weknow

Oorzaak 1 kan zijn: te harde groei door te veel willen verwennen (mest...tenzij je uiterst arme bodem hebt, beter niet!) Oorzaak 2 kan zijn dat je te hard en vaak snoeide en daardoor een groeireactie uitlokte en het evenwicht om te kunnen bloeien en dragen kwijtraakte. Oorzaak 3 kan zijn dat de bomen niet op een gezonde plek staan en daardoor in conditie geleidelijk achteruit gaan. (Ik zie dat niet op de foto's overigens....maar die zijn met afstand genomen) Daarnaast is er ook een soort niet altijd precies te verklaren natuurlijke invloed. Bijvoorbeeld dat het ene jaar veel meer bloei en vruchtzetting is dan het andere. (Ik heb dit jaar op al mijn bomen heel weinig peren. Een vriend van mij met 300 rassen peren heeft er nog minder. Kan liggen aan weer en omstandigheden van afgelopen jaar, toen er een behoorlijke goede oogst was). Bij ons niet, maar ook nachtvorst die bloei en vruchtzetting verstoort kan een factor zijn. Maar omdat het al 2 jaar op rij gebeurde is dit m.i. geen oorzaak, wel een factor die mee kan spelen. Daarom vraag ik...om je zelf tot verder diagnostiseren aan te zetten: - Hoe is je bodem? Ik bedoel dan: welk gesteente? (zand, klei, leemmengeling?) en vooral ook heb je in de bodem waar ze staan iets gedaan aan opbouw van bodem-vruchtbaarheid met organische materialen? Maar ook: Hoe is de structuur....bomen van deze grootte moeten toch zeker tot een 80 cm een goed doorlatende bodem hebben en eigenlijk nooit met de wortels tot die diepte in het nat. - Wat doe je om je bomen te voeden en verzorgen? - Wanneer en hoe zij je bomen door snoei behandeld? Er kunnen nog dingen een rol spelen. Maar dat is minder waarschijnlijk en wordt echt detailwerk. Dit zijn factoren die heel wezenlijk zijn voor succes. Voor iedereen op afstand is dit een zoeken naar wat zoal kan. Jij zelf weet en kent veel meer. We kunnen proberen mee te denken met wat je zelf bedenkt, zijn geen halve helderzienden, maar zijn om wat te kunnen meedenken en proberen naar antwoord te zoeken vooral afhankelijk van de kwaliteit van de informatie en gedachten die jij hebt en geeft!

Mocht je met compost werken, dan is in principe voorzien in kalium (dat is niet hetzelfde als calcium inderdaad!) en ook fosfor, als er zich al een zekere basis aan bodemvruchtbaarheid in een aantal jaren heeft opgebouwd. Eventueel kun je je anders tijdelijk behelpen met organische (liefst biologische) bijvoorbeeld groente/moestuinmest. Dat bestaat van verschillende merken. Er staat een verhouding op van N-P-K (en soms nog een 4e Mg)...achtereenvolgens stikstof, fosfor en kalium. In Vlaanderen heet Kalium meestal potas. De verhouding daarvan zal in die mest iets zijn in de orde van 6 delen N, 3 delen P en 12 delen K. (6-3-12) en evt 1 of 2 Mg = magnesium. En hoewel dat vrij sterke mest is, hoge bemestingswaarde, zie je dat stikstof er in relatief laag is. Deze is met mate gebruikt, prima voor zowat alles in de moestuin. Als je de helft van de dosis voor aardappelen daarvan aanhoudt, kun je weinig fout doen. Zoete aardappel groeit het beste door warmte en heeft geen enorme voedingsbehoefte. Ook een handje gedroogde koemestkorrels of zo is overigens prima. Daarvan is de NPK waarde op zich niet zo gunstig (iets van 2 of 3 N, 1 P en 2 K) maar ook zo laag dat je er weinig fout mee kunt doen. Dat spul is handig voor iedereen die nog geen basis bodem-vruchtbaarheid in zijn moestuin heeft opgebouwd...wat toch een jaar of 3 a 5 duurt. (Ineens heel veel compost zorgt daarvoor helaas niet.....heeft echt een aantal jaren en geleidelijkheid nodig). Koffiedik is overroepen. Geeft zeer lage hoeveelheid voeding en zeker niet in een basisbalans van wat je in je moestuin nodig hebt. Kan ook weinig kwaad hoor, maar draagt vooral heel weinig bij. Bij mij gaat dat met papieren filter gewoon mee in de compost omdat ik er direct in de tuin weinig mee kan en compost overal goed doet en alleen maar beter wordt door een variatie in bruikbare ingredienten.

Zelfde diagnose als acpronk hierboven. Geeft weinig tot geen schade. Hooguit wat voor het oog aan de bladeren. Geen schade aan de vruchtbaarheid of aan je oogst. Bovendien nagenoeg niet te bestrijden en weg te krijgen. Als je het al zou willen proberen, dan kan het alleen met zwaar giftige insecticide (mag dat aan particulieren nog wel verkocht worden??) met grote bijwerkingen voor vele, vooral ook nuttige, organismen, natuur en indirect ook voor mensen. Daarom zwaar afgeraden!

Aanvullend op wat Flipje al zegt: Peren duurt meestal langer dan appels, voordat ze gaan bloeien. Als appelboompjes (te) gauw al dragen, zullen ervaren telers er de vruchten nog afhalen om het boompje steviger te laten worden, waardoor de levensduur langer wordt en de uiteidelijke opbrengst beter. Gewoon nog afwachten dus. Kan zelfs nog enkele jaren duren. Zou vanzelf goed moeten komen. Naast onderstam (Een gezaaide boom en ook enting op een zaailing kan makkelijk 8 tot 10 jaar duren bij peer voordat ze vruchtbaar wordt; zwakkere onderstammen - afhankelijk van de gebruikte - knijpen de groei af, waardoor bloei wat eerder zal intreden. Je zoekt altijd naar een evenwicht tussen groeien en bloeien. Bij deze boompjes ligt nu de nadruk op groei....gevolg van (te vroege? te veel?) snoei misschien, maar ook moetenjonge boompjes zich eerst ontwikklen = groeien om later goed te kunnen bloeien.... (als de boom er aan toe is...3 jaar is te kort, maar is ook afhankelijk nog van hoe oud ze bij de kweker vandaan kwam en hoe ze is opgekweekt). De vertikale loten die bovenop de gesteltakken groeien komende tijd geleidelijk weghalen (als het kan wegbreken en niet knippen, maar niet van alle rassen willen de twijgen makkelijk wegbreken. Breken heeft dan het voordeel van minder hergroei, waar knippen juist 2 nieuwe twijgen vormt). Maar vooral denk ik wat geduld hebben; het komt tussen nu en een paar jaar waarschijnlijk vanzelf goed.

