rorror

Witte kool heeft een stevige, ronde krop met gesloten bladeren. Witte kool wordt gebruikt om zuurkool van te maken maar is zelf ook buitengewoon heel smakelijk om te eten, en makkelijk klaar te maken. Bovendien kun je er, vanwege de neutrale smaak, eindeloos mee variëren. Zaaien van witte koolZaai witte kool vanaf eind Januari (onder koud glas of binnen) of vanaf Maart buiten voor in potjes, zaadbakjes of op een zaaibed. Er zijn vele verschillende rassen die allemaal op verschillende tijden gezaaid en geoogst kunnen worden (lente, zomer winter). Zo gebruik je voor bewaarkolen andere rassen dan voor lente witte kool. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar. Plaats de zaaibakjes bij een temperatuur van 15-18 graden zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. Meer aandachtspunten voor het zaaien van witte kool lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de rode kool nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Is het kouder dan 15-18 graden zet je ze binnen voor het raam. Let op dat ze zeker niet te warm staan. Kolen laten zich gemakkelijk verplanten. Verspeen rode kool vanaf twee-vier echte bladeren naar een groter potje (9 cm) of direct naar de vaste standplaats in de volle grond. Planten van witte koolDe mooiste sluitkolen verkrijgt men op een voedzame, goed bemeste niet al te natte grond. Enkele tuinders melden ons dat de beste resultaten behaald worden met het planten op grond die niet recentelijk omgewoeld. Enkele van deze tuinders spitten/ploegen daarom in het najaar en planten zo rond mei-juni uit. Planten van witte kool doet men vanaf half mei tot eind juni. Bij voorkeur hebben de plantjes dan een viertal echte bladeren en is de pot goed doorworteld. Plant de witte kolen tot net aan het hart en druk de grond stevig aan zodat de plantjes stevig staan. Doe eventueel nog wat kalk in het plantgat en plaats een net of koolkraag. Vergeet niet om plantjes die onder glas of binnen opgekweekt zijn eerst goed af te harden (wiki:Afharden). Geef ruim water. De plantafstand is afhankelijk van het type en ras (zie zaadzakje), meestal 60 x 60 cm. Tip Gebruik mais als windscherm maar pas op met harde wind. Soms kan het nodig zijn de planten te steunen met stokken. BemestenWitte kool vraagt een vruchtbare grond met voldoende stikstof en kalium. Werk ruim voor het planten van witte kool een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Een kruiwagen per vierkante meter is ruim voldoende. Geef ongeveer een week voor planten nog een gift met bloed-, vis- en beenderenmeel en / of een bemesting van koemest- of kippenmestkorrels. Geef pas weer mest als de planten al flink gegroeid zijn. Geef dan een stikstofhoudende meststof. Geef bijvoorbeeld een organische bemesting door kippenmestkorrels door de toplaag te werken en/of een dikke mulche van compost aan te brengen. Bijmesten met algemene (kunst)mest behoort ook tot de mogelijkheden. Verzorging van witte koolDe teelt van rode kool is vrij zorgeloos. Wel is het aan te raden om op warme dagen water te geven en de bedden onkruidvrij te houden. Verwijder gele, zieke of aangetaste bladeren. Oogsten van witte koolOogst witte kool wanneer het formaat naar wens is en de kool stevig aanvoelt. Wacht niet te lang anders loop je het risico dat de kool gaat scheuren. Haal de plant indien mogelijk met wortel en al uit de grond en snijdt de witte kool met een deel van de stronk af. Oogst witte kool voor de vorst. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - april Zaaien (direct buiten) April - juni Uitplanten Mei - juli Plantafstand 60 cm Tussen rijen 60 cm Oogsten Vanaf juni Standplaats Volle zon Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende en vochtvasthoudende grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 15 - 20 °C Teeltduur 120 - 160 dagen Planthoogte 40 - 80 cm Kropvorming Vormt grote, stevige, ronde koolkop Oogstwijze Hele kool in één keer oogsten zodra stevig en compact Waterbehoefte Regelmatig; vooral belangrijk tijdens kropvorming Winterhardheid Matig tot goed vorstbestendig; afhankelijk van ras en oogstmoment Bijzonderheden Witte kool is een klassieke bewaarkool die goed geschikt is voor opslag en verwerking (zoals zuurkool).

Spruiten hebben een wat negatieve reputatie, voornamelijk onder kinderen. Goed klaargemaakt zijn ze lekker en gezond. De typische spruitjesgeur ontstaat alleen als je ze te lang kookt. Spruiten [...] gemmifera zijn kleine kooltjes die op de stam van de koolplanten groeien. Het is een echte wintergroente, die voor het eerst in Belgie op commerciele schaal werd geteeld. Zaaien van spruitenDe raskeuze bepaalt de oogstperiode. Zaai vanaf Maart tot April verschillende rassen met een overlappende oogsttijd zodat je vanaf eind Augustus tot in het voorjaar spruiten kunt oogsten. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar. Zet de zaaibakjes ergens neer waar het tussen de 15-18 graden is zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. Meer aandachtspunten voor het zaaien van spruiten lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de spruitkool nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Is het kouder dan 15-18 graden zet je ze binnen voor het raam. Let op dat ze zeker niet te warm staan. Kolen laten zich gemakkelijk verplanten. Verspeen spruitkool vanaf twee-vier echte bladeren naar een groter potje (9 cm) of direct naar de vaste standplaats in de volle grond. Planten van spruitenSpruitkool vraagt een voedzame, goed bemestte niet al te natte grond. Net als de meeste andere koolsoorten worden de beste resultaten behaald met het planten op grond die niet recentelijk omgewoeld. Enkele van deze tuinders spitten/ploegen daarom in het najaar en planten zo rond mei-juni uit zodat de grond voldoende stevig/ingeklonken is. Spruiten kunnen zowel in de volle zon als in de half-schaduw geteeld worden. Plant niet in een vers bemestte grond omdat hierdoor losse in plaats van stevige spruitjes ontstaan. Wisselteelt is bij kolen belangrijk om knolvoet te voorkomen. Plant vanaf Mei-April tot Juni. Bij voorkeur hebben de plantjes dan een viertal echte bladeren (zo’n 15 cm hoog) en is de pot goed doorworteld. Plant de spruitkool tot net aan het hart en druk de grond aan zodat de plantjes stevig staan. Doe eventueel nog wat kalk in het plantgat en plaats een net of koolkraag. Geef ruim water. Vergeet niet om plantjes die onder glas of binnen opgekweekt zijn eerst goed af te harden (wiki:Afharden). De aanbevolen plantafstand bedraagt 60-75 cm voor de hoge rassen en 45 cm tussen de dwergrassen. Hoe dichter je plant hoe kleiner maar wel hoe gelijkmatiger de spruiten. Een grote plantafstand resulteert vaak in grotere spruiten die niet gelijktijdig rijp zijn (wat zowel een voordeel als nadeel is). Bemesten van spruitenSpruitkool heeft een zware bemesting nodig maar plant niet in een vers bemestte grond omdat hierdoor losse in plaats van stevige spruitjes ontstaan. Ook op humusrijke grond doet dit fenomeen zich voor. Werk ruim van te voren een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Een kruiwagen per vierkante meter in het najaar onder gewerkt is ruim voldoende. Geef ongeveer twee weken voor planten nog een gift met bloed-, vis- en beenderenmeel en / of een bemesting van koemest- of kippenmestkorrels. Spruitkool bemest je het beste in meerder beurten. Geef pas weer mest als de planten al wat groter gegroeid zijn. Meestal is omstreeks augustus / september het juiste moment om bij te mesten met enkele theelepels bloedmeel of een soorgelijke stikstofrijke meststof per plant. Verzorging van spruitenSpruitkolen zijn niet alleen grootverbruikers als het om voeding gaat, ook de toegang tot voldoende water is belangrijk. Geef op warme dagen water en houdt het bed onkruidvrij. Aard hoge rassen aan of zet er een stok tegen zodat ze stevig in de grond staan. Verwijder gele, zieke of aangetaste bladeren. Losse en rotte spruiten moeten verwijderd worden. Voor een eenmalige pluk worden planten getopt zodat alle spruitjes gelijk kunnen rijpen. Wel hebben getopte planten sneller last van vorst en valt de oogst later. Oogsten van spruitenOogst eerst de onderste spruiten zodat de spruiten hoger nog verder kunnen groeien en rijpen. Een ideale grote is 2-3 cm. Snij de spruiten met een mesje van de stam of pluk ze door ze af te breken. Spruitkool kan temperaturen tot ongeveer -10 verdragen maar na strenge vorst is er altijd wel iets van schade. Wat er mis kan gaanZie ziektes en plagen bij koolsoorten Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - april Zaaien (direct buiten) Maart - april Uitplanten Mei - juni Plantafstand 45 - 60 cm Tussen rijen 45 - 60 cm Oogsten Augustus – maart Standplaats Volle zon Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende en stevige grond pH 6,5 - 7,5 Optimale temperatuur 12 - 18 °C Teeltduur 150 - 200 dagen Planthoogte 60 - 120 cm Spruitvorming Kleine kooltjes vormen zich langs de hoofdstengel in de bladoksels Oogstwijze Van onder naar boven oogsten zodra spruiten stevig zijn Waterbehoefte Regelmatig; gelijkmatige groei voorkomt losse spruiten Winterhardheid Zeer goed winterhard; smaak verbetert vaak na vorst Bijzonderheden Spruitkool is een langgroeiende koolsoort die een koel najaar nodig heeft; vorst verbetert vaak de smaak door omzetting van zetmeel naar suikers.

