rorror

Vrucht verbranding door de zon. Vrucht verbranding door de zon: Verbranding door de zon kan ernstige gevolgen hebben op de vruchten. In exterme gevallen uit dit zich in zachte licht bruinige plekken. Lijkt blaarachtig in de begin fase, later droogt de plek in en ziet er wit uit. Niet te verwarren met neusrot. Zie de voorbeelden onderaan deze pagina. Eetbaarheid: Aangetaste vruchten kunnen nog steeds eetbaar zijn als de slechte plekken eruit gesneden worden. Let wel op de volgende punten: Vruchten van peperplanten die zonnebrand hebben opgelopen, kunnen nog steeds eetbaar zijn, maar er zijn een paar dingen om rekening mee te houden: Zonnebrand kan leiden tot verkleuring, blaasvorming of een droge, schilferige textuur op de vruchten. Dit kan de esthetische waarde verminderen, maar het hoeft niet altijd te betekenen dat de vruchten onveilig zijn om te eten. Vruchten die zijn blootgesteld aan zonnebrand kunnen een andere smaak hebben, mogelijk bitterder of minder smaakvol dan gezonde vruchten. De geschaadheid kan ook de textuur beïnvloeden. Zonnebrand zelf maakt de planten of hun vruchten niet onveilig om te consumeren, zolang de vruchten verder gezond zijn en er geen tekenen zijn van schimmel, rot of andere vormen van bederf. Proef en Ruik de vruchten voordat je deze door de maaltijd of bijvoorbeeld salade heen mixed. Bescherming: Hier zijn enkele tips om zonnebrand bij peperplanten te voorkomen: Geleidelijke Acclimatisatie: Als je peperplanten binnen hebt gekweekt en ze naar buiten verplaatst, doe dit dan geleidelijk. Laat ze eerst een paar uur per dag in de zon staan om te acclimatiseren. Schaduw: Plaats jonge planten of planten die gevoelig zijn voor de zon op een plek waar ze tijdens het heetste deel van de dag wat schaduw krijgen. Of tijdens hoge tempraturen met langdurige zon, plaatsen onder schaduwdoek. Water geven: Zorg voor een goede watergift, vooral tijdens warme dagen. Droogte kan de plant kwetsbaarder maken voor zonnebrand. Mulchen: Het aanbrengen van een laag mulch rond de basis van de plant kan helpen om de bodemvochtigheid te behouden en de wortels te beschermen tegen extreme temperaturen. Gezonde planten: Zorg ervoor dat je planten gezond zijn, want sterke, gezonde planten zijn beter bestand tegen stress en omstandigheden zoals intense zon. Als je al tekenen van zonnebrand op een peperplant hebt opgemerkt, knip de aangetast vruchten af om de plant te helpen herstellen. Voorbeelden: Eerste fase blaarachtige plekken. Foto 2021 Foto 2021 Na langdurige verbranding, drogen de plekken in, en ogen wit. Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2022 {footer-1-content}

Neusrot (Engels: Blossom End Rot, vaak afgekort tot BER) is een fysiologische aandoening die voorkomt bij pepers, paprika's en tomaten. Het is geen schimmel- of bacterieziekte, maar het gevolg van een lokaal calciumtekort in de vrucht. Dit tekort ontstaat meestal niet doordat er te weinig calcium in de bodem aanwezig is, maar doordat de plant het calcium onvoldoende naar de vruchten kan transporteren. Een te hoog zoutgehalte (EC) in de bodem of het substraat kan dit probleem versterken, omdat de opname van water en calcium door de wortels hierdoor wordt bemoeilijkt. Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Hoe ontstaat neusrot?De kans op neusrot is het grootst wanneer een plant een periode van snelle groei doormaakt. Calcium wordt met de sapstroom mee vervoerd en komt voornamelijk terecht in de delen van de plant die het meeste water verdampen, zoals de bladeren. Bij omstandigheden zoals: Hoge temperaturen; Sterke verdamping; Lage worteldruk; Een te droge of juist sterk wisselend vochtige bodem; Een hoog zoutgehalte in het substraat; wordt relatief weinig water naar de vruchten getransporteerd. Hierdoor ontvangen de vruchten onvoldoende calcium, terwijl ze dit juist nodig hebben voor de opbouw van stevige celwanden. Het gevolg is dat de cellen aan de bloesemzijde (de neus) van de vrucht afsterven. Onderzoek laat zien dat de eerste zichtbare symptomen vaak pas één tot twee weken verschijnen nadat het calciumtekort in de vrucht is ontstaan. Neusrot ontwikkelt zich daarom geleidelijk. Worden pepers echter van de ene op de andere dag wit, blaarachtig of krijgen ze een papieren, verbleekte plek? Dan is de kans groot dat er sprake is van zonverbranding en niet van neusrot. SymptomenDe eerste symptomen zijn kleine, waterige of lichtbruine plekjes aan de onderkant (de neus) van de vrucht. Deze plekken worden vervolgens: Donkerbruin tot zwart; Leerachtig of ingezonken; Groter naarmate de vrucht verder groeit. De aangetaste plekken kunnen later worden gekoloniseerd door schimmels of bacteriën, maar deze zijn een gevolg van de beschadiging en niet de oorspronkelijke oorzaak. Neusrot voorkomenNeusrot is niet altijd volledig te voorkomen, maar de kans erop kan aanzienlijk worden verkleind door de groeiomstandigheden zo stabiel mogelijk te houden. Geef regelmatig waterOnregelmatige of onvoldoende watergift is één van de belangrijkste oorzaken van neusrot. Laat de grond of het substraat niet volledig uitdrogen en voorkom ook langdurig natte omstandigheden. Een gelijkmatige vochtigheid zorgt voor een constante opname van water en calcium. Zorg voor voldoende calciumEen tekort aan calcium in de voeding kan bijdragen aan neusrot. Gebruik een complete meststof of voeg indien nodig kalk toe om het calciumgehalte op peil te houden. Houd er rekening mee dat extra calcium weinig effect heeft wanneer de oorzaak een slechte waterhuishouding of beperkte calciumtransport is. Houd de voedingsbalans op ordeEen te hoog zoutgehalte (EC) of een overmaat aan kalium, magnesium of ammonium kan de opname van calcium remmen. Bemest daarom volgens de aanbevolen doseringen en voorkom overbemesting. Beperk temperatuurstressZeer hoge temperaturen verhogen de verdamping en vergroten de kans op neusrot. Probeer extreme temperatuurschommelingen zoveel mogelijk te voorkomen en zorg tijdens warme dagen voor voldoende ventilatie of lichte schaduw. Zorg voor een geschikte luchtvochtigheidEen zeer lage luchtvochtigheid zorgt ervoor dat de bladeren veel meer water verdampen dan de vruchten. Hierdoor wordt relatief minder calcium naar de vruchten vervoerd. Een stabiele luchtvochtigheid helpt om het calciumtransport beter in balans te houden. Herstelt een aangetaste vrucht?Nee. Een vrucht die eenmaal neusrot heeft ontwikkeld zal niet meer herstellen. Verwijder aangetaste vruchten bij voorkeur zodat de plant haar energie kan steken in de ontwikkeling van nieuwe, gezonde vruchten. Wanneer de oorzaak wordt weggenomen, zullen nieuw gevormde vruchten meestal geen neusrot meer ontwikkelen. VoorbeeldenHieronder zie je enkele voorbeelden van neusrot bij pepers. De donkere, ingezonken plekken bevinden zich vrijwel altijd aan de bloesemzijde van de vrucht. Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021