Bedankt voor jullie reactie, Woldistel en Fre3ke. Ik heb ze zorgvuldig gelezen en probeer er iets van te leren! Moeilijk voor mij aangezien ik vaak ook niet reageer. Wanneer wel en wanneer niet. Misschien als iemand een vraag stelt wel en als iemand dat niet doet, zoals Boer Mark beter niet? Niet meer reageren...dan vervalt ook de communicatie op dit forum die voor mij zelf ook interessant en leerzaam is en het zou ook zoiets zijn als dat omdat mijn inbreng te langdradig en te moeilijk en te indringend is ik maar niet zou moeten meedoen met dit forum. Ik denk dat er een tussenweg moet zijn en dat ik die al lang probeerde te bewandelen....voor sommigen is dat evenwicht prima....voor anderen is dat vervelend. Maar ik ben ook wie ik ben en probeer daar ook iemand in te zijn waar ik zelf in kan geloven en dat heeft voor mij ook wel te maken met niet-onverschillige keuzes (hoewel ik niett blindelings achter iets of iemand aan zal lopen en kritisch probeer te blijven...in de eerste plaats op mijzelf) en wie en hoe ik ben, waar ik een leven lang aan gesleuteld heb, dat verander ik ook niet zo maar. Je legt me een aantal dingen haarfijn en precies uit en daarom kan ik je volgen en er ook echt wel wat mee. Bedankt! Vooral dat van eerst terugvragen vind ik echt een goed idee, waar ik nog niet aan had gedacht. Ik wil dit nu verder afsluiten. Mocht er nog iemand op door willen gaan of me toch nog willen wijzen op waar ik op een verkeerde manier reageer, doe dat dan in een prive-bericht. Dat mag altijd. Maar uiteindelijk heeft dit gesprek dat nu over mij en mijn reageren gaat, niets meer te maken met Vlaco compost (of hetzelfde soort compost dat in Nederland grootschalig wordt gemaakt) en is dus off-topic en strikt genomen dus ook een soort vervuiling van het forum. Als een moderator mijn reacties hier beter denkt te moeten verwijderen om het wat zuiverder te houden, heb ik daar geen probleem mee.

Dank om even te reageren Arja. Maar hoe zou jij dat dan doen als je weet dat er niets van klopt?

Ik heb dit uitgebreid uitgeprobeerd met vele rassen narcissen in een gebiedje met veel woelmuizen waar ca. 25 appelboompjes stonden. M.i. was het effect nihil. Wat wel hielp - behalve een speciale kooi bij aanplant rond de wortels, maar ja dat kan later nauwelijks meer - was om de gangen van de woelmuizen met hand en hakje te volgen...open te leggen en dicht te maken. Daarnaast heb ik zeker ook hulp gehad in mijn voormalige tuin van een wilde kat en uilen. In enkele jaren tijd zijn de woelmuizen grotendeels verdwenen en ook niet overgegaan naar de nieuwere appelboompjes die ik op niet zo grote afstand geplant heb. Overigens een waarneming waarvan ik nog steeds niet zeker weet of ze relevant is: Woelmuizen kwamen eigenlijk alleen voor in de gebieden waar ook kweek weelderig voorkwam. Het leek alsof hun gangen in zware kleigrond daaronder en daartussen makkelijker te graven waren. Als algemeen antwoord op de vraag zou ik nu adviseren om jonge boompjes op zwakke onderstam de eerste jaren geen onderbegroeiing te geven en de boomspiegel min of vrij te houden...zeker van grassen en allerlei mogelijk concurrerende planen (die dieper dan zeer oppervlakkig wortelen). Op goede en vruchtbare grond kan gaandeweg wel wat oppervlakkig wortelende begroeiing. Het gaat om voedselconcurrentie (de zwakke onderstam moet optimaal kunnen wortelen en ontwikkelen) en ook om een niet te vochtig en schaduwrijk klimaat rond de stam om stambasisrot en andere vervelende infecties (onder-)aan de stam te voorkomen: ongewenste luchtwortels, vruchtboomkanker, wollige appelbloedluis en opschot vanuit de onderstam). Bomen met wat meer groeikracht verdragen ondergroeiing wat beter, maar ook daar hou je best een vrije ring met een straal van minimum 50 cm rondom de stam aan. Een greep uit planten die goed kunnen: Vaste of verwilderende bolgewassen (o.a. vele alliums, narcissen voor de mooi, muntsoorten, aardbeien (wilde soorten vast, cultuursoorten beter maar een paar jaar ook i.v.m. aaltjes en bodemmoeheid) ; klavers en allerlei kruiden. Eerder in dit draadje ook al andere mogelijkheden genoemd.