Spitskool ([...] alba subvar. conica) groeit sneller dan witte kool en kan bijna het gehele jaar geteeld worden. Spitskool is minder goed te bewaren. Zaaien van spitskoolZaai spitskool vanaf eind Januari (onder koud glas of binnen) of vanaf Maart buiten voor in potjes, zaadbakjes of op een zaaibed. Er zijn vele verschillende rassen die allemaal op verschillende tijden gezaaid en geoogst kunnen worden (lente, zomer winter). Zaai geselecteerde rassen op de juiste tijd. Zo gebruik je voor bewaarkolen andere rassen dan voor vroege (lente) spitskool. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar. Plaats de zaaibakjes bij een temperatuur van 15-18 graden zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. Meer aandachtspunten voor het zaaien van spitskool lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de rode kool nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Is het kouder dan 15-18 graden zet je ze binnen voor het raam. Let op dat ze zeker niet te warm staan. Kolen laten zich gemakkelijk verplanten. Verspeen rode kool vanaf twee-vier echte bladeren naar een groter potje (9 cm) of direct naar de vaste standplaats in de volle grond. Planten van spitskoolDe mooiste sluitkolen verkrijgt men op een voedzame, goed bemeste niet al te natte grond. Enkele tuinders melden ons dat de beste resultaten behaald worden met het planten op grond die niet recentelijk omgewoeld. Enkele van deze tuinders spitten/ploegen daarom in het najaar en planten zo rond mei-juni uit. Planten van spitskool doet men vanaf half maart tot oktober. Bij voorkeur hebben de plantjes dan een viertal echte bladeren en is de pot goed doorworteld. Plant de rode kolen tot net aan het hart en druk de grond stevig aan zodat de plantjes stevig staan. Doe eventueel nog wat kalk in het plantgat en plaats een net of koolkraag. Geef ruim water. Vergeet niet om plantjes die onder glas of binnen opgekweekt zijn eerst goed af te harden (wiki:Afharden). De plantafstand is afhankelijk van het type en ras (zie zaadzakje), meestal 60 x 60 cm. Bemesting spitskoolSpitskool heeft een iets minder zware bemesting dan witte enrode kool nodig vanwege de kortere teeltduur. Spitskooll vraagt een vruchtbare grond met voldoende stikstof en kalium. Werk ruim voor het planten van spitskool een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Een halve kruiwagen per vierkante meter is ruim voldoende. Geef ongeveer een week voor planten nog een gift met bloed-, vis- en beenderenmeel en / of een bemesting van koemest- of kippenmestkorrels. Enkele weken na het planten (4-6 weken) kan men de basisbemesting aanvullen met een organische bemesting door koemest- of kippenmestkorrels door de toplaag te werken en/of een dikke mulche van compost aan te brengen. Bijmesten met algemene (kunst)mest behoort ook tot de mogelijkheden. NPK12+10+18 is de bekendste en best verkrijgbare. Volg de aanwijzingen op de verpakking voor dosering en gebruik. Verzorging van spitskoolDe teelt van spitskool is vrij zorgeloos. Wel is het aan te raden om op warme dagen water te geven en de bedden onkruidvrij te houden. Verwijder gele, zieke of aangetaste bladeren. Oogsten van spitskoolOogst spitskool wanneer het formaat naar wens is en de kool stevig aanvoelt. Wacht niet te lang anders loop je het risico dat de kool gaat scheuren. Haal de plant indien mogelijk met wortel en al uit de grond en snijdt de spitskool met een deel van de stronk af. Oogst spitskool voor de vorst. Wat er mis kan gaan:Zie ziektes en plagen bij koolsoorten Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - augustus Zaaien (direct buiten) Maart - oktober Uitplanten April - juli Plantafstand 40 cm Tussen rijen 40 cm Oogsten Mei - oktober Standplaats Volle zon Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende en gelijkmatig vochtige grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 12 - 20 °C Teeltduur 60 - 100 dagen Planthoogte 30 - 50 cm Kropvorming Vormt langwerpige, losse tot middelvaste koolkop Oogstwijze Hele kool oogsten zodra stevig en compact, maar nog jong Waterbehoefte Regelmatig; droogte kan leiden tot losse of gebarsten kroppen Winterhardheid Matig vorstgevoelig; vooral een voorjaars- en zomerteelt Bijzonderheden Spitskool groeit sneller dan andere kolen en is daardoor geschikt voor vroege en zomerteelt met relatief korte teeltduur.

