rorror

Kalken van de moestuin of het gazonKalk is een van de belangrijkste voedingselementen in teelgrond. Alleen als de zuurtegraad van de grond optimaal is kunnen voedingsstoffen in de grond optimaal worden opgenomen. Door de grond te kalken kan de zuurtegraad geregeld worden. Wanneer kalk toevoegenWe mogen alleen maar kalk toedienen als het werkelijk nodig is. Zouden we jaarlijk met kalk bemesten dan zou de humusvoorraad in de grond te sterk aangetast worden. Dit kan leiden tot een tekort aan (de opname van) voedingsstoffen. Het is dus zeker niet nodig om een grond in goede conditie ieder jaar te bekalken. Om accuraat vast te stellen of er een bekalking nodig is en in welke mate dient men steekproefgewijs de ph waarden te meten. De ph waarden kan men meten met simpele thuistest of door een professionele bodemanalyse. Is de pH te laag dan moeten we kalk strooien. Lees hier meer over pH waardes en hoe te testen. De grond voor een groente tuin moet een zuurgraad (PH) van 6,5-7 hebben. Bekalken is voor sommige planten niet nodig, en voor andere planten weer zeer belangrijk. Door te bekalken kan je ook problemen als knolvoet en neusrot voorkomen. Volg bij fruit altijd de aanwijzingen van de kweker op. Kalk kan het hele jaar door aan de bodem worden toegevoegd, maar dit moet zo lang mogelijk voor het planten gebeuren en het liefst zo goed al mogelijk onder gewerkt. Wacht minimaal een maand met planten en zaaien. Het najaar of het vroege voorjaar is een goede periode om een bekalking uit te voeren. Het juiste tijdstip stem je af op wanneer je (al dan niet verteerde) mest onderwerkt. Bekalken regelt de zuurtegraad en de opname van voedingsstoffen. Bovendien kan kalk het bodemleven, en daardoor een goede structuur, bevorderen. Dit effect is vooral snel zichtbaar op kleigronden. OnderhoudsbekalkingAls de bodem eenmaal de gewenste ph waarde heeft moeten we om de twee tot drie jaar een onderhoudsbekalking uitvoeren. Dit is nodig omdat door het toevoegen van organisch materiaal de bodem langzaam weer verzuurt. Ook hier kan met een ph-test weer accuraat berekend worden hoeveel er bemest moet worden. Hoe zwaarder de grond, hoe meer kalk je nodig hebt om de gewenste ph-stijging te realiseren. Kalk en mest tegelijk toevoegen?Voeg geen kalk en mest tegelijk toe, omdat dan een verbinding ontstaat waarbij stikstof vrijkomt in de vorm van ammoniak (planten kunnen beschadigen en de stikstof gaat verloren). Aangeraden wordt om mest en kalk in afwisselende jaren aan te brengen. In de praktijk wordt vaak wel in hetzelfde jaar bekalkt en bemest. Het zou beter zijn om eerst de kalk toe te voegen en daarna de bemesting omdat kalk er voort zorgt dat de meststoffen beter opgenomen worden. Bekalk minimaal 2 maanden voordat je bemest met organische meststoffen, of minimaal 1 maanden voordat je gaat bemesten met kunstmeststoffen (deze worden sneller opgenomen). Minimaal één maand is aanbevolen en nog enigszins praktich uitvoerbaar in de moestuin. Waarom kalken in de moestuin?Kalken wordt vooral toegepast wanneer de bodem te zuur is, dus wanneer de pH-waarde aan de lage kant ligt. In zulke grond kunnen planten ondanks voldoende voeding toch slecht groeien, omdat bepaalde voedingsstoffen niet goed beschikbaar zijn. Ook kan kalken helpen wanneer er tekorten zijn aan calcium of magnesium in de