenlijk gaat alles wat stugger en moeizamer met klei, planten hebben het ook meer moeite hierin te wortelen. Maar als een plant eenmaal geworteld is in klei zie ik niet veel reden die klei er weer af te halen. Als de plant moet wennen aan nieuwe grond is dat een stap terug ten opzichte van in de bestaande grond houden.

Noordelijke zadenmarkt zaterdag 9 Maart, kwekerij Passiflora, de Akkers 5, Drachten. Toegang €1. Programma:

Wat mij niet ideaal lijkt voor een bessenstruik is de pot, niet zozeer de klei. Hangt wel veel van de soort bes af, maar het meeste zal zich prettiger voelen in de volle grond. Maar ik heb even bij je moestuin seizoen gekeken, en ik zie alleen maar potten, dus misschien heb je geen tuin. Wat dat storende struikje ertussendoor betreft verwacht ik dat na een seizoen telkens opkomende scheutjes wegtrekken of knippen het wel gedaan zal zijn. Niet binnen een half seizoen, maar als het goed is zie je telkens de opkomende scheutjes kleiner worden, en dan op een gegeven moment houdt het op.

Het is wel handig te weten wat voor soort grond je hebt en wat voor soort onkruid je hebt. Wortelonkruiden zoals hagewinde, heermoes, paardebloem, kweekgras, of eerder spul als springkruid en andersoortig gras? Grind zou ik in elk geval niet aan beginnen op de volle grond, want dan wordt het erg lastig de grond te bewerken. In potten zit je daar niet zo mee. Zelf gooi ik grote hoeveelheden herfstbladeren, gras- en rietmaaisel op de grond, waar onkruid moeilijk doorheen komt - hetzelfde effect deels als bij dat zwarte plastic. Er groeit heus nog wel eens wat doorheen, maar dat is dan verzwakt doordat het moeite moest doen om naar het licht te komen, dus makkelijker uit te trekken. Op de paden gooi ik houtsnippers en ook rietsnippers, waar ik maar aan kan komen. Mijn originele grond is zuigende klei of bikkelharde steen, naargelang wat het weer heeft gedaan, ook daarom helpt het mij met organisch materiaal te werken tegen onkruid, want de originele grond daar trek je geen onkruid zomaar uit. Als het bij uittrekken knapt dan heeft het geen zin, want dan groeit het binnen een paar dagen vanuit de wortel terug. Dus dan investeer ik liever in grondverbetering, zodat de grond losser wordt en zich er wél toe leent om onkruid er met wortel en al uit te trekken, pas dan vind ik het zin hebben, anders wordt het ontmoedigend. Ik kan nog wel meer vertellen over wat ik op de klei allemaal doe, maar misschien heb jij wel helemaal geen klei, en ik weet helaas weinig van de perikelen op andere grondsoorten.

Waarom had je ze niet direct in de volle grond gepoot? Wat weersomstandigheden betreft kan St Jans alles hebben...

Het is vaste prik dat als je veel organisch materiaal inbrengt, het bed met de tijd langzaam zakt. Dat hoeft niet erg te zijn, maar met vaste planten is het wat lastig; even een decimetertje ophogen terwijl daar een rabarber staat... Dus liefst éénjarigen op zo'n bed, en vaste planten elders, als er een elders is. Voor de rest ben ik grotendeels een tevreden gebruiker van die methode; ruimt ook wat zooi op.

Ja, of de roeiboot nog geschikt is is altijd de vraag bij zo'n wintertje. We hebben hier netaan strenge vorst gehad van het weekend en gisteren lagen de grote vaarten aardig dicht. Ik bezorg ook post met de roeiboot, maar ik heb vandaag de fiets gepakt. Moest er eerst fietstassen opbinden, want normaal gebruik ik de fiets niet voor de post. Het bleek niet nodig, over de hele route lag de vaart alweer open, dus ik had gewoon de roeiboot kunnen pakken. Schaatsen zit er voorlopig niet in. Mijn tuin ligt bij het dorp Wommels, daar bezorg ik ook de post, dus dat doe ik dan vaak beide. Als ik me probeer voor te stellen hoe dat schaatsend zou moeten, eh... klunend van brievenbus tot brievenbus, met de post en een hark op een slee?