Aandoeningen Nog niet alle pagina's hieronder staan online, de meeste zijn al wel geschreven of onderhande, we zijn druk bezig deze online te zetten. Wil je graag een pagina zien die nog niet online staat, stuur mij dan even een berichtje, dan zorg ik dat die pagina met voorrang online wordt gezet. @rorror Aandoeningen aan knoppen en bloemen: - Knoppen vallen voortijdig af. - Bloem en steeltje valt vroegtijdig af. - Bloemkrans laat los en valt af. Aandoeningen aan de vruchten: - Vruchten vallen af. - Vruchten verdrogen. - Vrucht met 'zongebruinde' verkleuring. - Vrucht verbranding door de zon. - Vrucht contact schade. - Vrucht hagelschade. - Aantasting vruchten door insecten. - Strepen op vruchten. - Stipjes op vruchten. - Afvallend vruchtbeginsels. - Gaatjes in vruchten. - Neusrot, rottend uiteinde van de vrucht. - Vruchten blijven klein. Aandoeningen aan zaailingen: - Strekkende zaailingen. - Zaailingen krijgen te weinig licht. - Omvallende zaailingen. - Zaailing wil niet groeien. - Afsterven van zaailingen. (damping off-syndrom) - Paarse verkleuring op zaailingen. Aandoeningen aan de bladeren: - Gebreksverschijnselen. - Blad met 'zongebruinde' verkleuring. - Bladverbranding door de zon. - Bladverwelking door zon. - Bladverwelking door hitte. - Oedeem. - Bladverbranding door overbemesting. - Gele oudste bladeren. - Wit zwart achtige vlek op het blad, vogelpoep. - Hangende toppen. - Bladschade door wind. - Bladschade door hagel. - Paarse verkleuring op bladeren. - Gehele plant heeft geel blad. - Bollende bladeren. - Bladranden staan omhoog. - Nieuwe groei misvormd blad. - Zwarte stipjes op bladeren. - Te veel water / overbewatering. Aandoeningen aan stam / takken: - Stam wordt bruin. - Witte bolletjes of sliertjes onderaan de stam. Ziektes: - Mozaïekvirus. - Anthracnose. - Bacterievuur. - Verwelkingsziekte. (Verticillium wilt) {footer-1-content}

Schildwantsen (familie Pentatomidae) zijn opvallende insecten die je steeds vaker tegenkomt in de moestuin. Ze hebben een herkenbaar schildvormig lichaam en komen voor in verschillende kleuren, van groen tot bruin en soms zelfs met patronen. Hoewel ze op het eerste gezicht onschuldig lijken, worden schildwantsen over het algemeen als plaaginsecten gezien. In de moestuin kunnen ze schade veroorzaken doordat ze met hun steeksnuit plantensappen uit bladeren, stengels of vruchten zuigen. Dit kan leiden tot vlekken, misvormingen en verminderde groei van gewassen. Toch zijn er ook soorten die in de natuur een nuttige rol spelen, bijvoorbeeld door zich te voeden met andere kleine insecten. Een belangrijk kenmerk van veel schildwantsen is dat ze bij gevaar een zoetig, stinkend vocht afscheiden als verdedigingsmechanisme. Kijk hiermee uit tijdens het bestrijden of verwijderen, want als dit op je kleding terechtkomt, is de geur bijzonder hardnekkig en onaangenaam. In een gezonde moestuin spelen schildwantsen dus een dubbele rol: ze dragen bij aan biodiversiteit, maar kunnen ook hinderlijk worden wanneer hun aantallen te groot worden. Daarom is het belangrijk om ze goed te herkennen en te bepalen wanneer ingrijpen nodig is en wanneer ze beter met rust gelaten kunnen worden. Methodes tegen wantsenHoe wantsen weg te nemenHet wegnemen van wantsen begint vooral met preventie en het tijdig verwijderen van de insecten voordat ze zich sterk kunnen vermeerderen. Een belangrijke stap is het regelmatig controleren van de planten in de moestuin. Vooral de onderkant van bladeren, stengels en vruchten verdienen aandacht, omdat wantsen zich daar graag verschuilen. Ook het verwijderen van eitjes speelt een grote rol. Deze worden vaak in groepjes aan de onderzijde van bladeren gelegd. Door deze bladeren weg te knippen of de eitjes voorzichtig te verwijderen, kan een toekomstige plaag worden voorkomen. Wanneer er al volwassen wantsen aanwezig zijn, kunnen ze handmatig van de planten worden gehaald. Dit is het meest effectief in de vroege ochtend, omdat ze dan minder actief zijn. Daarnaast kan een harde waterstraal gebruikt worden om de insecten van de planten te spoelen zonder de plant zelf te beschadigen. Tot slot helpt het om de tuin gezond en in balans te houden, want sterke en goed verzorgde planten zijn minder