Naar verluid is rode kool een van de oudste koolsoorten. Het is een sluitkool: vele stijf tegen elkaar groeiende, overlappende bladeren die een gesloten krop vormen. Andere sluitkolen zijn witte kool, spitskool en savooiekool. Zaaien van rode koolZaai rode kool vanaf eind Januari (onder koud glas of binnen) of vanaf Maart buiten voor in potjes, zaadbakjes of op een zaaibed. Er zijn vele verschillende rassen die allemaal op verschillende tijden gezaaid en geoogst kunnen worden (lente, zomer winter). Zaai geselecteerde rassen op de juiste tijd. Zo gebruik je voor bewaarkolen andere rassen dan voor lente rode kool. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar. Plaats de zaaibakjes bij een temperatuur van 15-18 graden zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. Meer aandachtspunten voor het zaaien van rode kool lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de rode kool nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Is het kouder dan 15-18 graden zet je ze binnen voor het raam. Let op dat ze zeker niet te warm staan. Kolen laten zich gemakkelijk verplanten. Verspeen rode kool vanaf twee-vier echte bladeren naar een groter potje (9 cm) of direct naar de vaste standplaats in de volle grond. Planten van rode koolDe mooiste sluitkolen verkrijgt men op een voedzame, goed bemeste niet al te natte grond. Enkele tuinders melden ons dat de beste resultaten behaald worden met het planten op grond die niet recentelijk omgewoeld. Enkele van deze tuinders spitten/ploegen daarom in het najaar en planten zo rond mei-juni uit. Planten van rode kool doet men vanaf half mei tot eind juni. Bij voorkeur hebben de plantjes dan een viertal echte bladeren en is de pot goed doorworteld. Plant de rode kolen tot net aan het hart en druk de grond stevig aan zodat de plantjes stevig staan. Doe eventueel nog wat kalk in het plantgat en plaats een net of koolkraag. Geef ruim water. Vergeet niet om plantjes die onder glas of binnen opgekweekt zijn eerst goed af te harden. De plantafstand is afhankelijk van het type en ras (zie zaadzakje), meestal 60 x 60 cm. Bemesten van rode koolRode kool vraagt een vruchtbare grond met voldoende stikstof en kalium. Werk ruim voor het planten van rode kool een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Een kruiwagen per vierkante meter is ruim voldoende. Geef ongeveer een week voor planten nog een gift met bloed-, vis- en beenderenmeel en / of een bemesting van koemest- of kippenmestkorrels. Enkele weken na het planten (4-6 weken) kan men de basisbemesting aanvullen met een organische bemesting door koemest- of kippenmestkorrels door de toplaag te werken en/of een dikke mulche van compost aan te brengen. Bijmesten met algemene (kunst)mest behoort ook tot de mogelijkheden. NPK12+10+18 is de bekendste en best verkrijgbare. Volg de aanwijzingen op de verpakking voor dosering en gebruik. Tip Zaai de groenbemesters voederwikke, lupine of klaver onder kolen om onkruid te onderdrukken en de kolen te laten profiteren van de stikstof bindende eigenschappen van deze groenbemesters. Nadelen: moeilijk om bij te mesten, veel werk om ze niet te hoog te laten worden en ze ontrekken ook voedingstoffen en vocht). Verzorging van rode koolDe teelt van rode kool is vrij zorgeloos. Wel is het aan te raden om op warme dagen water te geven en de bedden onkruidvrij te houden. Verwijder gele, zieke of aangetaste bladeren. Oogsten van rode koolOogst rode kool wanneer het formaat naar wens is en de kool stevig aanvoelt. Wacht niet te lang anders loop je het risico dat de kool gaat scheuren. Haal de plant indien mogelijk met wortel en al uit de grond en snijdt de rode kool met een deel van de stronk af. Oogst rode kool voor de vorst. Wat er mis kan gaan- Ziektes: - Plagen bij koolsoorten: Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - maart Zaaien (direct buiten) Februari - maart Uitplanten Mei - juni Plantafstand 75 cm Tussen rijen 75 cm Oogsten Vanaf september Standplaats Volle zon Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende en vochtvasthoudende grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 15 - 20 °C Teeltduur 120 - 180 dagen Planthoogte 40 - 70 cm Kropvorming Vormt stevige, gesloten koolkop; lange groeiperiode nodig Oogstwijze Hele kool in één keer oogsten wanneer stevig en volledig gevormd Waterbehoefte Regelmatig; vooral tijdens kropvorming veel water nodig Winterhardheid Goed winterhard; kan lichte vorst verdragen, maar oogst vóór strenge vorst aanbevolen Bijzonderheden Rode kool is een langgroeiende koolsoort die een stabiel groeiseizoen nodig heeft; kleurintensiteit kan variëren afhankelijk van bodem en pH.

Deze groenten lijken wat betreft smaak erg veel op de radijs. Het verschil zit hem in de groeiwijze: de wortel groeit zowel boven als ondergronds vele malen langer uit dan radijs. Ook is de smaak meestal iets scherper dan die van radijsjes. Ze behoren tot de koolgroenten en horen in dit wisselteeltvak opgenomen te worden. Zaaien van rammenas, rettich en daikonZaai zomerrassen van maart tot juli. Winterrassen zaait men vanaf juli tot en met september. Zaai direct in de volle grond. Om ervoor te zorgen dat de rammenas en daikon mooi recht naar beneden kunnen groeien moet de bodem een goede structuur hebben en voldoende los zijn. Zaai om de twee-vier weken om voortdurend te kunnen oogsten. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 0,5-1 cm diepte en leg elke 2 cm een zaadje. Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je voorzichtig water via een broes. De afstand tussen de zaadjes/plantjes bedraagt 10-15 cm en 25-30 cm tussen de rijen. Dun de zaailingen die te dicht op elkaar groeien tijdig uit tot deze plantafstand. Verzorging van rammenas, rettich en daikonGeef water op drogere gronden, haal onkruid weg en dun eventueel uit. BemestenRammenas en daikon zijn snelle groeiers en vragen geen zware of speciale bemesing. Ze groeien prima op restmestof uit het vorige seizoen. Geef in ieder geval nooit een verse bemesting door meteen na bemesten te zaaien. Werk liever in de herfst de bemesting door de grond. Een te veel aan stikstof is nadelig voor de groei van de knol omdat het plantje dan meer loof aanmaakt. Bijmest tijdens de teelt is eveneens niet nodig. OogstenOogst naar behoefte maar laat ze niet te groot en oud worden. Het beste zijn deze groenten te oogsten met een spitvork zodat je de lange wortels geheel uit de grond kunt halen. De bewaarbaarheid verschilt per ras maar deze is over het algemeen beter dan bij radijs. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Maart – april (meestal niet nodig) Zaaien (direct buiten) Maart – augustus Uitplanten Niet gebruikelijk (wordt direct gezaaid) Plantafstand 10 – 20 cm (afhankelijk van type ras en wortellengte) Tussen rijen 25 – 40 cm Oogsten Juni – november Standplaats Volle zon Bodem Diepe, losse, luchtige en steenarme grond (belangrijk voor rechte wortelgroei) pH 6,0 – 7,5 Optimale temperatuur 10 – 20 °C Teeltduur 50 – 120 dagen (daikon vaak langer dan rammenas/rettich) Planthoogte 20 – 40 cm (bladontwikkeling) Wortelvorming Lange penwortel (rettich/daikon) of ronde tot ovale knol (rammenas) Oogstwijze Oogsten zodra gewenste wortelgrootte is bereikt; te laat oogsten geeft houtige wortels Waterbehoefte Regelmatig; gelijkmatige vocht voorkomt scheuren en bittere smaak Winterhardheid Matig vorstgevoelig; groeit vooral in koel seizoen Bijzonderheden Rammenas, rettich en daikon zijn snel tot middelmatig groeiende wortelgewassen; daikon is meestal groot en mild, rettich lang en wit, rammenas vaak ronder en scherper van smaak.