Hebben je ideeën ondertussen verder vorm gekregen? Plannen om wat fruitstruikjes en -boompjes te plaatsen bijvoorbeeld? Met 400 m2 kun je heel wat plannen maken. Succes!

Als dat je ervaring is neem ik dat van je aan. Ervaringen tellen, bij 'boerenwijsheid' weet ik niet waar het vandaan komt, dus dan word ik sceptisch. Bij Vera Greutink miste ik ook hoe lang die koude-periode dan moest duren. Vorig seizoen berichtten de meeste mensen grote bollen, en de winter was lang, of in elk geval Maart was nog erg koud. Dat zou dan in het plaatje passen. Maar de hoeveelheid zon in het voorjaar kan ook gunstig hebben uitgepakt.

Mooi winterweertje vanochtend hier in Iens.

Maar wie heeft dan de ervaring dat rot zo'n probleem geeft? We hebben ieder jaar een knoflook onderwerp op het forum, ik heb nog nooit iemand zien berichten dat de opbrengst tegenviel door rot. En bij boerenwijsheid vraag ik ook om concrete ervaringen die dit ondersteunen. Dat grotere kou grotere kou grotere bollen oplevert mag betwijfeld worden. Vera Greutink heeft vorig seizoen een deel van haar bollen in de kas geteeld, die planten groeiden beter en leverden grotere bollen op. Volgens haar heeft knoflook een koude-periode van onder de 10°C nodig.

Is het jouw ervaring dat knoflook zo vatbaar is voor rot, Bit? Ik ben die waarschuwing wel eens tegengekomen, maar ik zie er in de praktijk niks van. De afgelopen 2 winters waren nat, ik heb zware, drekkige klei en ik maak geen ruggen. Ik hoef geen aardappels, wortelen, dahlias of dat soort spul in de grond te laten zitten, want dat gaat wegrotten, als de muizen niet eerst zijn tenminste. Maar niks geen rot met knoflook. Ik denk omdat knoflook in de jeugd van z'n seizoen zit op het moment dat de omstandigheden het ergst zijn, het er goed tegen kan.

De weersvoorspelling is op het moment geloof ik een paar graadjes onder nul 's nachts, een paar graadjes boven nul overdag, en weinig wind. Dat vindt knoflook helemaal prima. Ik heb hier nog wel een foto van knoflook van mij van vorig jaar Maart, na -10°C bij windkracht 8. Dan heb je het over een gevoelstemperatuur van -27°C of zo. Dat vindt de knoflook al wat minder plezant, de grootste bladen gaan er dan aan: Die knofloken leverden nog best aardige bollen op, maar ik heb dit seizoen wel wat later geplant en hier en daar de grond afgedekt direct na het planten. Ik denk dat het nu moeilijker wordt om nog succesvol af te dekken, want wat je er nu nog los omheen gooit zal makkelijker wegwaaien. Ik zag vandaag dat een tuinbuurman er veel zaagsel omheen had gedaan, dat blijft wel liggen en dat lijkt me een goed idee. Maar als we geen lagere temperaturen gecombineerd met stormachtige winden krijgen hoef je je weinig zorgen te maken. Ik sluit me aan bij wat Patrijs al zei.

Ik ga toch nog even noemen: 'Flakkeese 2' winterwortel; 'Rijnsburger 5' bewaarui. Bevielen me beide erg goed wat smaak betreft. Conventionele maar degelijke rassen; aan te raden. Ik let zelf niet sterk op 'biologisch' of 'heirloom' als het gaat om de aanschaf van zaden. Ik vermijd wel F1 of 'kwekerskwaliteit'. 'Kwekerskwaliteit' kan betekenen dat het allemaal rond dezelfde tijd rijp is, wat het (eventueel machinaal) oogsten vergemakkelijkt, dat het beter tegen transport kan, of een grotere uniformiteit van vorm heeft, een zo kort mogelijke produktietijd, enz... Ziektebestendigheid is natuurlijk een factor waar we allemaal baat bij hebben, maar zoiets als smaak lijkt ondergeschoven kindje geworden in de veredelingsprocessen. Als iemand nog een tip heeft wat betreft rode biet houd ik me aanbevolen, ik wil eens iets anders dan de Choggia dit jaar...