aantrekkelijk voor aantasting. Hoe wantsen te bestrijdenWanneer er sprake is van een grotere plaag, zijn er meer ingrijpende maatregelen nodig om verdere schade te beperken. Een belangrijke methode is het stimuleren van natuurlijke vijanden zoals vogels, spinnen en andere roofinsecten. Een tuin met veel biodiversiteit zorgt ervoor dat wantsen op een natuurlijke manier onder controle worden gehouden. Daarnaast kan het gebruik van insectengaas zeer effectief zijn. Door kwetsbare gewassen af te schermen met fijn gaas, worden wantsen fysiek tegengehouden en krijgen ze geen kans om de planten aan te tasten. In sommige gevallen kunnen ook biologische bestrijdingsmiddelen worden ingezet, zoals insectenzeep of neemolie, vooral wanneer de wantsen nog jong zijn en kwetsbaarder. Verder kan het helpen om vangmethodes toe te passen, bijvoorbeeld door de planten voorzichtig te schudden zodat de wantsen in een bak met water en een beetje zeep vallen. Bij ernstige aantasting kan het tenslotte nodig zijn om zwaar beschadigde plantdelen weg te snoeien of volledig te verwijderen om verdere verspreiding van de plaag te voorkomen. Plaagbestrijding met omnivore roofwantsenOmnivore roofwantsen kunnen een belangrijke rol spelen in de natuurlijke plaagbestrijding in de moestuin. In tegenstelling tot plantenetende wantsen voeden deze soorten zich niet alleen met plantensappen, maar ook met kleine dieren zoals bladluizen, mijten, rupsen en andere zachte insecten. Daardoor kunnen ze helpen om plaaginsecten op een natuurlijke manier onder controle te houden. Het voordeel van deze roofwantsen is dat ze bijdragen aan het biologisch evenwicht in de tuin. Wanneer er voldoende voedselbronnen aanwezig zijn, blijven ze actief in de omgeving en verminderen ze de noodzaak voor chemische bestrijdingsmiddelen. Ze ondersteunen zo een duurzamere en meer ecologische manier van tuinieren. Toch is het belangrijk om te weten dat niet alle wantsen nuttig zijn en dat de balans in de tuin cruciaal blijft. Als er te weinig prooidieren aanwezig zijn, kunnen sommige omnivore soorten alsnog overschakelen op plantensap, waardoor ze in bepaalde situaties ook lichte schade kunnen veroorzaken. Daarom is een gevarieerde en gezonde moestuin de beste manier om deze roofwantsen effectief in te zetten als natuurlijke plaagbestrijders. Zie meer over Plaagbestrijding met omnivore roofwantsen. (Bron: edepot.wur.nl) ( Topic @redzebra) Natuurlijke vijanden van wantsenWantsen hebben in de natuur verschillende natuurlijke vijanden die helpen om hun populatie onder controle te houden. Vogels spelen hierbij een belangrijke rol, omdat zij zowel nimfen als volwassen wantsen kunnen oppikken van planten. Vooral insectenetende vogels zoeken actief naar deze prooien in tuinen en moestuinen. Ook spinnen dragen bij aan de bestrijding van wantsen. Zij vangen de insecten in hun web of jagen actief op kleinere exemplaren, zoals nimfen. Hierdoor wordt het aantal jonge wantsen vaak al vroeg in de ontwikkeling beperkt. Daarnaast zijn er sluipwespen die een belangrijke rol spelen in de natuurlijke afremming van de populatie. Deze leggen hun eitjes in of op de eitjes van wantsen, waardoor de ontwikkeling van de wants wordt verstoord en de populatie niet verder kan groeien. Tot slot zijn er verschillende roofinsecten, zoals bepaalde soorten kevers en roofwantsen, die zich voeden met andere insecten, waaronder ook wantsen. Deze roofinsecten helpen mee om het evenwicht in de moestuin te bewaren en kunnen zo bijdragen aan een natuurlijke plaagonderdrukking. Schadebeeld aan vruchtenSchade aan vruchten door wantsen is vaak duidelijk zichtbaar en kan de oogst sterk beïnvloeden. Wantsen zuigen met hun steeksnuit plantensappen