roeier

Ik vond tomaten ook nooit zo lekker... tót ik ze zelf ging kweken dus. 'Hollandse tomaten' hebben een slechte naam, waterige dingen zijn het. Ik kan je zeker aanraden eigen gekweekte tomaten te proberen. Stap anders maar gewoon brutaal op een volkstuintje af om te vragen of je eentje mag proeven.

Ik denk zelf niet aan specifieke rassen, want er zijn er zóóó veel. Als je op een webwinkel kijkt die honderden tomaten heeft, dan moet er wel een handjevol tussen zitten wat geschikt is voor pot of balkon. Misschien dat zelfs zoektermen als 'tomaat pot' of tomaat balkon' je verder helpen, of 'dwerg tomaat'. Zelf heb ik tomaatjes geteeld als 'Dubok' en 'Alaska', die beiden beneden de meter bleven en weinig werk gaven, alhoewel je toch altijd wel wat moet ondersteunen bij middelgrote of grotere tomaten. Van de tomaten waarvan ik nu net zaadjes heb binnen gekregen ben ik misschien nog wel het meest nieuwsgierig naar de 'Arctic Rose', die zou ook maar iets van 60 - 90 cm moeten worden met rose tomaten. En vroeg natuurlijk, met 'Arctic' in de naam. Maar er zijn zoveel rassen. Op zich heb ik best ruimte voor tomaten, ik ben niet gebonden aan drwergjes wat dat betreft, maar als ze maar doorgroeien is het lastig om ze onder contrôle te houden. Als je zoals ik maar een kort seizoen hebt en geen kas dan passen kort blijvende rassen daar beter bij.

M1RJAM, ik denk dat je op je balkon ook prima klein blijvende struiktomaatjes kunt doen, er is zat wat beneden de meter blijft. 'struik', 'zelftoppend' of 'determinaat' zijn termen die wat door elkaar heen worden gebruikt, maar het betekent allemaal dat de groei wat beperkt zal blijven en je minder werk hebt om de plant onder contrôle te houden. Ze gaan eerder over tot fruitvorming dan indeterminate planten, die eerst een stuk verder willen groeien. In een noordelijk kort seizoen heb je meer aan klein blijvende rassen, maar daar zijn er minder van, dus het is even zoeken. 'Vroeg' is ook een groot voordeel in een kort seizoen. Om nu of in Februari al te zaaien vind ik wel wat vroeg. Stel je zaait in Februari, dan kun je in Maart al kleine plantjes hebben voor naar buiten, maar ja, Maart... Ergens halverwege of eind Maart zaaien zal in de meeste gevallen praktischer blijken. Saalk, tof als je wat Anna Russian zaadjes voor me wilt achterhouden, uitwisseling zie ik zeker zitten, ondanks dat we beiden al teveel hebben. De zending van Badskin's Garden is binnen. Ik had 4 rasjes besteld, de Baby Black Beefsteak was kado. Dit ziet er erg verzorgd uit:

Als het loof al tegen de 3 maanden oud is zal het normaal zijn dat de oudste bladeren geel worden. En verder groeien kunnen ze nu niet, want het is nog te vroeg in het seizoen; het uitgroeien tot grote planten gebeurt pas later. Dus de plantjes zitten eigenlijk wat tussen groeifases in. Dat ze ziek zijn geloof ik niet. Nou ja, je hebt er wel eens eentje tussen zitten die om een onduidelijke reden wegkwijnt natuurlijk.. Patrijs, over een maand of twee al aan de verse knoflook? Dan zul je het groen bedoelen, de bollen beginnen pas te groeien in Mei.

Zit er onder die opgebrachte grond dan een originele, betere laag? Misschien kun je het wat omgooien met een spitvork dan om de originele laag weer boven te krijgen. Wateropnemend vermogen is een kwaliteit van grond, als water blijft staan is dat geen goed teken, en ik denk niet dat je het tuingrond mag noemen dan. Om op te zaaien of zaailingen op te laten beginnen zal lastig zijn als het op klei lijkt. Als bestanddeel van je grond kan het verder best goed zijn. Kun je er haast mee boetseren? Dan zal het wel klei zijn. Als het dichte klei is kun je ook gedurende de winter het bedekken met herfstblad. Terwijl wormen en andere organismen dat verteren verrijkt je grond.