Paksoi (Brassica campestris var. chinensis) is een koolsoort die oorspronkelijk uit Azië komt. Het is een niet sluitende bladkool met knapperige witte stelen en nerven en grote dondergroene bladeren. Zaaien van paksoiPaksoi is nogal een stressgevoelige plant. Tijdens de opkweek is het van belang dat de plant ongestoord kan groeien omdat de plant anders snel doorschiet. Ook planten die voor half-juli gezaaid worden schieten snel door. Het is daarom aan te raden om paksoi vanaf juli tot en met september te zaaien. Vul 5-6 cm potjes met zaaigrond en druk de grond licht aan. Leg in elk potje 1 of 2 zaden en bedek dit met een laagje zaaigrond. Zet de potjes gewoon buiten maar let op dat de temperatuur niet onder de 16 graden komt. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar de grond mag namelijk niet uitdrogen. Het is zeker ook aan te raden om de oogst te spreiden door om de 2 weken een kleine hoeveelheid te zaaien.n Planten van paksoiPaksoi vraagt een goed vocht vasthoudende en voedzame grond. Een open plek met enige beschutting waar enkele jaren geen kolen (wisselteelt) hebben gestaan geeft de beste resultaten. Het gewas verdraagt lichte vorst maar enige bescherming is nodig om goed de winter door te komen. Verzorging van paksoiVocht is tijdens de groei van groot belang. Zowel als zaailingen als uitgeplant in de volle grond. Geef paksoi daarom op warme dagen water en houdt het bed onkruidvrij. Paksoi schiet snel door, zeker als jonge planten bij temperaturen lager dan 15 graden opgekweekt zijn. Plantjes gezaaid na half juli hebben dit probleem veel minder. Plant paksoi uit als de plantjes groot genoeg zijn, dit is meestal twee-vier weken na zaaien. Ze moeten een aantal echte bladeren hebben maar laat de plantjes in pot niet te groot worden. In potjes hebben ze maar beperkte ruimte om te groeien waardoor ze een kleine groeivertraging oplopen. Dat heeft tot gevolg dat ze eerder zullen doorschieten. Plant de paksoi tot net aan het hart en druk de grond aan zodat de plantjes stevig staan. Geef ruim water. De plantafstand bedraagt 25-30 cm tussen de planten. In het najaar en als je een poging wil wagen met een vroeg zaaisel plant je vroege voorjaar paksoi in een kas. Bemesten van paksoiWerk ruim voor het planten enkele emmers verteerde mest of compost per vierkante meter onder. Geef ongeveer een week voor planten nog een kleine gift met bloedmeel en / of een kleine bemesting met kippenmestkorrels. Deze basisbemesting is meer dan voldoende voor de gehele teeltperiode van paksoi.n Oogsten van paksoiPaksoi oogst je door deze boven de grond af te snijden. Ze vormen eerder een losse krop dan een vaste. Verwerk meteen in een gerecht. Wat er mis kan gaanZiekten en plagen bij kolen. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Maart – april Zaaien (direct buiten) April – augustus Uitplanten April – augustus Plantafstand 25 – 35 cm Tussen rijen 30 – 40 cm Oogsten Mei – oktober Standplaats Volle zon tot halfschaduw (bij warm weer halfschaduw) Bodem Voedselrijke, humusrijke, vochtige maar goed doorlatende grond pH 6,0 – 7,5 Optimale temperatuur 12 – 20 °C Teeltduur 40 – 70 dagen Planthoogte 20 – 40 cm Krop-/rozetvorming Vormt losse, rechtopstaande rozet met dikke witte stelen Oogstwijze Hele plant oogsten of jonge planten als baby paksoi Waterbehoefte Regelmatig; gelijkmatige vochtigheid voorkomt doorschieten Winterhardheid Matig vorstgevoelig; jonge planten niet winterhard Bijzonderheden Paksoi is een snelle Oosterse koolsoort die bij warmte snel doorschiet; koel weer geeft de beste kwaliteit en stevige stelen.

Koolrabi wordt nog wel eens over het hoofd gezien terwijl de snelle groei, de smaak en de mooie kleuren het tot een zeer aan te bevelen groente maken. Koolrabi wordt nog al eens verward met koolraap vanwege de gelijkende naam en knolvorming. Beide horen tot de koolfamilie, zie wiki: koolraap. Bij koolrabi groeit de knol boven de grond. Zaaien van koolrabiKoolrabi kan al vanaf Februari onder glas worden gezaaid tot aan juli en tot aan augustus voor oogst van de bladstelen. Het is een snel groeiend gewas dat makkelijk tussen andere trager groeiende koolgewassen geteeld kan worden. Elke drie tot vier weken tot aan juli een kleine hoeveelheid zaaien heeft de voorkeur om de oogst over het seizoen te spreiden. Zaaien in potjes heeft de voorkeur omdat men ze zo op de juiste diepte kan uitplanten. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar. Zet de zaaibakjes ergens neer waar het tussen de 16-20 graden is zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. In de volle grond zaaien kan ook, die dit dan omstreeks juni-juli. Leg elke 5cm een zaadje en dun na opkomst uit tot de genoemde plantafstand. Meer aandachtspunten voor het zaaien van koolrabi lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de koolrabi nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Is het kouder dan 12 graden zet je ze binnen voor het raam. Let op dat ze zeker niet te warm staan. Als de zaailingen twee echte blaadjes ontwikkelt hebben verspeen je ze ieder individueel naar een 9-12 cm potje met verse potgrond. Bij het verspenen is het van belang dat je alleen de sterkste zaailingen uitkiest. Hoe het verdere verspenen in zijn werk gaat lees je hier: verspenen Planten van koolrabiKoolrabi groeit goed op alle gronden mits de vochtvoorziening op orde is en voldoende vruchtbaar zijn. Een open plek met enige beschutting waar enkele jaren geen kolen (wisselteelt) hebben gestaan geeft de beste resultaten. Aangezien koolrabi niet zo groot wordt als andere koolgewassen is de plant ook geschikt om in verhoogde bedden / de square foot garden te telen. Koolrabi kan uitgeplant worden vanaf april. Hard de plantjes eventueel ruim voor het uitplanten af. Plant jonge plantjes niet wanneer de temperaturen nog onder de 10 graden liggen omdat ze dan later in het seizoen sneller doorschieten. Koolrabi groeit het beste bij een temperaturen van 18-25 graden. De zaai / plantafstand bedraagt 25-30 cm tussen de plantjes en 25-30 cm tussen de rijen. Plant niet te diep, de verdikking moet straks boven de grond groeien. Bemesten van koolrabiWerk ruim voor het planten van koolrabi een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Een kruiwagen per vierkante meter is ruim voldoende. Geef ongeveer een week voor planten nog een gift met bloed-, vis- en beenderenmeel en / of een bemesting van koemest- of kippenmestkorrels. VerzorgingGeef water op warme dagen (ze hebben een beperkt wortelgestel), zeker als de knolletjes zo’n 3-4 cm dik zijn. Bij watertekort vormt de plant vezels waarna deze barst of scheurt. Het is een snelgroeiend gewas dus bijmesten is niet nodig. Zorg wel voor een onkruidvrij bed.n Oogsten van koolrabiOogst koolrabi als de verdikking zo’n 10 cm groot is. Oudere rassen oogst je eerder ongeveer als ze de grote van een tennisbal bereikt hebben. Wacht je langer worden ze houtachtig. Eenmaal geoogst gaat de kwaliteit snel achteruit. Ze kunnen zowel rauw als gekookt gegeten worden. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - april Zaaien (direct buiten) Februari - juli Uitplanten Maart - augustus Plantafstand 25 - 30 cm Tussen rijen 25 - 40 cm Oogsten Mei - oktober Standplaats Volle zon tot halfschaduw Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende en gelijkmatig vochtige grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 12 - 20 °C Teeltduur 50 - 80 dagen Planthoogte 20 - 40 cm Knolvorming Verdikte stengel vormt eetbare knol boven de grond Oogstwijze Oogsten wanneer knol 5 - 10 cm doorsnee heeft (jonge knollen zijn het malst) Waterbehoefte Regelmatig; droogtestress maakt knollen houtig Winterhardheid Matig vorstgevoelig; kan lichte kou verdragen maar groeit vooral in koel seizoen Bijzonderheden Koolrabi groeit snel en moet op tijd geoogst worden om verhouting te voorkomen; zowel groene als paarse rassen komen voor.