bodem. Daarnaast is kalken extra belangrijk bij het telen van gewassen zoals koolsoorten, uien en erwten, omdat deze planten beter groeien in een minder zure grond. Door te kalken verbeter je niet alleen de zuurgraad, maar ook de algehele bodemkwaliteit. De structuur van de grond wordt luchtiger, voedingsstoffen worden beter opgenomen en de kans op bepaalde bodemziektes neemt af. Uiteindelijk leidt dit tot sterkere en gezondere planten. Waarom kalken van het gazon?Kalken van het gazon is vooral nodig wanneer de pH-waarde van de bodem te laag is, waardoor het gras minder goed groeit en minder voedingsstoffen opneemt. Een zuurtegraad die te laag is, kan leiden tot een minder dicht en zwakker gazon, dat vatbaarder is voor ziekten en onkruid. Door te kalken, verhoog je de pH-waarde en maak je de bodem minder zuur, waardoor het gras beter kan groeien en zich sterker ontwikkelt. Daarnaast verbetert kalken de bodemstructuur, zorgt het voor een betere opname van voedingsstoffen en bevordert het de wortelontwikkeling van het gras. Dit resulteert in een gezond, groen en dicht gazon dat bestand is tegen droogte en ziekten. Hoe gebruik je korrelkalk?Voordat je kalk gaat strooien is het belangrijk om eerst de pH van de bodem te meten, zodat je weet of kalken echt nodig is. Wanneer dat het geval is, kun je de korrelkalk gelijkmatig over de grond verdelen. Daarna werk je de kalk licht in met een hark of schoffel, zodat het beter contact maakt met de bodem. Vervolgens activeert regen of water de kalk, waarna deze langzaam zijn werk begint te doen. Het beste moment om te kalken is in het najaar of in het vroege voorjaar, zodat de bodem voldoende tijd heeft om zich te herstellen voordat er volop wordt geplant.

Bladvlekkenziekte tomat - Fulvia fulva (syn. Cladosporium fulvum) Symptomen / herkenningDe ziekte is in het blad in het groeiseizoen herkenbaar aan gele, niet scherp begrensde vlekken aan de bovenzijde van het blad die later bruin verkleuren. Deze vlekken zijn het gevolg van aantasting van de schimmel. Aan de onderzijde van het blad wordt bruin schimmelpluis zichtbaar. Dit zijn schimmeldraden en sporen van de schimmel. Het bladweefsel op de aangetaste plekken sterft snel af. Bladstelen en stengels worden zelden aangetast. OorzakenDe schimmel verspreidt zich in de kas massaal d.m.v. sporen. De sporen blijven onder droge omstandigheden 9 maanden levenskrachtig. Voor bladinfectie speelt de relatieve luchtvochtigheid in relatie met temperatuur een grote rol. Hoge (85-90%) relatieve luchtvochtigheid en warme temperaturen (20-24 graden zijn optimaal voor de ontkieming van de schimmelsporen. Echter, de schimmel kan zich ook ontwikkelen bij temperaturen tussen 10 -32 graden. Na besmetting worden na verloop van tijd aan de onderzijde van het blad volop nieuwe sporen ontwikkeld. Een koel, vochtig klimaat met weinig luchtbeweging is het gunstigste voor de ontwikkeling van de schimmel. MaatregelenEen te hoge luchtvochtigheid is een van de hoofd oorzaken. Probeer door voldoende verluchting, verwarming en plantafstand tussen de gewassen, de relatieve luchtvochtigheid terug te brengen naar maximaal 85%. Kies resistente rassen en maak na afloop van het seizoen de kas goed schoon.Aangetaste bladeren verwijderen en afvoeren naar de vuilverbranding, handschoenen en snoeischaar ontsmetten.