Ik hoop dat het minder roest brengt, ADOPEG, en half December poten lijkt me helemaal . Ik heb mijn laatste rasje er 15 December in gedaan; de Eden Rose. Die is ook alweer boven. De tussenstand bij mij is nu dat van de 10 rasjes die ik doe zo'n beetje alles wel boven is. Ik had het meeste spul rond de aanvang van December gepoot. Veel is nog klein, zoals deze Ornak, op 27 November gepoot: Dat beeld is representatief voor het meeste bij mij. Voor het eerst doe ik ook een Tulband, namelijk de Oezbeekse Tulband, en de groep van de Tulbanden zou het snelst moeten zijn. De tenen begonnen al uit te lopen toen ik ze op 2 December pootte. Nu staan ze er zo bij - tussen de hagelbuien door: Dat is snel, maar ik was benieuwd of ze ook sneller zouden zijn dan de Pskem. Die pootte ik 4 December, een paar dagen later. De teentjes waren toen nog in ruste, maar inmiddels hebben ze de Oezbeekse Tulband ingehaald, al is het verschil niet groot; de Pskem ongeveer 14 cm hoog, net even een paar centimeter verder dan de Tulband. Ik vraag me wel af of het nu alleen bij mij zo is dat die Pskem zo snel gaat. De broedbolletjes gingen ook zo hard bij mij, maar bij in elk geval Andy Leah niet. Jij doet dit ras ook dit jaar, Erny? Gaan ze snel of valt je niks op? In Oktober gepote tenen gaan natuurlijk altijd wel snel, maar jij pootte ook wat later, en dan zouden de verschillen meer in het oog moeten springen.

Een zaaipoging: Ik heb de zaadjes in de herfst al in deze pot gestopt en buiten gezet, voor het geval ze een koudeperiode nodig hebben. Dat is denk ik niet zo. Af en toe ontkiemde er wat, maar dat redde het niet, want het was buiten. Dus ik heb de pot een tijdje terug binnen gehaald, hier voelen de zaailingetjes zich beter bij. Nu maar voor een licht raam houden, dat lijkt vooreerst de beste plek. Waarschijnlijk was voorjaarszaai beter geweest, maar ontkieming is in elk geval geen probleem. Ik ben benieuwd of het me lukt om hier volwassen planten van te krijgen, want met afleggers wilde het maar niet lukken. Vanuit zaad heeft ook het voordeel dat je genetisch unieke exemplaren krijgt, wat nodig is voor kruisbestuiving.

Lijstje? Lijst! Dat worden oogstkorven vol. Ik ben iets bescheidener, maar ben wel optimischer geworden over de mogelijkheden met tomaten na het afgelopen seizoen. Zaden kopen hoefde ik niet echt, maar ik was wel erg nieuwsgierig geworden naar die aanrader van TomP; de Zwarte van Tula. Ook ben ik een kouwe bak aan het timmeren om de zaak ietsje sneller aan de gang te krijgen. Uiteindelijk ben ik toch maar voor een bestelling gegaan dus. Ik twijfelde tussen de winkels van Tessgruun, Vertiloom en Badskin's Garden, allen Belgisch. Het werd Badskin's Garden, vanwege een iets minder professioneel ogende presentatie, wat ik dan weer leuk vind, en ook omdat ze Sophie's Choice hadden, en die hadden de anderen dan weer niet of niet op voorraad. Dus gisteren besteld, en vanmorgen kreeg ik een mailtje van Anne Vanderroost dat mijn bestelling was verwerkt. Dit geeft mij tot nog toe een goede indruk, dus ik geef maar even een link naar de site: https://badskinsgarden.be/. Nadeel van die webwinkel is dat beschrijvingen van de tomaten ontbreken, maar het assortiment is groot. Bij Tessgruun en Vertiloom ook een groot aanbod. Als je kijkt wat België heeft op het gebied van tomaten en je neemt het bestelgemak in aanschouw dan hoef ik niet snel nog verder over de grenzen te kijken.