Chinese kool (Campestris Pekinensis) vormt een dichte openstaande krop met opvallende witte middenribben en is zacht van smaak en knapperig. Zie ook paksoi. Zaaien van Chinese koolChinese kool schiet snel door. Voor oogst in de zomer zaait men vanaf april binnenshuis of in de kas bij temperaturen van 16-25 graden om doorschieten later in het seizoen te voorkomen. Vooral als je voor half juli zaait komt het nogal eens voor dat Chinese kool doorschiet. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Zorg voor een effen oppervlak. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar. Zet de zaaibakjes ergens neer waar het tussen de 16-20 graden is zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. Door te temperatuur niet onder de 16 graden te laten komen voorkom je het doorschieten later in het seizoen. Vanaf Juli zaait men buiten, bij voorkeur ook weer in potjes. Ter plekke zaaien kan ook om ze later te verplanten op 30-35 cm van elkaar en 40-45 tussen de rijen. Meer aandachtspunten voor het zaaien van Chinese kool lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de zaailingen nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Als de zaailingen twee echte blaadjes ontwikkeld hebben en/of als de plantjes 7-10 cm hoog zijn verspeen je ze ieder individueel naar een 9-12 cm potje met verse potgrond. Verspeen niet te vroeg probeer de wortels zo min mogelijk te beschadigen om een al te grote groeivertraging te voorkomen. Bij het verspenen is het van belang dat je alleen de sterkste zaailingen uitkiest. Hoe het verdere verspenen in zijn werk gaat lees je hier: verspenen Planten van Chinese koolChinese kool vraagt een goed vocht vasthoudende en voedzame grond. Een open plek met enige beschutting waar enkele jaren geen kolen hebben gestaan (wisselteelt) geeft de beste resultaten. Het gewas verdraagt lichte vorst maar de kwaliteit gaat dan snel achteruit. Eenmaal goed geworteld kunnen de voorgezaaide plantjes uitgeplant worden. Plant Chinese kool vanaf mei tot september. Hard de plantjes eventueel ruim voor het uitplanten af Voeg in het plantgat wat kalkkorrels toe en zet de planten iets dieper dan dat ze voorheen stonden, zodat de onderste bladeren net boven de grond zitten en druk de grond stevig aan. Plant uit op 30-35 cm tussen de plantjes en 40-45 tussen de rijen. Vergeet niet om plantjes die onder glas of binnen opgekweekt zijn eerst goed af te harden. Bemesting van Chinese koolWerk ruim voor het planten een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Enkele emmers per vierkante meter is ruim voldoende. Geef ongeveer een week voor planten nog een kleine gift met bloedmeel en/of een kleine bemesting met kippenmestkorrels. Deze basisbemesting is meer dan voldoende voor de gehele teeltperiode van Chinese kool. Verzorging van Chinese koolVocht is tijdens de groei van groot belang. Zowel als zaailingen als uitgeplant in de volle grond. Geef Chinese kool daarom op warme dagen water en houd het bed onkruidvrij. Chinese kool schiet snel door, zeker als jonge planten bij temperaturen lager dan 15 graden opgekweekt zijn. Plantjes gezaaid na half juli hebben dit probleem veel minder. Oogsten van Chinese koolSnijd de kool los van de wortels en verwijder de buitenste bladeren. De kool is een of twee weken te bewaren. De kool kan in elk stadium geoogst worden maar is na 8-10 weken volgroeid. Wat er mis kan gaan:Zie ziektes en plagen bij koolsoorten Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Maart - april Zaaien (direct buiten) April - augustus Uitplanten Mei - September Plantafstand 30 - 35 cm Tussen rijen 40 - 45 cm Oogsten Juni - november Standplaats Volle zon tot halfschaduw (liefst koel weer) Bodem Voedselrijke, humusrijke, vochtige maar goed doorlatende grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 12 - 20 °C Teeltduur 60 - 90 dagen Planthoogte 30 - 50 cm Kropvorming Vormt langwerpige, gesloten krop (kan bij warmte doorschieten of los blijven) Waterbehoefte Regelmatig; gelijkmatige vochtigheid voorkomt doorschieten en randproblemen Winterhardheid Matig vorstgevoelig; jonge planten niet winterhard Bijzonderheden Chinese kool groeit het best in koel weer en kan snel doorschieten bij hoge temperaturen; vroege of late teelt geeft de beste kwaliteit.

Broccoli (Brassica Oleracea) is een gezond en snelgroeiend koolgewas. Na het oogsten van het centrale bloemhoofd (de broccoli) kan je nog weken doorgaan met oogsten van de zijscheuten. Er zijn verschillende soorten, waaronder doorlevende broccoli. Zie ook wiki: sprouting broccoli. Zaaien van broccoli Zaai broccoli vanaf februari onder koud glas, of vanaf maart tot juli buiten. Elke twee tot drie weken tot aan half juni een kleine hoeveelheid van het juiste ras zaaien heeft de voorkeur om de oogst over het seizoen te spreiden. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Zorg voor een effen oppervlak. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Zet de zaaibakjes ergens neer waar het tussen de 15-18 graden is zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. Meer aandachtspunten voor het zaaien van broccoli lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de broccoli nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Binnen kan ook maar pas op met het binnenshuis voorzaaien, broccoli schiet dan eenmaal uitgeplant sneller door. Een temperatuur rond de 14 graden overdag is voldoende. Als de zaailingen twee echte blaadjes ontwikkelt hebben en/of als de plantjes 7-10 cm hoog zijn verspeen je ze ieder individueel naar een 9-12 cm potje met verse potgrond. Verspeen niet te vroeg probeer de wortels zo min mogelijk te beschadigen om een al te grote groeivertraging te voorkomen. Bij het verspenen is het van belang dat je alleen de sterkste zaailingen uitkiest. Hoe het verdere verspenen in zijn werk gaat lees je hier: verspenen. Broccoli kan je ook direct in de volle grond zaaien. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 0,5-1,5 cm diepte en leg elke 15 cm een zaadje. Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je water via een broes. Later dun je uit tot 30-45 cm tussen de plantjes (de plantafstand tussen de rijen is 50 cm). Planten van broccoliBroccoli groeit het beste op goed vruchtbare en vochtvasthoudende grond. Een open plek met enige beschutting waar enkele jaren geen kolen (wisselteelt) hebben gestaan geeft de beste resultaten. Zoals bij alle koolgewassen mag de niet te los zijn omdat de wortels het hele gewicht van de kool moeten dragen. Plant broccoli vanaf maart tot begin augustus. Afhankelijk van de zaaitijd hebben ze dan vier tot zes bladeren en zijn ze ongeveer 15-20 cm groot. Hard de plantjes eventueel ruim voor het uitplanten af (wiki: Afharden). Voeg bij het planten wat kalk toe om de kans op knolvoet aantasting (wiki: knolvoet) te verminderen en zet de planten iets dieper dan dat ze voorheen stonden, zodat de onderste bladeren net boven de grond zitten en druk de grond stevig aan. Vergeet niet om plantjes die onder glas of binnen opgekweekt zijn eerst goed af te harden. De plantafstand van broccoli verschilt nogal eens per ras en per voorkeur van de tuinder. Onderzoek toont aan dat 35-45 cm tussen de plantjes en ongeveer 45-50 cm tussen de rijen mooie gemiddelden zijn. Hoe dichter je plant hoe kleiner de broccoli wordt. Bemesten van broccoliBroccoli vraagt een vruchtbare grond met voldoende stikstof en kalium. Werk ruim voor het planten van broccoli een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Een kruiwagen per vierkante meter is ruim