Nogmaals jammer, dat hij daarom weggegaan is. Ik ben niet het type om zwart dat zwart is, grijs of zelfs wit te noemen als het dat niet is, al omdat het zo onvriendelijk zou klinken. Hij zei inderdaad de vreemdste dingen in de ogen van iemand die een beetje verstand van compost heeft en schreef daarmee inderdaad een stukje "informatie" over compost en tuinieren dat compleet dwaze abracadabra is...ik kan er echt geen touw aan vastknopen en heb hem aanvankelijk op de 3 a 4 totale onjuistheden die hij roept gewezen en hem een weg proberen te wijzen waarmee hij kan achterhalen hoe het wel zit. In mijn ogen is dat geen big-deal en gewoon zakelijk en terzake. Door duidelijk te zijn, weet je waar je aan toe bent en hoe het zit. Met zakelijke kritiek word ik zelf ook graag aangesproken...zeg me maar waar en hoe iets niet klopt...daar kan ik wat mee...denk ik dan. Maar natuurlijk neem ik het dan niet blindelings aan en zal het zo goed ik kan dan ook controleren en evt. weerleggen waar het m.i. niet klopt. Dat is gewoon redeneren, logica, discussie en gesprek...dat mensen dichterbij elkaar brengt omdat je elkaar serieus neemt. (Ik zie een discussie dus nooit als een wedstrijd of iets dat je wint of verliest, maar als een vorm van gesprek die mensen - met verschillende ervaringen, persoonlijkheden en kennis, - juist dichter bij elkaar kan brengen en samenleven in die verscheidenheid mogelijk maakt. Natuurlijk is het niet de bedoeling om iemand weg te jagen. Zoals ik al zei: Boer Mark lijkt me een vriendelijke man en in het stukje waarin ik positief inga op zijn eerste, nog vriendelijke reactie, reageert hij vervolgens wel uiterst gevoelig. Hij gaat niet op de inhoud in, maar zegt dat mijn reactie brutaal en autoritair is. (Daar kan ik tegen...hij kan dat zo beleven als iemand hem corrigeert en iets probeert te leren) En omdat in zijn, ineens enorme teleurstelling en gevoeligheid, ik zo onaardig reageer volgens hem, gaat hij weg van het forum. Dat volg ik niet goed...en zoals ik zei...jammer en m.i. niet nodig, want iets niet weten en zelfs onzin vertellen is op zich geen "big deal". Je/jullie mogen me graag wijzen op wat ik anders zou moeten doen. Ik heb vast en zeker (ook )mijn hoekigheden en kleine kantjes die ik zelf te weinig ken en er alleen vanuit wat anderen terugzeggen meer over kan leren. Temeer omdat het nog al een keer gebeurd is, dat iemand van het forum is weggegaan door een reactie van mij. Maar in mijn ogen heb ik in zo een situatie 2 keuzes: Ik wijs er iemand op dat en waarom het (in dit geval wel erg) onjuist is en hoe hij verder kan komen om het beter te weten (dat deed ik hier) of ik zwijg, bijvoorbeeld voor de lieve vrede. Er zit nog een 3e keuze tussen...dat ik zeg: "het sop is de kool niet waard".....maak je niet druk Weknow, want eigenlijk doet het er allemaal niet zo toe en laat, in dit geval, de onzin maar staan, zonder te reageren. In veel situaties kies ik - ook voor mijn eigen gemoedsrust - voor: "Laat maar en maak je niet druk". maar hier vond ik het wel nodig met het oog op alle (mogelijke) gebruikers van dit forum, om duidelijk te maken dat het echt een aaneenschakeling van foutieve onzin was, waarmee Boer Mark had gereageerd en ik vond dat die op dit forum zo echt niet ongecorrigeerd mochten blijven staan. De gevolgen van het serieus nemen van zijn opmerkingen zouden wel eens eens heel erg vervelend kunnen zijn. (Ja...en daarin heeft Boer Mark wel gelijk.....als het gaat om echte milieuschade of iets dat ik als gevaarlijk inschat, dan ben ik gedreven).

Wat jammer, BoerMark. Ik probeerde je respectvol duidelijk te maken dat je dingen schreef die helemaal niet kloppen. Niet namens het forum, maar wel omdat ik het forum waardevol vind en er al een jaar of 10 aan deelneem. Lijkt me normaal en gewenst dat wat overduidelijk onjuist is, toch even wordt gecorrigeerd....goede informatie geven is toch een belangrijk doel van dit forum?! Dat ik me vergs en iets onjuist schrijf en word gecorrigeerd, dat gebeurt met mij ook wel eens. Als ik je daar niet op kan en mag wijzen, heeft niks meer enige juistheid, waarde of betekenis, vrees ik. Misschien toch mijn reacties nog eens zonder grote gevoeligheid lezen....dan merk je dat ze vriendelijk en adviserend zijn (en hopelijk met de nodige deskundigheid geschreven)....maar inderdaad niet applaudiserend voor wat echt geheel onjuist is.

Beste Mark. Waar ik over viel (en nog steeds over val) is dat als iemand vermeldt dat compost stinkt, jij slag in de lucht doet dat dat door ammoniak zou komen en vervolgens een hoop complete onzin over compost beweert. Dat mag allemaal op zich. Echter dit forum wordt door vele mensen nu en mogelijk nog over vele jaren gelezen en wel serieus genomen en dan is wat je allemaal je beweert, in tegenstelling tot goede en controleerbare informatie, misleidend.....want op dit forum heeft iets gezag. Ik reageer dus niet met een zonnesteek, maar om heel duidelijk te zijn over hoe onjuist ik je bijdrage acht voor de kwaliteit van dit forum. Correcte informatie is iets zeer waardevols in deze tijd van roeptoeteren, kletskoek en "alternatieve waarheid" waarmee we op steeds meer plekken om de oren worden geslagen. Ik vind het inderdaad belangrijk om daar aan bij te dragen. Je lijkt me een vriendelijke man. Die hebben we heel graag op het Moestuinforum. Maar misschien zou je beter toch proberen om op goede informatie/kennis gebaseerde reacties te geven. Daar hebben de vele - vaak ook minder kundige - lezers van dit forum wel wat aan en worden daarmee niet een onzin-doolhof ingestuurd en het draagt wel wat bij. Als het om compost gaat, precies die van VLACO waar vraagsteller over spreekt, zou je misschien toch eens bijvoorbeeld de link kunnen lezen die ik in mijn vorige reactie gaf. Dan zou je al heel snel merken hoe onzinnig je eerdere reactie is en waarom ik over zulke dwaze inhoud naar aanleiding van de aankoop van Groentje val. Ook voor jou een hartelijke groet!