Het zou best kunnen dat zelfs de Thorness evergreen zijn blad verliest als de winter maar streng genoeg is. Normaal bij bramen is dat ik hier in het noorden beter tot December kan wachten alvorens te snoeien, voor die tijd zijn het nog zulke dikke bossen dat het haast geen doen is. Uit het zuiden van het land en België hoor je weleens de klacht dat ze de hele winter door dik in het groen blijven, en snoeien nooit makkelijk wordt. De winter is nu zo zacht geweest dat ook hier er nog wel wat blad aanzit. Het verschil tussen een beschutte of onbeschutte plek kan een verschil van dag en nacht betekenen. Zo heb ik wat Elfenbloem bij huis staan, dat zit nog mooi groen in het blad, maar op de tuin, in de wind, is alle blad er al lang af. Elfenbloem wordt wintergroen genoemd, maar het hangt soms dus maar helemaal af van de omstandigheden of zo'n etiket ook wordt waargemaakt.

Zucht... ook hier moet alles altijd kennelijk vervangen worden. Vorig jaar het bruggetje, eerder dit jaar de hele weg, nu kwam dit gevaarte hier net aan, je kunt wel zien wat er op ligt: walbeschoeiing. Want er zat een lek, zei één van de mensen aan boord. Ik vraag me af of dat wel zo is. De boer aan de overkant stort zijn hekkeldreg daar altijd, die tilt dat altijd over de sloot om het op het trekpad te dumpen inplaats van op zijn eigen land, en dat maakt nogal een troep; een groot gedeelte komt in de grote vaart terecht. Of er wel walbeschoeiing nodig is; ik vraag het me af. Het zal er niet mooier op worden door er plastic schotten in te slaan, en die zitten ook nergens anders.

Vreemd is dat, bij ons giet het maar door. Een pluim voor Buienradar trouwens, die begrepen lijken te hebben dat er ook hier mensen wonen; als ze het over een zonnetje hebben voegen ze er al enige tijd aan toe: 'behalve in het noord-westen'. Sinds medio September hebben we nog geen droge dag gehad, 31 December uitgezonderd. Vorige jaren was Januari de laatste maand dat het zaaien in de volle grond van kleinzadig spul nog mogelijk was, daarna werd het hier een kurkdroge woestijn waarin niets meer aansloeg. Hopelijk kan ik dit jaar iets later zaaien doordat de grond wat langer vochtig blijft. Er is ook een mooie waterreserve aangelegd, dus als aanloop voor het seizoen heeft in elk geval mijn regio niet te klagen. Ik hoop zelf wel op nog wat kou in Februari; voor de knoflook en het kleinfruit zou dat goed zijn.