voldoende. Geef ongeveer een week voor planten nog een gift met bloed-, vis- en beenderenmeel en / of een bemesting van koemest- of kippenmestkorrels. Enkele weken na het planten (4-6 weken) kan men de basisbemesting aanvullen met een organische bemesting door koemest- of kippenmestkorrels door de toplaag te werken en/of een dikke mulche van compost aan te brengen. Bijmesten met algemene (kunst)mest behoort ook tot de mogelijkheden. Verzorging van broccoliDe teelt van broccoli is vrij zorgeloos. Wel is het aan te raden om jonge plantjes op warme dagen water te geven en de bedden onkruidvrij te houden. Verwijder gele, zieke of aangetaste bladeren. Oogsten van BroccoliBroccoli kan ongeveer elf tot veertien weken na het zaaien worden geoogst. De broccoli bestaat uit vele kleine bloemetjes, je oogst dus in feite de bloemetjes (bloemhoofd) van de broccoli. Het juiste ogenblik om broccoli te oogsten is een paar dagen voor het opengaan van de bloemknoppen. Goed opletten als het warmer wordt dan kunnen de bloemknopjes snel doorschieten. Snijdt de broccoli af met een flink stuk steel. Na de oogst van deze hoofdknop ontstaan er twee tot vier weken later 4-8 zijscheuten / mini – broccoli. De plant kan dan nog wel enkele weken doorgaan met produceren. Indien je dat wilt kun je blijven oogsten tot de plant alles gegeven heeft. Wat er mis kan gaanZiekten en plagen bij koolgewassen Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - juni Zaaien (direct buiten) April - juni Uitplanten maart - augustus Plantafstand 40 - 60 cm Tussen rijen 60 - 70 cm Oogsten vanaf juni Standplaats Volle zon Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende en gelijkmatig vochtige grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 15 - 20 °C Teeltduur 70 - 120 dagen Planthoogte 50 - 90 cm Kropvorming / bloemontwikkeling Hoofdscherm vormt compacte bloemknop; zijscheuten kunnen na oogst opnieuw produceren Oogstwijze Hoofdbloem eerst oogsten, daarna eventueel zijscheuten Waterbehoefte Regelmatig; gelijkmatige vochtigheid voorkomt kleine of losse roosjes Winterhardheid Matig vorstgevoelig; jonge planten niet winterhard Bijzonderheden Broccoli is een koelseizoengewas dat snel in kwaliteit achteruitgaat bij hitte; vroege en late teelt geven de beste opbrengst.

Boerenkool ([...] laciniata) is een ideaal gewas om je in de winter te voorzien van verse groenten. Het is een van de meest bekende nateelten. Wat veel mensen niet weten is dat boerenkool ook prima in de zomer geteeld en geoogst kan worden. Bij boerenkool kan men herfstrassen en winterrassen onderscheiden. De rassen voor de herfst teelt oogst je voor de winter (deze kunnen slechts beperkt vorst verdragen). De winterrassen kunnen ongeveer temperaturen tot ongeveer -15 verdragen maar na strenge vorst is er altijd wel iets van schade. Zaaien van boerenkoolBoerenkool wordt meestal voorgezaaid in potjes voordat ze uitgeplant wordt in de volle grond. De herfstrassen kunnen in april-mei en de boerenkool voor de winterteelt zaait men omstreeks juni. Later zaaien dan juni betekent bijna altijd een kleinere oogst. Vul potjes of een zaaibakje met zaaigrond en druk de grond licht aan. Leg de zaadjes met ruime tussenafstand op de grond en bedek de zaden licht met zaaigrond zodat ze net niet meer zichtbaar zijn. Bevochtig indien nodig de zaaigrond met een vernevelaar. Zet de zaaibakjes ergens neer waar het tussen de 15-18 graden is zodat de zaden snel en goed kunnen kiemen. Meer aandachtspunten voor het zaaien van boerenkool lees je hier: zaaien. Na ongeveer 5-10 dagen zijn de zaadjes gekiemd. Zet de boerenkool nu op een lichte plaats, bijvoorbeeld in de koude kas of buiten als de temperatuur dat toelaat. Is het kouder dan 15-18 graden zet je ze binnen voor het raam. Let op dat ze zeker niet te warm staan en de potgrond vochtig blijft. Als de zaailingen twee echte blaadjes ontwikkelt hebben verspeen je ze ieder individueel naar een 9-12 cm potje met verse potgrond. Bij het verspenen is het van belang dat je alleen de sterkste zaailingen uitkiest. De plantjes mogen zo diep geplant worden dat de kiemblaadjes net boven de potgrond uitkomen. Hoe het verdere verspenen in zijn werk gaat lees je hier: verspenen. Boerenkool kan je ook direct in de volle grond zaaien omstreeks juni – juli. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 0,5 -1,5 cm diepte en leg elke 16 cm een zaadje. Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je water via een broes. Later dun je uit tot de plantafstand 50 - 65 cm tussen de rijen en 50 cm tussen de plantjes. Planten van boerenkoolBoerenkool is een van de gewassen die het op verschillende grondsoorten goed doen. Ideaal is een een voedzame, goed bemeste, niet al te natte grond. Boerenkool kan zowel in de volle zon als in de half-schaduw geteeld worden. De grond mag bovendien niet te los zijn omdat de wortels het hele gewicht van de kool moeten dragen. De voorgezaaide boerenkool plantjes kunnen uitgeplant worden in juni tot augustus. Afhankelijk van de zaaitijd hebben ze dan vier tot zes bladeren en zijn ze ongeveer 15-20 cm groot. Hard de plantjes eventueel ruim voor het uitplanten af. Voeg in het plantgat wat kalkkorrels toe en zet de planten iets dieper dan dat ze voorheen stonden, zodat de onderste bladeren net boven de grond zitten en druk de grond stevig aan. De plantafstand bedraagt 50 - 65 cm tussen de rijen en 45 - 50 cm tussen de plantjes. Bemesten van boerenkoolWerk ruim voor het planten een flinke hoeveelheid verteerde mest of compost onder. Een kruiwagen per vierkante meter is ruim voldoende. Werk daarnaast twee weken voor het planten nog een bemesting van koemest- of kippenmestkorrels onder. Als de planten de winter goed door gekomen zijn kun je eventueel in het voorjaar nog een mestgift geven met bij voorkeur een samengestelde vloeibare meststof. Hierdoor krijgt de plant een extra boost om nieuwe zij scheuten te ontwikkelen. Verzorging van boerenkoolBladkool heeft een vrij zorgeloos teeltverloop. Geef jonge boerenkoolplantjes op warme dagen water en houdt het bed onkruidvrij. Aard hoge rassen aan of zet er een stok tegen zodat ze stevig in de grond staan. Verwijder gele, zieke of aangetaste bladeren. Oogsten van boerenkoolOogsten kan het hele jaar door. Ook in juli kan er al geoogst worden, de vorst hoeft niet over de planten heen te zijn geweest voordat je kunt oogsten. Het is wel zo dat een lichte vorstperiode kan zorgen voor een zoetere smaak. Breek het volgroeide blad weg van de stam, start net als bij spruiten bij de onderste bladeren en werk naar boven. Na verloop van tijd verschijnen in de oksels nieuwe kleine blaadjes die men ook mee mag oogsten als ze 10-12 cm groot zijn. Als boerenkool doorschiet wordt de smaak bitter. Eenmaal doorgeschoten is het daarom aangewezen de planten te ruimen. Wat er mis kan gaan- Ziektes: - Plagen bij koolsoorten: Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Maart - mei Zaaien (direct buiten) Mei - juni Uitplanten Juni - augustus Plantafstand 50 - 70 cm Tussen rijen 50 - 75 cm Oogsten Oktober - maart Standplaats Volle zon tot halfschaduw Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 10 - 20 °C Teeltduur 120 - 180 dagen Planthoogte 60 - 120 cm Bladoogst Buitenste bladeren geleidelijk plukken (doorlopende oogst) Waterbehoefte Regelmatig; vooral belangrijk tijdens groei in de zomer Winterhardheid Zeer goed winterhard; smaak verbetert vaak na vorst Bijzonderheden Boerenkool is een sterke koolsoort die goed bestand is tegen kou en langdurig in de winter geoogst kan worden.