Hoe kom je bij deze bewering aanname? Compost die ammoniak zou uitstoten mag helemaal niet verkocht worden en is geen compost maar (drijf-)mest. Goed composteren is precies een manier omhoeveelheden ammoniak in de atmosfeer - tijdens de omzetting - te verlagen en stikstof in andere vormen te binden. Goede compost zal juist NIET zuur zijn en zuurgraad verbeteren. Aan je hele verhaal kan ik geen touw vastknopen...waarop is dat gebasseerd en wat wordt er allemaal aan onwaarschijnlijkheden verondersteld! Misschien even toch naar Vlacowebsite (Vlaamse afvalstoffenmaatschappij) gaan en hun informatie over (deze) compost en de maakwijze erbij pakken voordat je hier de vreemdste dingen erover beweert. Hier heb je alvast een Vlaco-publicatie waarmee je kunt beginnen en die laat zien hoe mis je het hebt: https://www.vlaco.be/sites/default/files/generated/files/products/Vlacocompost houdt grond gezond.pdf Groentje...ik denk dat een mailtje met je vraag naar Vlaco je een snel en duidelijk antwoord oplevert. Wat ik wel weet, is dat GFT-compost NIET geschikt is voor biologische landbouw omdat de normen waarop deze gekeurd wordt niet streng genoeg zijn. Dit in tegenstelling tot groencompost waarvoor strengere normen gelden en die mag wel bio worden gebruikt. Over de werkwijze en het resultaat van deze schijnbaar dode en zeer snel in enorme massa vervaardigde compost (in tegenstelling tot goed gemaakte eigen compost) is er al een topic op dit forum. Tot nu toe is het me echter niet gelukt om harde informatie hierover te vinden.

Ik weet niet of je deze opmerking van mij wel gelezen en opgepikt hebt??!! Citaat van Guy De Kinder: Pruimenbomen moeten niet veel gesnoeid worden! In vergelijking met appels en peren kunnen pruimen met veel minder snoei verder. Snoei indien mogelijk zo weinig mogelijk of zelfs niet. Sommige pruimenrassen zoals o.a. 'Reine Victoria' (= 'Queen Victoria') verdragen snoei niet goed en sterven gemakkelijk af. http://www.houtwal.be/vakartikels/steenfruit/pruimenbomensnoei.htm#:~:text=Pruimenbomen moeten niet veel gesnoeid,goed en sterven gemakkelijk af. Valt me op dat je toch weer aan symptoombestrijding wilt doen en het toch zoekt in snelle (schijn?)-oplossingen. Kleefband of kleeflaag om de mieren te bestrijden.... Ik zie er geen enkel nut in!! In de eerste plaats zijn de mieren die in je zand leven, zoals je beschrijft, hoogstwaarschijnlijk geheel andere dan de mierensoort die luizen "melkt": in je planten. De mieren die voorkomen bij luizen, zijn alleen maar een gevolg en geven niet echt schade. Ga gerust je eigen gang in eigen tuin, maar advies vragen en het vervolgens negeren geeft me toch ook het gevoel: "Waarom zou ik er zo veel moeite in steken, als een ander het niet zo serieus neemt"?

Geen slecht advies van die boer. Vooral voor begroeiing met bloemen, groenten en struiken die in de toplaag van 30 a 40 cm. wortelen. Of het genoeg is voor fruitbomen....weet ik niet om te spitten op die diepte= Mocht je twijfel hebben over de doorlatendheid van de bodem, dan kan een optie zijn om rondom de boompjes tot een diepte van 1 a 1,25 m met een grondboor gaten te maken en die te vullen met zand of kiezel oid. Daar vormen zich dan beter doorlaatbare plekken. In wat je in 2 beschrijft zie ik geen echte problemen. Zeker als je in die zware klei (moeilijk te bewerken, maar zeer vruchtbaar vaak van nature!) geen verdere bemesting hebt gegeven, Je zou kunnen overwegen om eens wat gesteentemeel of lavameel rondom te strooien, als kleine bijdrage aan bodemstructuur. Maar dat is geen ingrijpend iets in gevolgen. Ook af en toe een heel klein beetje zachtwerkende kalk rondom strooien(veel minder dan op het pak staat!!) kan wat helpen om bodem te activeren. Hoop dat je ook niet te actief snoeide. Vooral je Victoria-pruimen kunnen zeer slecht tegen gesnoeid worden! Misschien toch de boel eens aankijken volgend jaar en kijken wat zich zelf herstelt. Vooral niet te veel doen...ook niet in de omgeving (gras?) De voorwaarden lijken me al met al zo slecht nog niet en vragen m.i. niet om actief veel ingrijpen of toevoegen.... Een van mijn pruimenbomen heeft ook elk jaar lelijk gekruld blad (ik denk overigens niet van luizen, de kan ik zelfs met een lope nauwelijks ontdekken) en ziet er nu echt niet fraai uit...maar draagt eigenlijk al vele jaren prima. Zegt niets over jouw tuin....maar bevestigt misschien wel dat laten gaan niet altijd een slecht idee hoeft te zijn. Je hebt nog vruchten en oogst. Gedund....betekent dat de boompjes verre van dood zijn en nog wat aan kunnen hoop ik.