Knolvoet bij kolen - Plasmodiophora brassicea In dit artikel alles over knolvoet bij kolen. Lees meer over de symptomen / herkenning, oorzaken, maatregelen en bestrijding van knolvoet. Oorzaken van knolvoet Knolvoet wordt veroorzaakt door een schimmel (plasmodiophora brassicae). Een tweetal belangrijke eigenschappen van de schimmel zijn: (1) De sporen kunnen wel meer dan 10 jaar in ruste overleven in de grond ook als er geen koolsoorten geteeld worden; (2) de reactie van de schimmel op de PH waarde van de bodem. De rustsporen overleven in de bodem en op dood plantmateriaal. Wordt er gedurende die periode weer een kruisbloemige geteeld dan wordt de schimmel weer opnieuw geactiveerd. Er zijn koolsoorten die weinig last van hebben van een knolvoet aantasting zoals boerenkool en spruitjes, en er zijn resistante rassen. Het is echter nog onduidelijk in welke mate deze rassen nog wel als waardeplant dienen voor de schimmel. Dat houdt in dat de schimmel in stand wordt gehouden en andere koolsoorten nog kan aantasten. Bovendien wordt knolvoet veroorzaakt door verschillende varianten van de schimmel. Symptomen / herkenning van knolvoet De eerste herkenbare bovengrondse symptomen zijn het achterblijven in groei van aangetaste planten. De bladeren van de koolplant verkleuren geel tot loodgrijs en / of hangen slap. Met name bij warm, zonnig weer hangen de bladeren overdag slap om zich ‘s avonds weer te herstellen. Zie foto’s onderaan de pagina. Licht geïnfecteerde planten hebben weinig bovengrondse symptomen behalve een verminderde groei. Om een aantasting met koolvlieg uit te sluiten graaft men een aangetaste plant uit en bekijkt men de wortels. Het meest herkenbare symptoom van de ziekte is het ontstaan van onregelmatige, knobbelvormige gezwellen op de wortels. Dit heeft tot gevolg dat de opname van water en voedingsstoffen bemoeilijkt wordt. Maatregelen: Eenmaal geconstateerd valt er weinig te doen deze schimmelziekte. Preventief / voorkomen De eerste manier om knolvoet te voorkomen is om gezond plantmateriaal te kopen. Bij voorkeur zaait men koolsoorten zelf in nieuwe potgrond omdat een knolvoet aantasting bij jonge gekochte planten niet altijd te herkennen is. Knolvoet is te voorkomen door een goede vruchtwisseling / wisselteelt (<+LINK>). Ruim dood plantmateriaal op (niet op de composthoop) en verplaats geen grond van het ene bed naar het andere. Verwijder onkruid. Maatregelen Eenmaal geconstateerd, dan gedurende een jaar of zes absoluut geen kolen (kruisbloemigen) meer te telen; dus geen koolsoorten, radijs of raapstelen. En dan nog is er geen garantie dat de knolvoet verdwenen is. Verhoog de ph waarde tot 7.2. Meet eerst de ph waarde voordat men de bodem gaat kalken. Dit beperkt de schimmel in zijn groei en samen met een adequate rustperiode van 6 jaar kan de schimmel bestreden worden. Kalk werkt helaas niet op elke grondsoort even goed en andere groenten groeien niet goed op een hoge ph waarde. Hanteer de volgende teeltmethode als er na een knolvoet aantasting enkele jaren geen koolsoorten meer geteeld zijn en de bodem de voorgaande jaren goed bekalkt is zodat de schimmel mogelijk niet meer actief is (let op dit is geen garantie, dus wees er zeker van dat er enkele jaren geen koolsoorten meer hebben gestaan). In plaats van direct in de volle grond te zaaien kun u beter voorzaaien in potjes of een zaaitray. Gebruik hiervoor gecertificeerde potgrond zodat u zeker kunt zijn dat er geen schimmels aanwezig zijn in de potgrond. Verpot de kolen steeds naar grotere potten (van zaaipotje, naar p-9 naar …) zodat de kolen een goed wortelgestel kunnen ontwikkelen. Als de koolplanten een goed wortelstelsel hebben kunt u ze verplanten naar de volle grond. Zorg er voor dat u een aantal test planten hebt die u in de loop van het seizoen uit kunt graven. Indien u een aantasting ontdekt de planten onmiddellijk ruimen.