Mocht er een klacht binnenkomen, dan kunnen ze inderdaad op kantoor zien of ik wel of niet op een bepaald adres ben geweest. Alleen kan het ook eerder mis zijn gegaan, dus het kantoor kan moeilijk met zekerheid vaststellen of het de schuld van de bezorger is als een stuk niet arriveert. Vrachtwagen chauffeurs hebben al sinds de jaren '70 een tachograaf in de cabine zitten, dus de rijtijden konden al worden gecontroleerd. Voor hun leveranties moet worden getekend, dus zo bekeken lijkt extra contrôle via GPS overbodig. Maar het zou me haast verbazen als ze niet ook nog werden verplicht traceerbaar te zijn via een smartphone. Wettig lijkt het me wel, als een werkgever het niet heimelijk doet en niet in de privésfeer van de werknemer terechtkomt. Maar die regel die de privacy moet beschermen heeft het wel uitdrukkelijk over werknemers en werkgevers, dus over wat binnen een arbeidsovereenkomst geldt. Vanwege toenemend gebruik van flexwerkers en ZZP-ers hoeven die regels niet te worden nageleefd. In mijn contract staat expliciet vermeld dat het geen arbeidsovereenkomst is. Er is nogal wat quasi-zelfstandigheid gecreëerd in contracten. Bij PostNL ben je wel werknemer en wordt je op uurbasis betaald, maar zoiets als SandD kon alleen concurreren met PostNL door te bezuinigen op dingen waar je eigenlijk niet op zou moeten bezuinigen. Zo'n contract wat je daar krijgt stelt echt niet veel voor. Niet dat het mij wat uitmaakt, ik leef een beetje buiten veel maatschappelijke conventies om, en weet dat ik mijn mijn CV als zwerver en ook vanwege mijn leeftijd niet op zoiets als een 'goede baan' nog hoef te hopen. Dat maakt mij niet uit, ik heb recentelijk, vooral in het buitenland, genoeg interessante betrekkingen gehad. In Nederland is weinig sociale mobiliteit mogelijk, dat is al langer zo. Om nog een voorbeeld te noemen van het soort ding waar ik me dan wel aan stoor: je krijgt als postbezorger maar iets van 3 of 4 cent (ik weet het exacte getal niet eens meer) voor het eerste poststuk per adres, en voor meerdere poststukken op hetzelfde adres 1 cent per stuk. Dat is haast niks vergeleken met de waarde van een postzegel. Waar gaat al dat geld dan heen? Nou, onder andere naar technologie die tellingen verricht en daarbij dus onderscheid maakt tussen een poststuk voor hetzelfde adres en een poststuk voor een uniek adres, want o.a. op basis daarvan wordt de vergoeding voor de postbode bepaald. Mijn maandelijkse loonstrookje is 3 bladzijden volgeschreven met allerhande afzonderlijk gekwantificeerde onderdeeltjes van wat ik heb gedaan; het gewicht doet ook mee, en voor zoiets als het sorteren wordt dan wel weer een tijdsberekening toegepast. Allerhande details worden geregistreerd en verrekend, maar dat alles gaat niet ten dienste van de bezorging. Het is het opslorpen van middelen door technocratie en bureaucratie, en voor in elk geval alle dienstverlenende beroepen die er zijn kun je wel een aantal gelijkwaardige of zelfs betere voorbeelden noemen van geld wat in een zwart gat verdwijnt. Efficiëntie? Daar doen we niet meer aan.

Mijn baas denkt vast dat ik Jezus Christus ben: die ziet mijn route lijntjes overal door het water gaan! Ach, ze weten natuurlijk op kantoor dat ik roeiend de post bezorg. Bij postbode baantjes wordt standaard gevraagd dat je een smartphone hebt met GPS, dat is bij PostNL ook zo, alleen bij PostNL staat daar ook een geringe vergoeding tegenover. Je krijgt ook een scanner mee om sommige poststukken te scannen bij PostNL. Wat eigenlijk voor de hele werkcultuur in Nederland geldt, en in andere beroepen nog veel sterker: de eisen op het gebied van registratie zijn sterk toegenomen, en in nogal wat beroepen wordt geklaagd dat je daardoor aan het eigenlijke werk minder toekomt. En er blijkt altijd geld te zijn voor nieuwe technische snufjes die gegevens bijhouden, maar er is nooit geld om werknemers fatsoenlijk te betalen. Die balans is scheef, dat is een breder cultuurprobleem dat is in de hele westerse wereld ziet. Werknemers krijgen ook het gevoel voor een registratiesysteem te werken inplaats van met en voor mensen. Daar heb ik persoonlijk geen last van bij zo'n smartphone die dan mee moet, dat stelt niks voor, maar ik maak me wel zorgen om deze cultuur in bredere zin.

Boliviana Met mijn teelt wilde het niet vlotten. Om te beginnen zaten er maar 7 zaadjes in het pakje, die ontkiemden bar slecht, en wat wel ontkiemde wilde maar niet op gang komen, een beetje zoals muskaatpompoenen bij mij ook niet op gang willen komen. Uiteindelijk heb ik maar één klein pompoentje kunnen oogsten. De foto is van 27 September, dus wat je daar ziet dat was het wel. Vandaag in de pan gedaan. Het is me meegevallen dat het pompoentje zo goed bleef, en het smaakte me goed - erg zacht, geen sterke smaak, nogal onopvallend. De pompoen heeft een zachte schil en is gebruiksvriendelijk. Ik zou de Boliviana wel weer eens willen telen, maar dan is een betere zomer nodig, en echt bijzonder vind ik hem niet. Het uiterlijk is wel leuk, en ik dan was mijn exemplaar niet eens volgroeid, dus volgroeid zal hij er waarschijnlijk nog beter uitzien, en meer naar oranje kleuren.