Hmmm... ik ga met je mee, in zoverre dat de foto´s aantonen dat er roest KAN voorkomen op kwee. Maar ik blijf bij mijn constatering dat 1. Ik er in Nederlandse of waarschijnlijk Europese situatie nooit over heb gehoord in handboeken/boeken/artikels/gesprekken met andere liefhebbers en met echte specialisten en ook zelf het nooit heb waargenomen. Daar moet ik eerlijk bijzeggen dat ik het niet verwacht en er dus ook niet naar heb gezocht. Maar ook op andere nauwere verwanten van peer die blijkbaar gevoelig kunnen zijn (zoals lijsterbes-soorten en meidoornsoorten) is me dit niet bekend. 2. De vraag die dan bij mij bovenkomt is: waarom wordt het in Amerika gesignaleerd (want daar komen alle 3 je link-verwijzingen vandaan!) en is het hier - voor zover ik weet - onbekend of niet voorkomend? Ik zie 2 verklaringen waardoor het kan dat een andere variant op roest voor kan komen in USA (en misschien elders) maar bij ons niet of niet gesignaleerd wordt. Verklaring A: Het is een meer typisch schimmel voor die andere continenten. Het komt hier niet voor. Dat kan en geldt voor vele schimmels en ziekten. Als dit zo is, kan het overigens nog komen nu of ooit...hoewel precies om allerlei infecties tegen te houden er een streng beleid is in EU-verband om alle plantmateriaal tegen te houden of alleen na zeer strenge controle en keuring toe te laten. Of dit allemaal zo is, weet ik niet. Om de mogelijkheid van besmetting hier in te kunnen schatten, mocht voor of na het schimmel tot hier geraken of al geraakt zijn, zou ik vooral moeten weten onder welke zeer specifieke omstandigheden die variant(en) die op andere dan peren kunnen voorkomen, zouden kunnen optreden. Verklaring 2 lijkt me op het eerste gezicht waarschijnlijker. Schimmels kennen vaak allerlei variaties en stammen en zijn verbonden met specifieke - soms zeer specifieke - soorten. Het meest gevreesde perenschimmel (althans in de commerciele beroepsteelt) is schurft en daarvan is bekend dat het meestal sterk verbonden is (zich verbonden heeft in een specifieke genetische variant) met specifieke perenrassen die massaal worden geteeld. (Conference, D. de Comice). In een boomgaard met zeer vele verschilende perenrassen of - nog beter - een zeer gevarieerde beplanting is schurft niet echt een probleem. Reden is precies omdat het de genetische code niet kan stabiliseren met dat specifieke ras. Ik maak deze vergelijking omdat peren relatief veel voorkomen, zowel in commerciele boomgaarden met duizenden bomen, als in privetuinen. De roest-soort die peer en Juniperus beide nodig heeft om te kunnen optreden, kan daardoor dus makkelijk optrden. De verwante andere soort roest die op kwee zou kunnen voorkomen, is bijna kansloos omdat ze nauwelijks fruitwaardplanten vindt om te overleven en waar een roestvorm voorkomt zal de perenvariant snel de overhand nemen over de beschikbare waardplanten. M.a.w. de kwee-variant kan zich of niet vormen of wordt snel weggeconcureerd door de peren-variant. Ik weet echt niet alles. Leer dagelijks bij (dus wat dat betreft heb ik zeker met belangstelling even gelezen wat je aan linkjes doorgaf, merci daarvoor...dwingt me om na te denken en te nuanceren in wat ik zeg) en vind het geen punt om toe te geven als ik me vergis. Maar totdat ik het hier zie of er uit kundige bronnen van hoor dat het is waargenomen en actief kan optreden, ga ik er van uit dat - ookal bestaat er in andere continenten een ander nauw verwant roest-schimmel dat daar op kwee kan voorkomen, dat er hier niet is en het zeer onwaarschijnlijk is dat een kwee-boom last zou krijgen van roest-problemen. Op de man af gevraagd: Heb jij het in onze contreien ooit waargenomen of gehoord van een actieve roestbesmetting op kwee? Ik heb zelf in een voormalige tuin waar en peren stonden en ook enkele kweebomen redelijk last gehad van roest op de peren (waar de Juniperus stond weet ik niet), maar voor zover ik mij herinner deden de kwee's het daar prima en hadden die geen verschijnselen. Ook deze - zeer beperkte - eigen waarneming speelde mee in mijn vrij resolute antwoord op de vraag of je moet oppassen voo roest als je een kwee aanplant. Intussen heb ik in 2 tuinen ook weer enkele dozijnen perenbomen staan.....maar - ookal staan er enkele Juniperus-bomen vlakbij in een van de tuinen...geen tekenen van roest. Ik heb dus geconcludeerd dat de gene die de tuin (bij en voor een restaurant dat de besjes gebruikt) heeft aangelegd al wijselijk heeft gekozen voor een versie die ongevoelig is voor het Gymnosporangium-schimmel dat in peren roest geeft.