Aardappelziekte - Phytophthora infestans (late blight / fytoftora) Phytophthora infestans valt onder de Oömyceten of waterschimmels. Aantastingen door deze ziekteverwekker bij aardappelen kunnen in het begin enige gelijkenis vertonen met die van Alternaria. Voor een aantasting door phytophthora bij tomaten zie: Aardappelziekte Tomaat. Aardappelblad, Foto door Rasbak Wikipedia Symptomen / herkennenBij een phytophthora aantasting verschijnen op de bladeren licht- tot donkerbruine plekken. Deze bruine plekken zijn aan de rand veelal omgeven door een licht groene of gele kring. De aantasting begint vaak aan de zijkant van het blad.De plekken worden later zwart en beperken zich niet tot de bladnerven en kunnen zelfs samensmelten met andere aangetaste plekken. Aangetaste bladeren verkleuren, verwelken en verschrompelen. Op het grensvlak van het afgestorven gedeelte en het gezonde gedeelte is meestal een zone herkenbaar waar de schimmel actief is. Ook op de stengel en stelen ontstaan zowel grote als kleine onregelmatige donkerbruine tot zwarte vlekken. Zie foto’s: In een later stadium, bij warm en vochtig weer is ook witgrauw schimmelpluis zichtbaar aan de onderzijde van het blad en/of op de stengels. Na aantasting van de bovengrondse delen kunnen de aardappels zelf worden aangetast. Een aantasting op de aardappel is in een vroeg te herkennen aan ingezonken bruine vlekken die later gaan rotten. Tip Een eenvoudige test om phytophthora vast te stellen: stop één of enkele aangetaste blaadjes in een plastic zak, voeg er een paar druppels water bij en leg de afgesloten zak in het donker bij kamertemperatuur weg. De volgende dag kan Phytophthora worden herkend als zich aan de onderkant van de aangetaste blaadjes wit schimmelpluis heeft gevormd. OorzaakPhytophthora wordt veroorzaakt door een schimmel. De sporen kunnen tot enkele kilometer verspreid worden door wind, insecten en door opspattend water. De schimmelaantasting doet zich voornamelijk voor vanaf half juni en kan bij warm en vooral vochtig weer snel uitbreiden. Ideaal voor de ontwikkeling van de schimmel zijn relatief koele nachten en warm dagen in combinatie met een hoge luchtvochtigheid. Met name lange perioden waar het blad niet kan opdrogen door regen en mist bevorderen de schimmel. De sporen ontwikkelen zich wanneer het blad minimaal 7 – 10 uur vochtig blijft. De schimmel activeit wordt onderbroken bij droog weer en bij temperaturen boven de 27 graden. De sporen kunnen ongeveer één tot drie jaar overleven in de bodem, op plantenresten en op onkruid. Overleving in de winterAantasting van de aardappels zelf kan plaatsvinden doordat de sporen door regen en wind van het blad af de bodem ingespoeld worden waarna ze door kunnen dringen tot de aardappel. Ook tijdens het oogsten kunnen de aardappels besmet raken doordat ze in aanraking komen met de sporen of besmet loof. Aardappels die beperkt tot niet bedekt zijn met grond (aanaarden) worden sneller aangetast dan de aardappels die goed bedekt zijn. Phytophthora infestans kan op verschillende manieren de winter overleven. Ongeslachtelijke overleving gebeurt vooral via levend plantenmateriaal, zoals achtergebleven knollen van geïnfecteerde aardappelplanten. Daarnaast kan er geslachtelijke overleving optreden via oösporen die langdurig in de bodem aanwezig blijven en tot wel drie jaar kunnen overleven. Deze oösporen komen echter niet zo vaak voor in moestuinen, omdat hiervoor twee verschillende matingtypes gelijktijdig op dezelfde plant aanwezig moeten zijn. Die