Ik denk dat je als regel 'mobiele data' aan moet hebben staan. Dat had ik andere jaren niet altijd, als je een vaste Wifi verbinding hebt hoeft dat ook niet, maar als je als postbode werkt wil je baas via GPS kunnen zien of je je route wel loopt, dus ik heb dat altijd aan gehad. Alhoewel, als ik het bericht van Google Maps erbij pak staat er: "You're receiving this email because you turned on Location History, a Google Account–level setting that saves where you go in your private Timeline." Ik wist niet eens af van die instelling 'Location History'. Ik kon wel ook reizen in 2018 en 2019 terugvinden. Het zou me niets verbazen als Google dit allemaal bijhoudt met of zonder onze toestemming, of... we zullen wel toestemming hebben gegeven via de kleine lettertjes in de algemene voorwaarden.

Nu 2019 afgelopen is, stuurt Google Maps mensen een overzichtje van al hun reizen van dat jaar. Om mijn reizen van 2019 te laten zien is geen al te grote kaart nodig: Ja, dat was het wel, en een fiets is mijn meest geavanceerde vervoermiddel geweest, zonder accu natuurlijk. Het gaat nog lastig worden voor mij om in 2020 een beetje CO2-neutraler te gaan reizen...

Ik hoop dat je de gevelde bomen ergens kunt gebruiken. Ook al zou je ze plompverloren op een hoop smijten, dan maak je in elk geval heel veel insecten blij.

De tijd dat ik tomaatjes en komkommers van de tuin kon halen voor op de boterham is al zeer lang voorbij, maar de Mizuna levert altijd vers groen voor de schaft. Twee jaar terug wat zaadjes gekregen van Koolrabi, het zaait zichzelf verder uit, dus ik heb hier geen werk van behalve af en toe even de tuin inlopen en wat blaadjes plukken. Ideaal gewasje, dat ook de tuin in de winter groen houdt.

Met dat laatste ben ik het van harte eens. Het lijkt of we de meetlat voor de honingbes hoger leggen dan voor ander fruit. Late vorst is regelmatig een probleem voor fruitbloesem, maar daar leren we mee leven, en zo komen er wel meer klimaatgerelateerde problemen voor bij zo'n beetje alle fruit. Als je nog jonge honingbesstruikjes hebt, zoals ik, dan hebben de weersomstandigheden de laatste paar jaar niet meegezeten. Ik had ze aangeplant eind 2017, ze kwamen goed uit de startblokken, maar toen kwam die kurkdroge zomer van 2018. Afgelopen winter werd de droogte nauwelijks aangevuld, en toen hadden we die zeer zachte Februari-maand met het vroegste kievitsei ooit. Niet alleen hier, maar ook in Polen merkten ze dat het een totaal ander honingbesseizoen was. Dus dat wil ik wel in gedachten houden. Wat trouwens ook geldt is dat de struikjes die bij Esther en Arjan vandaan komen nog erg klein waren bij aankoop, ik denk zeker een jaar jonger dan zoals je dit soort fruitstruikjes normaal in de verkoop aantreft. Dan moet je ook niet al te snel willen. Mijn oudste struik was ook al wat groter bij aankoop. Maar in 2020 zouden er best wel eens wat minder excuses kunnen zijn. Zo is het sinds September behoorlijk nat, dus dat helpt ze. Ik heb er een soort van vertrouwen in dat haast alle struikjes wel progressie gaan maken dit jaar. Al stel ik ook wel vraagtekens bij de beschikbare rassen voor Nederland als je ziet waar ze veredeld zijn; haast altijd in verre streken met totaal andere klimaten. Als nu één of ander instituut in de buurt er mee aan de slag zou gaan zou het zeer interessant zijn om te zien wat dat kan opleveren. Het meeste fruit heeft veel meer aandacht gekregen.

Maakt niet zoveel uit, kies een mooi dagje uit. Maar liever voordat de zon echt sterker wordt.

Mijn ervaring met roest: de eerst gepote knoflook krijgt het snelst roest. Die plantjes hebben eerder loof wat al wat ouder wordt en zijn daardoor vatbaarder. Terwijl de bolvorming afhankelijk is van de daglengte, dus de bol gaat niet eerder groeien als je eerder poot. Half November poten is dan een stuk verstandiger dan in Oktober. Roest krijg je toch wel, maar later - is wel ook afhankelijk van klimatologische omstandigheden. Je knoflook zit wat ondiep. Als we dan een droog voorjaar krijgen droogt de grond wat sneller uit waar de knoflook zit, en het hele groeiproces is iets vatbaarder voor wisselende omstandigheden. Je zou ze iets kunnen aanaarden.