1. Toch nog even er op wijzen dat zelfs een beetje `mest` voor een pruimenboom, eigenlijk alle fruitbomen, al behoorlijk veel is als ze niet op zeer arme grond staan. Bijna altijd is dit het probleem. Temeer omdat het blijkbaar nog vrij jonge boompjes zijn? 2. Spuiten met zeep en spiritusoplossing LIJKT een goed huismiddeltje en LIJKT milieuvriendelijk, maar is het niet. Zeep en spiritus zijn misschien minder complexe en chemisch gefabriceerde gifsoorten, maar zijn giftig voor allerlei beestjes en insecten (ze werken "niet selectief"!) Als je daarmee gaat spuiten ruim je meestal juist vooral de insecten op die een luizenplaag zouden kunnen aanpakken, zoals gaasvliegen, lieveheersbeestjeslarven en oorwurmen. Zo gauw er een luizenplaag begint en je hebt een wat wildere tuin met allerlei planten en geen kale/hete tegeltuin....dan komen die helpers meestal vanzelf op hun feestmaal af en omdat er zo veel luizen-eten is, zal ook hun populatie snel groeien. Door spuiten, ook met spiritus en zeep, krijgen luizen, die veel massaler zijn en zich als een gek vermenigvuldigen. dus helemaal vrij spel, want hun veel afhankelijkere opeters leggen eerst het loodje. Deze zogenaamde oplossing werkt dus meestal averechts. 3. Inderdaad kan een luizen aantasting ook op een algemenere slechte toestand wijzen...bomen die zwak en kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld door ongezonde bodem, slechte doorwatering van de bodem (regenwater blijft lang of grondwater komt gedurende enkele weken bijv. in winter op minder dan 50 a 60 cm...zo een plaats is dan totaal ongeschikt voor alle fruit...de bomen zullen er niet direct doodgaan, maar wel na enkele seizoenen gaan kwijnen en kwakkelen...en bevattelijk worden voor alles en nog wat. 4. Het effect van een schutting kan ik niet beoordelen. Zonvermindering is dan het grootste probleem als de schutting niet aan de noordkant staat. Ook te grote hitte kan het probleem zijn. Wind KAN dan helpen om het allemaal wat minder stik-heet te maken. Maar luizen komen eerder op een tochtige en winderige plek voor. Echter is wind en uv-licht in sommige situaties wel een hulp tegen (vooral) schimmelziektes of bijvoorbeeld wollige appelbloedluis (een heel ander diertje dan jouw pruimenluizen). Dus wat je "ergens gelezen" hebt klopt niet of geeft in ieder geval geen echt inzicht waar je zo grote conlusies als dat het wegvallen van wind de reden is dat jouw pruimen nu minder goed gaan, uit kunt trekken. Een stuk antwoord heb ik hierboven gegeven. Ik kan niet in jouw tuin en situatie kijken en de vele factoren die een rol kunnen spelen niet beoordelen. Dus eis het bijna onmogelijk om HET antwoord dat je zoekt te geven; alles wat ik zeg is een slag in de lucht....en ja...die kan ook heel soms nog raak zijn ook. Maar het lijkt me dat je vooral ook wat geduld kunt gebruiken om de ontwikkelingen en mogelijke oorzaken eerst eens te doorgronden en niet direct aan meteen oplossen door van alles te doen moet denken. Eigenlijk vind ik dus de raad van Fre3ke aan het begin al, niet zo heel gek - ookal lijk je het meteen te verwerpen - namelijk dat luizen bijna altijd een gevolg zijn van iets anders. Dat eigenlijke probleem kan ik niet echt onderzoeken...kan van alles zijn en vele factoren kunnen meespelen. (zo maakt het naast wat ik al zei hierboven nogal uit hoe je tuin is aangelegd en wordt bijgehouden, welke soorten pruimen je precies hebt staan (Reine Claude is veel lastiger dan een kroosje bijv.) en nog het een en ander.... Vanuit mijn praktijk en ervaring kan ik wel zeggen dat ik aan luizen nooit iets doe en me er geheel niet druk om maak. Zie ze dus nauwelijks als een probleem dat ik moet oplossen. Maar dat kan ik zeggen vanuit mijn situatie en werkwijze en inzichten die ik gaandeweg leerde en op deed. Maar daar heb jij niks aan, want jouw situatie, tuin, ervaring, zicht op bodem en allerlei bomen is niet het mijne. Eigenlijk is het dus dat hoe meer (achtergrond-)informatie je geeft en vertelt en laat zien van je tuin, werkwijze, de historie en afkomst van je bomen...hoe meer anderen met je mee kunnen proberen te denken. Heel algemeen zou ik zeggen: een gezonde bodem met een rijk bodemleven is in mijn ogen altijd de basis voor succes en gezondheid...ook van pruimenbomen. Kun je daar wat mee?

Niet correct, denk ik. Zover ik nu weet (kennis evolueert, ooit dacht ik bijvoorbeeld onterecht dat ook andere coniferen als Juniperus verantwoordelijk konden zijn voor de bruine vlekken) is dit het verhaal: Roest wisselt uit met lijsterbes en peer. Beide moeten er staan binnen een ruime straal van tot 500 meter om perenroest te krijgen (hoewel er lijsterbessoorten bestaan die geen waardplant zijn voor perenroest en die je dus wel veilig in de buurt kunt hebben staan). Bijna al ons fruit zit in de grote rozenfamilie, maar eigenlijk zijn alleen peren zijn gevoelig voor roest. Alle peren kunnen er als ze blad hebben en het is een warme en vochtige zomer last van hebben, dus ook Aziatische peren (o.a. nashi)...maar lang niet alle soorten zijn even gevoelig en er zullen er een aantal zijn waar de aantasting niet zichtbaar wordt. Kwee niet. (kweepeer is een fout woord en ik vermoed zelfs een incorrecte contaminatie (vermenging van woorden), het is een kwee, maar zeker geen peer!...waarschijnlijk fout in ons taalgebied ingeburgerd en misschien om een onderscheid te maken tussen meer ronde vormen van kwee en meer langgerekte die dan meer op peren zouden lijken?) Hoewel ook familie van peer (en van appel en kers en pruim en perzik en braam en rode bes en nog heel veel andere) is kwee niet gevoelig voor perenroest...wel voor diverse andere ziektes die bij ander fruit uit de rozenfamilie kunnen voorkomen overigens.

Dat zegt helemaal niets. Bloei van alle appels (en ook ander fruit) is van heel veel factoren afhankelijk. Een van de belangrijkste daarbij is op welke onderstam een ras werd geent. Op zaailing gezet bijvoorbeeld, een zeer sterk groeiende onderstam, duurt het voor appels vaak tot 10 jaar en meer voor eerste bloei en vruchten. Hoe "zwakker" groeiend een gebruikte onderstam de boom maakt, hoe sneller er wat vruchtbaarheid te verwachten is. De remming van de groei bevordert de neiging om te bloeien. Het is bovendien maar de vraag of snelle bloei gewenst is. Als een boompje te gauw vruchten draagt, gaat dat ten koste van de stevigheid en misschien zelfs gezondheid en kan het betekenen dat er op den duur juist grote problemen zijn met vruchten kunnen dragen. 7 jaar voor een grote boom geent op zaailing is absoluut niet langzaam, maar voor een klein struikvormig boompje, op een sterk groeiremmende onderstam, zou het wel erg laat zijn. Maar dat kan dus door te kort of verkeerde aanpak komen, maar ook juist een verstandige keuze van de eigenaar bij opkweek. Ligt er maar aan wat voor een appel-boompje het is en hoe het is behandeld en wat je ermee wilt. Cox heeft vele verstandige redenen om beter niet gezet te worden, maar snelle of late vruchtdracht is er daarvoor zeker geen. Daarnaast kunnen bodem, ras, snoeiwijze, standplaats, wijze van opkweek en nog minstens een handvol factoren invloed uitoefenen op wanneer een boompje begint te dragen. En dan heb ik het nog niet op de uiteindelijke vruchtbaarheid (hoe veel en hoe vaak een boom opbrengt in verhouding tot de ingenomen plaats c.q. grootte).