Veldsla (Valerianella locusta) is een ideale, gezonde en smakelijke winterharde groente, vooral gebruikt als nateelt. Er zijn twee typen veldsla. Kleinbladig (rozetten) Dit type vormt ronde blaadjes die in een dicht roosje bij elkaar zitten. Dit type is winterharder dan de grootbladige maar geeft over het algemeen een iets lagere opbrengst. Grootbladig / breedbladig Dit type vormt brede, lange bladeren en groeit snel. ZaaienVeldsla voor de winterteelt wordt vanaf half augustus tot half september gezaaid om te oogsten vanaf de winter. Zaai je vanaf half september dan valt de oogst na de winter. Onder glas kan je nog wat langer doorgaan met zaaien, tot ongeveer eind september – half oktober. Zaai veldsla bij voorkeur ter plaatse. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 1-1,5 cm diepte. Zaai niet te dicht op elkaar (hanteer ongeveer 0,5-1 cm tussen de zaadjes) en op rijen (rijafstand 10-20 cm). Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je water via een broes. Dun de plantjes uit op 3-10 cm (afhankelijk van type) en hanteer een . Wij hanteren zelf ongeveer 3 cm. Veldsla is een trage kiemer en heeft minimaal 5 dagen nodig om te ontkiemen. Uit onderzoek blijkt dat voorweken niet nodig is. Alleen tijdens droge periodes kan voorweken een slechte opkomst voorkomen. Veldsla kan het hele jaar door gezaaid worden (tot april voor oogst in zomer) maar schiet met hoge temperaturen en laat zaaien snel door. Zaai daarom vanaf het voorjaar steeds kleine hoeveelheden. VerzorgingVeldsla is winterhard en kan de hele winter tot ongeveer mei (volle grond) blijven staan. Bij strenge vorst afdekken met vliesdoek. Onder glas zorgen voor voldoende verluchting. Let op: veldsla laat zich makkelijk overgroeien door onkruid. BemestingVeldsla groeit het beste op de resterende bemesting van de vorige teelt en hoeft dus niet bijgemest te worden. Veldsla is zoutgevoelig, dit is vooral merkbaar wanneer bij de vorige teelt veel kunstmest is gebruikt. OogstenIn de zomer pluk je de grootste blaadjes voor in een gemende salade. Voor de winteroogst laat je de plantjes wat groter worden. Snijd het volledige plantje net boven de grond af. Wat er mis kan gaanZie ziekten en plagen bij sla. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Juli - augustus (meestal niet nodig) Zaaien (direct buiten) Augustus - april(herfst-, winter- en vroege voorjaarsteelt) Uitplanten Niet gebruikelijk (veld sla wordt direct gezaaid) Plantafstand 1 cm Tussen rijen 10 -30 cm Oogsten Oktober - april Standplaats Volle zon tot halfschaduw (bij voorkeur koel en vochtig) Bodem Humusrijke, vochtige, goed doorlatende grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 5 - 15 °C Teeltduur 60 - 120 dagen Planthoogte 5 - 15 cm Bladoogst Hele rozet oogsten of voorzichtig snijden (meestal hele plant) Waterbehoefte Regelmatig; houdt van gelijkmatig vochtige grond Winterhardheid Zeer goed winterhard; kan lichte tot matige vorst verdragen Bijzonderheden Veldsla is een echte wintergroente en groeit het best in koele omstandigheden; ideaal voor late herfst- en winterteelt.

Spinazie (Spinacia oleracea) is een gezonde bladgroente die rijk aan mineralen is. Spinazie is voornamelijk een voorjaars- of najaarsgroente maar doet het in de milde Nederlandse zomer ook goed. Een groente voor een jaarronde teelt. Zaaien van spinazieSpinazie kan onder glas vanaf oktober tot februari gezaaid worden en vanaf maart tot september in de volle grond. Zaai de juiste rassen in de juiste periode omdat sommige rassen snel doorschieten. Rondzadige zaden zaai je beter in de zomer omdat deze minder snel doorschieten en snelgroeiende scherpzadige zaden zaai je in koelere perioden. Zaai spinazie bij voorkeur ter plaatse. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 1-1,5 cm diepte en zaai de zaden dun uit. Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je water via een broes. Uitdunnen is niet nodig. Spinazie groeit vrijwel overal maar optimaal is een bodem met voldoende voeding en water die niet te luchtig is. Het gewas kan ook prima in de halfschaduw geteeld worden. Spinazie kiemt slecht bij hoge temperaturen en het zaad veroudert snel. Koop of win bij voorkeur elk jaar nieuw zaad. Zaai om de zoveel weken voor een continue oogst jaarrond. VerzorgingProbeer het bed onkruidvrij te houden zodat je tijdens het oogsten geen onkruid meeneemt. Bij droogte en warm weer schiet spinazie snel door, geef daarom tijdens warm weer voldoende water. Bemesten van spinazieEen basisbemesting met verteerde mest, koemest, kippenmestkorrels of compost is voldoende voor spinazie. Werk deze bemesting niet te diep maar wel ruim van te voren in. Oogsten van spinazieSnijd de spinazie af op 2 tot 3 cm boven de grond zodat de plant nogmaals nieuwe bladeren kan aanmaken. Na een tweede oogst worden de planten verwijderd of ondergespit. Let op: na de eerste oogst schiet spinazie snel door, zeker in de zomer. Spinazie opnieuw opwarmen na een warme bereiding is een risico vanwege het hoge nitraatgehalte dat tijdens het opwarmen omgezet wordt in het schadelijke nitriet. De opbrengst bedraagt ongeveer 2-3 kg per m2. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - maart (meestal niet nodig) Zaaien (direct buiten) Maart - juni en augustus - september Uitplanten Niet gebruikelijk (spinazie wordt direct gezaaid) Plantafstand 1 - 2 cm Tussen rijen 15 cm Oogsten April - juli en september - november (Naar behoeften) Standplaats Volle zon tot halfschaduw (liever koel weer) Bodem Humusrijke, vochtige, goed doorlatende grond pH 6,5 - 7,5 Optimale temperatuur 10 - 18 °C Teeltduur 40 - 60 dagen Planthoogte 15 - 30 cm Bladoogst Hele plant oogsten of jonge bladeren plukken Waterbehoefte Regelmatig; droge grond versnelt doorschieten Winterhardheid Matig tot goed winterhard (afhankelijk van ras) Bijzonderheden Spinazie is een koelseizoengewas dat snel doorschiet bij warmte; najaars- en vroege voorjaarsteelt geven de beste kwaliteit.