kans is veel groter in grootschalige teeltgebieden. Zowel deze oösporen als de kiemplanten die ontstaan uit geïnfecteerde, achtergebleven knollen kunnen in het voorjaar onder gunstige omstandigheden nieuwe infectiebronnen vormen. Ze produceren dan zowel zoösporen (die zich via water, zoals plassen en opspattende regen, kunnen verspreiden) als sporangia (die zich via de wind kunnen verspreiden). De eerste infectiebronnen zijn dus vaak al vroeg in het voorjaar aanwezig. De massale verspreiding via de lucht treedt meestal later in het seizoen op, wat ook de oorsprong verklaart van de naam late blight. Vroege besmettingen in moestuinen zijn vaak terug te voeren op achtergebleven geïnfecteerde aardappelknollen van het vorige jaar. De aantasting kan zich vervolgens zeer snel ontwikkelen. Daarbij ontstaan ook steeds nieuwe, agressievere varianten die zich sneller verspreiden. Waar vroeger de periode van besmetting tot nieuwe sporenvorming 7 tot 11 dagen bedroeg, kan dat tegenwoordig nog slechts 2 tot 5 dagen zijn. Sommige nieuwe stammen doorbreken bestaande resistenties of worden minder gevoelig voor bepaalde bestrijdingsmiddelen. Monitoring en snelle verwijdering van aangetaste planten is daarom essentieel om verdere verspreiding te voorkomen. In Nederland geldt bovendien de verplichting om aantastingen door Phytophthora infestans in moestuinen actief te bestrijden en geïnfecteerd materiaal direct te verwijderen. De symptomen kunnen per variant verschillen, bijvoorbeeld in de grootte van de laesies of de mate waarin de aantasting zich ook op de stengel manifesteert. Tip Het is belangrijk om in het najaar alle achtergebleven aardappelknollen uit de grond te verwijderen en in het voorjaar uitsluitend gezonde pootaardappelen te gebruiken. Achterblijvende of besmette knollen kunnen namelijk de winter overleven en vormen een belangrijke bron van nieuwe infecties. Wanneer zo'n knol in het voorjaar uitloopt, kan de ziekteverwekker zich via de jonge scheuten en stengels verder ontwikkelen en omliggende planten besmetten. In dit stadium zijn de kenmerkende bruine vlekken op blad of stengel niet altijd direct zichtbaar. Zodra de aantasting zich verder uitbreidt en phytophthora zich in het gewas manifesteert, worden op bladeren en stengels schimmelsporen gevormd. Deze sporen kunnen door regen, opspattend water en wind worden verspreid naar andere aardappel- en tomatenplanten. Zo ontstaat vanaf de zomer een nieuwe infectiecyclus, waarbij de ziekte zich snel door een perceel of tuin kan verspreiden. Maatregelen en voorkomen van PhytophthoraPhytophthora is aan het eind van het seizoen bij vochtig en warm weer moeilijk te voorkomen. Toch zijn er een aantal belangrijke preventieve maatregelen om de aantasting zo lang mogelijk uit te stellen en te beperken. Preventieve maatregelen Wisselteelt bij aardappels is zeer belangrijk. Omdat de sporen enkele jaren kunnen overleven is minimaal 3-4 jaar tussen de teelt op het zelfde stukje grond aan te raden. Plant alleen ziekte vrije aardappels. Met gecertificeerd pootgoed van de zaadhandel, tuincentrum of op de markt kan je er bijna zeker van zijn dat je gezond pootgoed gekocht hebt. Het is heel belangrijk om kiemplanten uit achtergelaten aardappels van het jaar ervoor te verwijderen als je toen een aantasting had. Die lijken in het begin gezond, maar gaan snel nadien je andere planten aantasten. Een preventieve bespuiting behoort tot de mogelijkheden. Neem contact op met de zaadhandel of tuincentrum voor de meest recente middelen. Plant