Dat boompje moet als de donder de volle grond in. In een te kleine halfvolle pot die blijkbaar uitdroogt en waar soms een klats water in komt, zal het in het beste geval kwijnen en even lijken bij te trekken, maar meer niet. Het staat op een veld waar iik vooral tegels en heermoes zie. Heermoes is niet zo erg. Paar tegels eruit en boompje erin...is al 300% beter dan nu. Wel om de 2 dagen een gieter of 2 water geven bij deze warmte )en anders 1 a 2x in de week. Dan kunnen er wat niuewe wortels worden gevormd en enige nieuwe groei. Rond december, in winterrust, kun je het dan weer uitgraven en een definitieve bestemming geven. En anders is dit boompje `helaas`vanwege onvoldoende aandacht en verzorging. Ik zie nu een boompje dat zonder enige vormsnoei in een te kleine en halfvolle pot is gepleurd, waarschijnlijk al meerdere keren bijna verdroogd, spinselmot heeft gehad, mogelijk ook witziekte (meeldauw) en vast nog het een en ander aan verwaarlozings-probleempjes. Vraagsteller zegt zelf niks te weten van planten....dat kan ik niemand kwalijk nemen.....daarom: pak een schop, graaf een gat van 40 x 40 x 40 cm, schuif het boompje uit de pot in dat gat met alle grnd die er nog aanhangt (NIET losmaken!!) vul het gat op met tuin grond en geef meerdere gieters water en blijf water geven. Om de paar dagen: veel (en niet af en toe een scheut)....mag gerust een paar gieters of emmers van 10 liter zijn in volle grond. Met wat geluk heb je dan in het najaar een herstellend en levend boompje waarmee je nog van alles kunt. Dat kun je weer ruim uitgraven en het een meer definitieve plek en de benodigde verzorging geven dan. Als je het zo laat, is je boompje binnen nu en 2 weken helemaal dood. Wat betreft die wortelverbranding: alleen in vochtige grond die extreem heet wordt zou dat eventueel kunnen. Lijkt me in een zo verwaarloosde situatie een wat vergezocht probleem. Afgestorven wortels omdat de pot waarschijnlijk al meerdere keren is uitgedroogd, lijkt me een veel groter probleem.

Je mag naar behoefte bijsnoeien. 😉Dus weg met wat nutteloos is...is ook niet super in opbrengst evt. een volgend jaar. Als ik het goed zie, staan je bramen tegen een soort scherm. De sterkste gewenste scheuten voor volgend jaar kun je na de oogst aanbinden en op gewenste lengte inkorten. De zwakkere en het teveel aan scheuten, haal je ook weg dan evenals alles wat al gedragen heeft natuurlijk. Op de scheutjes die volgend jaar weer ontstaan, volgend voorjaar vooral, kun je vooral het fruit dan verwachten. Als je de aanbindruimte efficienter wilt benutten kun je de scheuten die je houdt eventueel als een soort spiraal aanbinden...dan is het oppervlakte waar vruchtscheutjes en dus braampjes aan komen groter. Per richting waar je scheuten laat groeien, zou ik er 2 of max. 3 aanhouden.

Je vraag gaat over kiwi. Dit topic gaat over kiwiBES. Andere planten...wel familie, maar toch...nogal anders in vele opzichten.

Als ik je zorg om aanwezige oösporen en vroegtijdige infectie volg, Redzebra (en ik zal daar zeker nog eens verder naar kijken en over nadenken) dan zou de regel moeten worden dat je zieke aardappel- of tomatenresten beter niet mengt in compost die je weer voor aardappel- of tomatengrond gebruikt. Schone plantenresten zijn dan geen probleem. Dat preventie waar dit op een goede ecologische manier kan altijd de moeite waard is, ben ik met je eens. Waarvoor ik zelf de ontwikkeling naar (zaadvaste!!) weerbare tomaten vooral interessant vind, is niet in de eerste plaats de hobbytuinder, maar omdat daarmee kleinschalige (ecologisch werkende) bedrijfjes (zoals in Vlaanderen CSA's of in samentuinen) weer meer een kleine rol kunnen spelen in de verzorging van kwalitatief hoogwaardig voedsel. De huidige tomatenteelt gebeurt volledig in kassen. Op zich lukt het daar om in de teelt door steriele omstandigheden niet te veel met gif te moeten werken. Maar een kilootje tomaten die wij jaarrond in de winkel kunnenkopen kost een enorm grote ecologische voetafdruk omdat de kassen tussen februari en december (zo lang duurt een tomatenseizoen daar) verwarmd (gas) en verlicht moeten worden voor deze productie, er nagenoeg alleen met kunstmest wordt gewerkt en er ook nog grote hoeveelheden water nodig zijn. Waneer er kleinschalige en ecologische bedrijfjes een deel van de tomatenindustrie kunnen vervangen (en sterke argumenten zijn dan de korte lijn, waardoor zeer vers en echt rijpe vruchten kunnen worden gekocht; smaak en een veel grotere variatie in rassen en smaken dan wat er in de industriele teelt wordt gedicteerd (lang bewaarbaar, alles gelijktijdig rijp, hoge brix, maximalisering van opbrengst, prachtig uitzien). Ik zie zeker dat vernieuwingen, zoals weerbaarheid of ook zoetere soorten in het assortiment, ook voordelen kunnen geven...maar er zijn ook vele nadelen en beperkingen (waarbij de vraag of op winst beluste bedrijven eigenaar kunnen zijn en blijven van ons/ieders voedsel (elementaire levensbehoefte) door genetische informatie te patenteren de kern is).