Alweer bijna een jaar verder sinds mijn laatste bericht. Nou, veel natter was dit jaar niet, maar niet zo problematisch droog als vorig jaar. Het najaar is behoorlijk nat geweest, medetuiniers diepen de goten verder uit om van het water af te raken, terwijl ik er op reken dat de terpbedden het opnemen en dat het er dan nog is als het weer droog wordt in het voorjaar. Dit jaar hebben mijn terpbedden het goed gedaan. Het was wel een beetje een doorbraakjaar; dit jaar was eigenlijk het eerste jaar dat een substantieel deel van mijn tuin terpbed was en dat alles het daar ook goed deed. In 2017 had ik nog niet een grote oppervlakte klaar, 2018 was te droog voor de tuin, maar dit jaar ging prima en kon ik de vruchten plukken van het werk dat ik er de voorgaande jaren heb ingestoken. De banen met onkruid die aan weerszijden van mijn tuin lagen heb ik er vanaf begin dit jaar bijgehuurd, en ik ben al een tijdje bezig die ook aan te pakken. Dat gaat niet snel als je 320 m2 hebt en je gebruikt deze techniek, metertje voor metertje met de hand. Maar met name de noordelijke strook heeft erg compacte grond en zit vol heermoes, dus die wil ik stevig aanpakken. Hieronder een fotoverslagje van het maken van een stukje terpbed. Mijn werkwijze is eigenlijk altijd hetzelfde, waarbij ik wel afhankelijk blijf van het materiaal wat ik om me heen vind om het bed mee te vullen. Dit is een half omgevallen wilg. Het grootste deel ligt daar al heel lang. Het is al zo ver vergaan dat het makkelijk met een handzaagje in stukken valt te zagen zodat ik het kan vervoeren. En hoe verder vergaan een stuk hout is, hoe beter voor een terpbed. Hier liggen de stukken voor het gat waar ze in gaan. Dit is heel goed basismateriaal. Wat ook in het gat gaat zijn hekkelsjêden (een goede Nederlandse vertaling van dit woord ken ik niet, ken jij die?) Ieder najaar ligt zulk spul overal. Tuinen zouden er eigenlijk meer mee moeten doen, het wordt helaas vaak als afval beschouwd Ik heb eerst wat stammetjes in het gat gedaan die aan de verse kant waren, daarna wat hekkelsjêden, en daarna de meer vergane, grote stammen. Je leest altijd dat de dikste stammen eerst moeten, maar als ze al zo oud zijn dat ze uit elkaar leg ik ze liever hoger en breek ze dan zoveel mogelijk kapot met een spitvork. Dan zijn het ook geen dikke stammen meer. Verder opvullen met hekkelsjêden, meer oud hout, stukken klei ertussen, weer hekkelsjêden, en zo laagje na laagje verder. Hier is het nog niet af, maar zo laat ik het eerst. In het verlengde van dit voorste stuk terpbed zijn stukken te zien die ik eerder heb gemaakt en die ik nu nog wat heb aangevuld. Zo de komende maanden gooi ik er nog wel wat goeie grond over voordat er daadwerkelijk gewassen op komen. Deze bulten gaan nog behoorlijk bezinken, dus ze kunnen op dit moment nog wat hoger gemaakt worden. Nu een laag mest zou ook goed zijn, maar dat is iets lastiger voor mij om aan te komen, en het blijkt zonder ook goed te kunnen. Als je goede grond en snel verteerbaar materiaal bovenaan hebt en het is vochtig, dan gaat het goed. Je ziet al snel beestjes aan de slag gaan met het onverteerde spul, en met een paar maanden ziet het er al een stuk anders uit. Dan hoop ik dat de tuinbonen het hier goed gaan doen. Ondertussen ben ik alweer bezig met het uitgraven van het stuk grond vlak voor dit bed, om het bed langer te maken.