Snijsla wordt vaak verward met pluksla. Snijsla is sla die men vlak boven de grond afsnijd als de blaadjes 10 tot 15 cm groot zijn. Bij pluksla of stengelsla worden telkens de onderste bladeren geplukt zodat de plant kan doorgroeien waardoor uiteindelijk een kale stengel ontstaat. In dit artikel gaan we in op snijsla, voor pluksla geldt dezelfde teeltbeschrijving als kropsla. Snijsla is ideaal om het hele jaar door te telen en vele malen makkelijker op te kweken dan kropsla. De teelt lijkt veel op die van spinazie. Snijsla ZaaienEr zijn vele mengsels met verschillende sla en vaak ook koolgewassen. De smaak gaat van mild tot pittig. De volgende groenten worden vaak gebruikt in snijsla mengsels maar in principe kan elke sla soort die dicht op elkaar wordt gezaaid dienen als snijsla mengsel: tuinkers, winterkers, bladkoriander, eikenbladsla, mizuna, mosterdblad, bladkool en rucola. Snijsla wordt dik gezaaid en kan zowel op rijen als breedwerpig gezaaid worden. Net als kropsla vraagt snijsla een vochtvasthoudende grond. Voor de rest groeit snijsla vrijwel overal zonder problemen. De teeltduur van snijsla is kort waardoor teeltwisseling maar beperkt nodig is. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 1 - 1,5 cm diepte en zaai de zaden dun uit. Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je water via een broes. Uitdunnen is niet nodig; snijsla vormt namelijk geen krop, maar aparte blaadjes die snel en rechtop groeien. De afstand tussen de rijen bedraagt 10-20 cm. Zaai elke twee weken voor een continue oogst. Elke slasoort (dus ook de zaden van kropsla, pluksla, veldsla) kunnen gebruikt worden als snijsla. Een andere zaaimethode is die van het dun en gelijkmatig uitstrooien van het zaad op een geprepareerd zaaibed. Deze methode is ook zeer goed bruikbaar in potten. BemestenEen speciale bemesting is niet nodig bij snijsla. Het in de herfst inwerken van goed verteerde mest of compost is een prima basis bemesting. Bemesten vlak voor of na het zaaien is niet aan te raden, evenals bijmesten tijden het groeien. VerzorgingGeef sla voldoende water, de grond mag niet uitdrogen omdat sla dan snel doorschiet. Bescherm de plantjes tijdens koude perioden. OogstenSnijsla wordt geoogst als de blaadjes 10 - 20 cm hoog zijn (afhankelijk van de soorten in het mengsel). Snijd ze met een mest 2 cm boven de grond af zodat ze opnieuw zullen uitgroeien voor een tweede oogst. Snijsla is vele malen makkelijker dan kropsla en bovendien makkelijker te doseren. Wat er mis kan gaanZiekten en plagen bij sla. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - april Zaaien (direct buiten) Maart - november Uitplanten April - september (indien voorgezaaid) Plantafstand 0,5 - 5 cm Tussen rijen 10 - 20 cm Oogsten April - oktober (wanneer nodig) Standplaats Volle zon tot halfschaduw Bodem Humusrijke, vochtige, goed doorlatende grond pH 6,0 - 7,0 Optimale temperatuur 10 - 20 °C Teeltduur 30 - 60 dagen Planthoogte 10 - 25 cm Groeiwijze Losbladig; vormt geen vaste krop Bladoogst Doorlopend mogelijk (cut-and-come-again: jonge bladeren steeds plukken) Waterbehoefte Regelmatig; gelijkmatige vochtigheid voorkomt bitterheid en doorschieten Winterhardheid Licht vorstgevoelig; sommige rassen kunnen milde kou verdragen Bijzonderheden Snijsla en pluksla zijn snelle, hergroeiende slatypes die ideaal zijn voor continue oogst gedurende het seizoen.

Snijbiet (Beta Vulgaris var cicla) staat ook wel bekend als warmoes en is familie van de biet. De gelijkenis houdt echter op bij het blad, snijbiet vormt grote eetbare bladeren en maar hele kleine (niet altijd eetbare) knollen. De bladeren kunnen rood, roze, oranje/geel of wit van kleur zijn met een donker- of lichtgroene bladkleur. Zaaien en planten van snijbietZaai snijbiet vanaf half maart tot augustus direct in de volle grond. Trek een ondiepe zaaigeul van zo’n 1-2 cm diepte en leg elke 5 cm een zaadje. De afstand tussen de rijen bedraagt ongeveer 40-45 cm. Bedek het zaaigeultje met goed verkruimelde tuingrond of gebruik een laagje fijne potgrond. Druk de grond aan zodat de grond contact maakt met de zaden. Indien nodig geef je water via een broes. Na opkomst laat je de zaailingen groeien en dun je de planten uit naarmate ze verder groeien (of beter gezegd oogst je de uitgedunde plantjes voor in de sla). Zorg dat je de sterkste zaailingen overhoudt. Dun uiteindelijk uit tot 30 cm tussen de plantjes om zo later grotere planten te krijgen. Dun uit tot 10 cm tussen de planten voor jonge bladeren voor in de salade. Snijbiet kan ook goed in pot geteeld worden maar houdt er rekening mee dat de planten heel groot kunnen worden. Snijbiet groeit overal vrij gemakkelijk maar optimaal is een niet te zure grond die vocht vasthoudend is en voldoende organisch (vruchtbaar) materiaal bevat. VerzorgingVlak na het zaaien en opkomst het bed onkruidvrij houden en regelmatig schoffelen. Naarmate het gewas groeit vraagt het steeds minder verzorging. Alleen tijdens hele droge periode geef je water. Voor bemesting/mulch tijdens het groeiseizoen zie: bemesting. Snijbiet is licht vorstbestendig. Bemesting van snijbietWerk een basis bemesting van compost of verteerde mest door de grond. Vul de compost aan met een stikstofrijke organische mest als kippenmest of bloedmeel. Geef, indien nodig, tijdens het groeiseizoen nogmaals een stikstofrijke mest. Mulch de snijbietplanten met compost om onkruid tegen te gaan en vocht vast te houden. Oogst van snijbietSnijbiet kan op twee manieren geoogst worden. Oogst de buitenste bladeren van de plant door ze tot op 3cm boven de grond af te snijden als ze 20 tot 30 cm groot zijn. Probeer het hart inact te houden zodat de plant nieuwe bladeren kan vormen. Blijf op die manier oogsten, dit bevordert de aanmaak van nieuwe bladeren waardoor de oogst door kan gaan tot de eerste vorst. Als alternatief kun je ongeveer 60 dagen na planten de gehele plant oogsten door deze boven de grond af te snijden. Teeltfase / Kenmerk Periode / Afstand Zaaien (binnenshuis) Februari - april Zaaien (direct buiten) Maart - september Uitplanten April - juli (indien voorgezaaid) Plantafstand 10 - 30 cm Tussen rijen 40 - 45 cm Oogsten Mei - november (naar behoeften) Standplaats Volle zon tot halfschaduw Bodem Voedselrijke, humusrijke, goed doorlatende grond pH 6,0 - 7,5 Optimale temperatuur 10 - 22 °C Teeltduur 50 - 80 dagen (eerste oogst), daarna doorlopende pluk Planthoogte 30 - 70 cm Bladoogst Doorlopend mogelijk door buitenste bladeren te plukken Waterbehoefte Regelmatig; houdt van gelijkmatig vochtige grond Winterhardheid Redelijk winterhard; kan milde vorst verdragen Bijzonderheden Snijbiet is een sterke bladgroente met hoge opbrengst en langdurige plukperiode; zowel blad als stelen zijn eetbaar en verkrijgbaar in verschillende kleuren.