bij voorkeur vroege of middelvroege aardappels in plaats van late aardappelrassen. Vroeg planten - rond maart - april kan helpen om de ergste aantasting aan het eind van het seizoen voor te blijven. Voorkom een bemesting met een te hoog stikstofgehalte. Aardappels voldoende aan aanaarden. Hanteer voldoende afstand tussen de rijen en planten zodat het gewas snel kan opdrogen door de wind. Teel zoveel mogelijk (deels) resistente rassen. Maatregelen bij besmettingEenmaal een besmetting geconstateerd probeert men door het verwijderen van de aangetaste bladeren en stengels de ziekte te beperken. Voer het loof af naar de vuilverbranding en ontsmet handschoenen en snoeischaar. Voer voor het verwijderen een preventieve bespuiting van de rest van het gewas uit en wacht tot dit droog is. Als de schimmel zich rond half juli-half augustus manifesteert hebben de knollen al een redelijke omvang. Overweeg dan om het loof af te knippen zodat de schimmel zich niet verder kan verspreiden en de knollen verder af kunnen harden voor bewaring. Howard F. Schwartz, Colorado State University, United States Creativec ommons 3.0 Wikipedia Phytophthora infestans op aardappel knollenKnollen van aardappel kunnen worden aangetast door late blight, Infectie van knollen vindt plaats tijdens het groeiseizoen wanneer sporen vanuit aangetaste bladvlekken met regenwater de bodem in spoelen en de knollen bereiken, of tijdens de oogst wanneer knollen worden gerooid terwijl het loof nog geïnfecteerd en nat is of nog niet volledig is afgestorven. Aangetaste knollen kunnen nog stevig aanvoelen, waardoor de aantasting niet altijd direct zichtbaar of voelbaar is. Uitwendig ontstaan onregelmatige plekken met een donkerbruine tot paarsachtige verkleuring van de schil, die later donkerder worden en ingezonken raken. Inwendig ontwikkelt zich een roodbruine (mahoniekleurige), droge en stevige rot met een korrelige structuur, die zich onregelmatig door het knolweefsel verspreidt. Deze aantasting kan oppervlakkig blijven in de schil, maar ook tot ongeveer 1–1,25 cm in de cortex doordringen en soms grillig of draadachtig door het weefsel verlopen. Tijdens bewaring kan de rot verder uitbreiden, vooral onder vochtige omstandigheden, waarbij door beschadiging van de schil ook bacteriën kunnen binnendringen die natrot veroorzaken. Late blight in knollen kan worden onderscheiden van knolaantasting door Alternaria (zwarte stip of droogrot) op basis van zowel uiterlijk als weefselstructuur. Bij Phytophthora infestans is de rot typisch roodbruin, relatief stevig en licht korrelig, met onregelmatige en soms diepere verspreiding vanuit de schil naar binnen. Bij Alternaria daarentegen is de aantasting meestal donkerbruin tot zwart, duidelijk droger en meer begrensd, vaak met scherpe overgangen tussen gezond en aangetast weefsel. De rot bij Alternaria blijft vaker oppervlakkiger of vormt droge, harde ingezonken plekken met concentrische ringen, terwijl late blight eerder een zachtere, mahoniekleurige interne verkleuring geeft die zonder duidelijke ringen onregelmatig door het knolweefsel loopt. Hierdoor is late blight doorgaans vochtgerelateerd en onregelmatig verspreid, terwijl Alternaria-aantasting droger, scherper afgelijnd en meer lokaal is. Phytophthora: vochtig, roodbruin, onregelmatig, intern dieper. Alternaria: droog, donker, scherp begrensd, vaak oppervlakkiger. Phytophthora. Foto door Rasbak Wikipedia Phytophthora. PD-USGov-USDA-ARS Wikipedia Gerelateerde forumtopicsPhytophthora of toch niet? Ja de zoveelste!