Ik had het wel gelezen, Weknow, dat je Zeeland warm noemde, maar je noemde alleen vaste gewassen als bevoordeelden. Dan denk ik daarbij aan Schotland, waar over de gehele westkust palmbomen kunnen gedijen en je hier en daar een subtropische tuin treft, maar waar je toch moeite hebt met vooral eenjarigen omdat de echte warmte in het hoogseizoen tegenvalt. De temperatuur is in maritieme streken heel gelijkmatig, waardoor er niet snel iets door vorst ten onder gaat, maar toch is het voor veel gewassen niet geweldig om geen echte winters en geen echte zomers te hebben. Zeeland ken ik verder nauwelijks uit ervaring, ik heb hier op dit forum wel eens wat kapotgewaaide Zeeuwse kassen zien voorbijkomen, en als in een weerrubriek de eerste mooie terrasdag van het jaar wordt getoond zien we Limburgse terrasjes. Daardoor werd het beeld wat ik heb bij Zeeland niet echt bijgesteld, want ik bleef met het idee zitten dat het wat guur blijft doordat het zo maritiem ligt (en volgens mij heb ik als kind weleens over een verbinding tussen twee Zeeuwse 'eilanden' gefietst met harde tegenwind, en zo'n beeld blijft je dan bij ). Maar bij deze stel ik dat beeld dan bij, in elk geval voor de zuidelijkste lap van Zeeland. Het zal meer lijken op het Aaigem van TomP dan, die laat vrij veel foto's zien, en dat vind ik een behoorlijk groot verschil met waar ik zit.

Ik had dit jaar de indruk dat we in het noorden helemaal niet zo sterk achterliepen. Op 2 Maart schreef ik in het onderwerp van de fenologische waarnemingen: "Normaal waait het hier nogal op de vlakte, maar dit jaar waait het helemaal niet zo. Ik denk dat het hier dit jaar helemaal niet zo sterk achter loopt, áls het al achter loopt." En op 28 Februari werd in Friesland al het eerste kievitsei gevonden, nog nooit werd in Nederland zo vroeg het eerste kievitsei gevonden, en in het noorden dus. De honingbessen, die een lange winterrust moeten hebben, gingen veel te vroeg aan, ook hier. Later in het jaar hoorden we haast iedereen in Nederland klagen over een zomer die maar niet op gang wilde komen, en dat de tomaten zo laat waren. Het noorden klaagde minder, wij zagen een beeld wat we wel kenden. Volgens mij liepen we dit jaar dus wat minder uit de pas dan anders. Ik weet niet altijd wat andere mensen opschrijven, maar andere jaren heb ik meer geklaagd dan het afgelopen jaar. Verschillen zijn ook nu nog wel te merken, zo heb ik klachten gelezen van mensen uit het midden of zuiden dat het snoeien van bramen nog haast onbegonnen werk is, omdat ze nog vol in het blad staan. Hier is het meeste blad er al een tijdje af, en dat snoeit makkelijker. Of een klacht over Pak Soi dat voortdurend doorschiet, maar waar ik totaal geen last van heb gehad. Soms is meer kou een voordeel. Dit zijn dingen die we gezamenlijk registreren - een paar dagen terug nog een verhaal van Weknow over zijn honingbessen die te weinig kou krijgen. Daar zitten we in het noorden ook mee, maar minder. Als je alle voorbeelden samengooit, krijg je toch wel een duidelijk beeld. Je zou ook nog het record topic erbij kunnen, of de resultaten van de teeltwedstrijd. Op dit forum zijn heel wat data verzameld. Wel in de vorm van anekdotes, niet in wetenschappelijke cijfers, maar bij cijfers valt moeilijker wat bij voor te stellen. Zeeland heeft volgens mij de laatste jaren ook voldoende te klagen gehad, met harde winden vooral, en de hele kuststreek van Nederland zal niet echt ideaal zijn voor warmteminnende gewassen.

Ikke niet. Het beste is om een stikstofgift te geven als het groen pas echt goed op gang komt na de winter. Kweekte jij niet in potten, Rorror? Dan zou ik er dan zeker wat bij doen, want in potten is dat eerder nodig. In volle grond is het eerder een optie, ik doe er nooit wat bij, maar het kan wel.