Ik heb dat gezien, beste Redzebra. Maar ik vind dat je dat overdrijft en onterecht aan een composthoop verbindt. De sporen van phyto zijn inderdaad al om...overal zweven/zitten die wel net als veel schimmels.....aanwezig. Precies daaruit komt de besmetting bij warm en vochtig weer als gewas niet snel opdroogt voor. Zo gaat dat bij veel schimmels en zeker Phytophtera infectans. Hooguit zal de concentratie sporen wat intensiever zijn als er een directe besmettingsbron, zoals al actief ziek blad, in de buurt is. Met een composthoop maak je de infectiekans of infectiedruk niet echt groter. Die sporen die al om aanwezig zijn, hebben een voedingsbodem en gunstige omstandigheden (vochtigheid en warmte om zich snel vermeerderen en levend organisch materiaal van gevoelige planten) nodig om ziek te kunnen maken. De goede omzetting van levende cellen van aardappel/tomaat in een goede compostering zorgen er al snel voor dat het ziekmakingsproces wordt onderbroken. Overigens een misverstand dat een composthoop heet moet worden (beter dus niet en zeker niet te lang of veel!) en helemaal niet de verwachting dat voor schimmels nodig is. Het gaat om de ontbinding en heropbouw van humus daaruit, waardoor snel en effectief schimmels worden geneutraliseerd aangezien ze zonder organische voedingsbodem (levende of afstervende cellen) dood gaan. Ja.....wat verwacht je anders van de enorme aardappel-monoculturen die overal staan en waar chemische onderdrukking (en alleen machinale behandeling) de belangrijkste manier is om met de ziekte om te gaan.....? Al die dingen die je noemt las ik ooit ook allemaal. Maar essentieel is dat je zo een gegevens verbindt met de werkelijkheid waarin ze spelen en dan krijg je een heel ander beeld. Het meer ecologische verhaal is dat er w.b. aardappelen een wedren bezig is tussen het behouden of creeren van weerbare rassen en het moment dat een (tijdelijke) resistentie wordt doorbroken. Variatie, gemengde culturen, vermijden van chemische bestrijding en meer/andere aandacht voor gewassen en teeltwijzen geven hier zeker perspectief. De teelt van tomaten gebeurt in Nederland/Belgie 99,9% in kassen waar phyto in tegenstelling tot allerlei andere schimmel, virus (die vooral!) en bacteriele infecties nauwelijks een echt probleem is.Op wereldschaal zijn er zeker gebieden met een wat minder natvochtig klimaat als het onze waar wel buitenteelt is en phyto dus aandacht krijgt. Bij liefhebbers (met een marktaandeel van 0,0iets% en dus volkomen commercieel oninteressant!) ligt dat anders. Klimatologisch lijkt buitenteelt zonder gif steeds beter te kunnen w.b. phyto (zomers 2019 en 2020 was er bij zeer velen geen phyto...nooit eerder gebeurd!) en de twee opties die er waren.....gif spuiten wat veel tuiniers deden ofwel overkapt telen...waren de gangbare wegen. (Ik teelde overkapt en plantte eventueel wat planten die ik over had in de open lucht...zie wel wat dat wordt) Het is heel bijzonder dat aan de universiteit van Kässel in Duitsland bijvoorbeeld een professor zich inzet - nu eens niet in dienst van de industriele landbouw giganten - om weerbare tomatensoorten te telen. Uitdrukkelijk wil deze professor er ook voor zorgen dat de resultaten geen prive-winstbejag-eigendom worden. Zoals ik eerder al op meerder plekken aangaf ben ik - na verleden jaar toen in juni phyto overal toesloeg in tomaten, maar mijn gekregen Primabellaplant tot oktober gezond en wel buiten door heeft gedragen - wat hoopvoller gaan denken over weerbare soorten en hun mogelijkheden.

Het advies van Velt is gewoon op de composthoop. Wordt nietadoorgegeven als je correct en zorgvuldig composteert. Kan alleen voortleven en verder besmetten indien genetisch materiaal van vatbare planten aanwezig is. In een goed composteringsproces is dit heel ruim voor een nieuw seizoen volledig omgezet naar geheel andere biochemische verbindingen. Overigens doe ik het al ruim 40 jaar zo met zowel aardappel als tomatenresten en ben daar zeer tevreden over en beveel het als docent ecologisch tuinieren ook aan. Onterechte angst. Maar landbouwers die hun overschot aan aardappels op grote hopen laten liggen (na vele keren gespoten te hebben met gif) gedurende de winter, hetgeen ik zeer vaak waarneem, ....ja die veroorzaken zeker grote problemen. Overigens bevat de website van Fruitlent wel informatie over phytophtera die nogal in tegenspraak is met wat andere wetenschappelijke bronnen aangeven. Namelijk dat phytophtera op zou treden bij nat en koud weer. Dit is niet echt juist en legt een verkeerde klemtoon in het begrjjpen van besmettingskansen. Indien blad-stengel-vrucht nat blijft, zal het schimmel veel sneller besmetten bij hogere temperaturen. Ik zou mijn kennis van ooit opnieuw moeten zoeken, maar het ligt in de orde van grootte dat nat bij een temperatuur van 22 graden of meer gedurende langer dan 8 uur leidt tot zichtbare aantasting. Bij een lagere temperatuur is de periode dat het nat moet zijn al vele malen langer. Vochtig en doef weer is de omstandigheid dat phytophtera snel zal verschijnen. Momenteel is het erg nat, maar zijn de temperaturen onder de 20 graden....nog niet echt uitbraak omstandigheden dus.

Alleen de slechte bladeren wegplukken. Moet groen overhouden voor fotosynthese = groeien. Wat ook nog het probleem kan zijn is stress, doordat je het plantje buiten zette en het niet was afgehard. Ineens te grote verschillen in groeiomstandigheden altijd vermijden. "Afharden"....geleidelijk een plant laten wennen is de manier om dat probleem te voorkomen.

Kan. Hoewel ik geen snavel afdrukken zie....vogels pikken er in. Dit lijkt meer op knagen of schrapen. Zou ook slakken of een klein zoogdier kunnen zijn.