Zwarte knoflook zie ik bij meerdere supermarktketens bij de knoflook, uien en aardappels staan. Dat went wel. Geen van die producten zijn echt vers, trouwens; zowel knoflook, uien als aardappels ondergaan eerst een droogproces, waarna ze lang bewaard kunnen worden. Zwarte knoflook ondergaat een wat ingrijpender proces met die fermentatie, dat wel natuurlijk. Ik zie bij de AH waar ik wel eens kom ook wel eens knoflook die wel vers is, maar dan ligt het elders, bij de écht verse producten. Ik heb het zelf nooit gekocht trouwens, die zwarte knoflook. Ik zal het wel lekker vinden, maar knoflook naturel bevalt me prima, dan vind het jammer om daar een energieverslindend proces op los te laten.

Vanuit het oogpunt van wat we als mens willen waarschijnlijk wel. Als je kijkt naar wat we het liefst op onze akkers en tuinen verbouwen dan zitten daar veel gewassen bij die veel voeding vragen; aardappels, tomaten, kool, sla.. In verhouding veel éénjarigen ook, waarvan we verwachten dat ze in korte tijd van een zaadje uitgroeien tot grote planten die ons van een copieuze oogst voorzien. En dat op telkens hetzelfde stukje grond. Ja, we zeggen dat we aan vruchtwisseling doen door onze tuintjes ieder jaar iets anders in te delen, maar van een natuurlijke cyclus is geen sprake. Als je naar de natuur kijkt, dan heb je de grootste biodiversiteit op arme gronden. Op rijke gronden gaan een paar gewassen overheersen en die geven de anderen geen kans. Dus als wij mensen op een perceel wat rijkelijk geoogst hebben, dan zou dat voor de natuur prima zijn, want die kent vele plantjes die nog uitstekend op zo'n stukje grond floreren. Alleen die plantjes vinden wij misschien niet zo interessant, of ze passen slecht bij onze werkwijze. Het is nog maar de vraag of we onze werkwijze en cultuur niet beter zouden kunnen aanpassen aan de wetten van de natuur. Tot nog toe lijken we het omgekeerde te proberen: de wetten van de natuur aanpassen aan ons.

De Wonhas komen boven! Vorig jaar was dat pas in Maart, na 5 maanden. Leverde geen grote bollen meer op. Ik overwoog het ras weg te doen, maar was benieuwd of ik de opkomst kon versnellen - met mijn bewaarmethode van inkuiling zou het misschien voorkomen worden dat ze deels uitdroogden en daarna moeilijker ontkiemden. Ik kan niet aantonen dat het inkuilen werkelijk heeft geholpen, maar dat ze na krap 3½ maand boven komen inplaats van 5 lijkt vooruitgang. Ik heb ze ook iets eerder gepoot. Het blijft een traag ras, maar ik ben benieuwd wat dit rappere tijdpad uiteindelijk gaat betekenen voor de bollen.

Ik ben benieuwd wat anderen hiervan vinden, ik heb soortgelijke boompjes geplant. Ik zou geneigd zijn bij Rogier's boompje een paar onderste takken weg te halen, die zitten me te laag, ook als ze erg zijwaarts gericht zijn zie ik daar geen toekomstige gesteltakken in. Die bovenste 5, daar zie ik dan eerder het toekomstige gestel van de boom door gevormd worden, misschien kan er op den duur eens eentje van weg als het wat te druk wordt, maar nu zou ik weinig doen. Misschien dat sommige mensen 1/3 van de langste takken afhalen, dat zie je wel eens, maar ik ben benieuwd wat anderen daarvan zeggen. Waar zit de ent? Ik schat een decimeter boven de grond, maar die kan ook net onder de laagste takken zitten? Mochten er in de toekomst scheuten onstaan onder de ent, dan zou je die weghalen.