uit jonge en rijpende vruchten, waardoor er kleine puntvormige beschadigingen ontstaan. Rond deze prikplekken kan het vruchtweefsel verkleuren, verharden of misvormd raken. Soms ontstaan er ook ingezonken plekken of kurkachtige littekens, wat de vrucht minder aantrekkelijk en minder eetbaar maakt. In ernstige gevallen kan de groei van de vrucht worden geremd, waardoor deze kleiner blijft of voortijdig afsterft. Schadebeeld aan paprika of peper vruchtenDe wants voedt zich met de peper (zie foto 2) door met zijn steeksnuit plantensap op te zuigen. Tijdens dit proces wordt er eerst speeksel met verteringsenzymen in het vruchtweefsel geïnjecteerd. De wants boort dus geen zichtbare gaatjes in de vrucht, maar beschadigt het weefsel intern. Het gevolg hiervan is dat er een vaag, wolkachtig schadebeeld ontstaat (zie foto 3). Enkele weken na het aanprikken kan de aantasting zich verder ontwikkelen, waardoor de schade duidelijker zichtbaar en ernstiger wordt (zie foto 4 en 5). Begin schadebeeld aan paprika en pepers Foto 2021 (Foto 2) Foto 2021 (Foto 3) Foto 2021 (Onlangs aangeprikte paprika) Foto 2021 (Doorsnede peper met wants schade) Foto 2021 "Jalapeno" Foto 2022 "Seranno" Foto 2022 "Habanero Chocolade" Foto 2021 "Bell Pepper" Foto 2022 Ghost Pepper Vergevorderd schadebeeld bij paprika en pepersBij een vergevorderde aantasting door wantsen worden de beschadigde plekken op paprika’s en pepers steeds duidelijker en ernstiger. De eerder ontstane vlekken en ingezonken zones beginnen verder te verkleuren en worden vaak donkerbruin tot bijna zwart. Het aangetaste weefsel sterft langzaam af en verliest zijn stevigheid, waardoor de vruchten zacht en ongelijk van structuur worden. In dit stadium kunnen de beschadigde plekken ook gaan rotten, vooral wanneer er vocht en micro-organismen bijkomen. Het vruchtweefsel breekt verder af en verspreidt zich soms vanuit de aanprikplek over een groter deel van de vrucht. Hierdoor ontstaan rotte, zachte zones die de paprika of peper volledig kunnen aantasten. Uiteindelijk kan de vrucht grotendeels onbruikbaar worden, omdat zowel de smaak, structuur als houdbaarheid sterk achteruitgaan. Foto 2021 "Paprika" (Verified) Foto 2021 "Paprika" (Verified) Schadebeeld aan blad paprika en pepersBij bladeren veroorzaken wantsen vooral zuigschade die zich uit in kleine, lichte stipjes op het bladoppervlak. Deze prikplekken kunnen later groter worden en samen vloeien tot verkleurde of verdroogde zones. Hierdoor verliest het blad zijn gezonde groene kleur en kan het minder goed functioneren bij de fotosynthese. Bij een zware aantasting kunnen bladeren gaan krullen, verdrogen of zelfs vroegtijdig afvallen. Dit verzwakt de plant en kan de algehele groei en opbrengst negatief beïnvloeden. Foto 2021 Schadebeeld aan tomatenSchade aan tomaten door wantsen ontstaat wanneer ze met hun steeksnuit in de vrucht prikken om plantensappen op te zuigen. Tijdens het voeden wordt speeksel met verteringsenzymen in het vruchtweefsel geïnjecteerd, waardoor het interne weefsel wordt aangetast zonder dat er altijd duidelijke gaatjes zichtbaar zijn. In een vroeg stadium ontstaan er vaak kleine, onregelmatige verkleuringen of lichte vlekken op de tomaat. Deze plekken kunnen zich ontwikkelen tot zachte, ingezonken zones die het vruchtvlees aantasten. Hierdoor verliest de tomaat zijn egale structuur en kan hij minder stevig aanvoelen. Bij een vergevorderde aantasting breiden de beschadigde gebieden zich verder uit en kan het vruchtweefsel bruin of zwart verkleuren. Soms ontstaat er secundaire aantasting door schimmels of bacteriën, waardoor de tomaat gaat rotten. Dit zorgt niet alleen voor kwaliteitsverlies, maar maakt de vrucht vaak ongeschikt voor consumptie of bewaring. Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Schadebeeld aan appelsSchade aan appels door wantsen ontstaat doordat ze met hun steeksnuit in de jonge of groeiende vruchten prikken om plantensappen op te zuigen. Tijdens deze voeding wordt speeksel met verteringsenzymen in het vruchtweefsel gebracht, waardoor het weefsel rondom de prikplek wordt aangetast. Omdat er geen zichtbare gaatjes ontstaan, is de schade vaak pas later duidelijk zichtbaar. Op de appel verschijnen kleine, onregelmatige verkleuringen of verkurkte plekjes die kunnen uitgroeien tot grotere, ingezonken littekens. Deze plekken kunnen het vruchtvlees harder maken en zorgen voor een oneffen schil. Bij ernstige aantasting kan de groei van de appel worden verstoord, waardoor de vrucht misvormd raakt of ongelijk ontwikkelt. In een later stadium kunnen de beschadigde zones verder verkleuren en gevoelig worden voor secundaire aantasting door schimmels of rot. Dit vermindert niet alleen de kwaliteit van de appel, maar kan er ook voor zorgen dat de vrucht minder goed bewaarbaar is. Foto 2021 Foto 2021 Ontwikkeling van schildwantsen (eieren en nimfenstadia)Schildwantsen leggen hun eieren meestal in groepjes op bladeren van planten (zie foto 1). Deze eitjes worden vaak aan de onderzijde van het blad afgezet, zodat ze beter beschermd zijn tegen weersinvloeden en natuurlijke vijanden. Na het uitkomen komen er nimfen tevoorschijn. Deze nimfen lijken al op volwassen wantsen, maar zijn kleiner en nog niet volledig ontwikkeld. Foto @Arja 2021 (Foto 1) Schildwants bezig met eieren te leggen. Schildwants nimfenDe nimfen zijn in de meeste gevallen herbivoor en voeden zich met plantensappen. Bij sommige soorten kan het dieet in latere stadia veranderen en worden ze deels carnivoor of omnivoor, afhankelijk van het beschikbare voedsel. Tijdens hun ontwikkeling doorlopen ze vijf verschillende nimfenstadia voordat ze volwassen worden. In elk stadium groeien ze verder, vervellen ze en worden ze steeds meer gelijkend op de volwassen schildwants. (Van één soort kunnen alle vijf de stadia in foto’s worden weergegeven.) Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto 2021 Foto MFT @Flup 2021 Foto MFT @Scififreak 2021 Foto Topic @Bertus Volwassen SchildwantsenVolwassen schildwantsen zijn goed te herkennen aan hun schildvormige lichaam en stevige pantserachtige rug. Ze variëren in kleur van groen tot bruin of grijs, vaak met subtiele patronen die helpen bij camouflage in planten en gewassen. In hun volwassen stadium zijn ze volledig ontwikkeld en in staat om zich voort te planten. Deze wantsen bewegen zich voornamelijk langzaam over bladeren, stengels en vruchten, waar ze zich voeden met plantensappen. Met hun steeksnuit prikken ze in het plantweefsel om sap op te zuigen, wat bij voedselgewassen zoals paprika’s en pepers schade kan veroorzaken. Volwassen exemplaren kunnen relatief lang leven en meerdere keren per seizoen eitjes afzetten, waardoor populaties snel kunnen toenemen bij gunstige omstandigheden. Hoewel ze zich vaak onopvallend gedragen, kunnen volwassen schildwantsen bij verstoring een sterk geurend verdedigingsvocht afscheiden. Dit dient als afschrikmiddel tegen vijanden, maar kan ook hinderlijk zijn bij het handmatig verwijderen in de moestuin. Foto @Erny 2018 Foto @Lorwen 2018 Foto @Lorwen 2018 Gedetermineerde soorten gevonden in de Nederlandse moestuinBremschildwants Meer info: https://nl.wikipedia.org/wiki/Bremschildwants Nimf Foto MFT @Arja 2021 Zuidelijke groene schildwants (Nezara Viridula) Meer info: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nezara_viridula Foto's MFT @welcometorapture 2021 (België) Kopfoto door Else Siegel