roeier

Dit jaar al. Ik weet niet of je frigo stekken hebt, of plantjes in pot, maar aardbei maakt in de zomer loten, en wat je hebt zijn hoogstwaarschijnlijk loten die afgelopen zomer al zijn gevormd, met de beginselen van bloemknoppen daarin al aanwezig.

Arjan, het lijkt me onwaarschijnlijk dat er bij jullie iets fout is gegaan, en dan nog hebben we het over een struikje dat het bij mij goed doet en waarvan me opviel dat de bessen lekker waren - de tweede bloei van vorig jaar heeft een paar besjes opgeleverd. Maar ik zou het op prijs stellen als hier straks nog wat foto's van die Honey Bee kan plaatsen en daar jullie met een kennersoog naar kan laten kijken, zelf mis ik nu eenmaal vergelijkingsmateriaal. Hier staat een foto van mijn Honey Bee van vorig jaar, met daaronder een reaktie van Groothof: https://www.moestuinforum.nl/lonicera-caerulea-honingbes-t468-300.html#p383441. Bij de eerste bloeiperiode was dit struikje ongeveer gelijktijdig met de Wojtek, ik heb 19 April voor de Honey Bee genoteerd, en 21 April voor de Wojtek. De Wojtek is ietsje ouder, kan daardoor iets later zijn geweest. Dit jaar lijkt de Honey Bee ook weer mooi gelijk op te lopen met de Wojtek. Op dit moment is het nog wat te vroeg voor foto's omdat er nog nauwelijks blad te zien is, maar het lijkt me leuk om hier over een paar maanden op terug te komen met beelden. Ik ben ook wel benieuwd waar jullie op letten als het er om gaat de variëteit honingbes vast te stellen. Waarschijnlijk wil Groothof ook wel even meekijken weer?

Mogelijk dat de hoogte ook een rol speelt; ik bedoel dat wat laag bij de grond blijft minder wind vangt en eerder op gang komt. Bij mij ben ik er zeker van dat ik dit effekt zie. Bij de honingbessen, maar ik zie het ook bij groot hoefblad en speenkruid op dit moment, dat de bloei laag bij de walkant eerder is dan iets hoger. Als je in Mei kijkt naar de bomen, dan zie je de lage begroeiing eerst groen worden, daarna pas de hoogste bomen. Dit is een Duet bij mij vandaag: Dit is een Aurora, als piepklein struikje 1½ jaar terug bij Arjan Mekelenkamp vandaan gehaald (sneller dus dan de Honey Bee, die volgens Groothof niet op een Honey Bee leek, dus dat roept dan een vraagteken op, maar dat terzijde): Om bloemen tegen te komen moet ik altijd even wat lager in de struik kijken. Vorige week was de Indigo Gem het eerste rasje wat bloei vertoonde bij mij, maar die heeft ook de meest gedrongen groei. Als een struikje wat snel omhoog geschoten takken heeft, dan zijn die takken later. Hier wat takken van de Beauty; die hoogste tak in beeld doet nog niks: Het kan natuurlijk zijn dat het element wind bij anderen een tikkeltje minder speelt. Waar ik woon heeft de wind vrij spel; vandaag zag het er bij mij zo uit: Misschien moeten we bij de selectie van honingbes rassen voor een klimaat als het Nederlandse wel een beetje rekening houden met de groeivorm, en dat goede groeiers betrouwbaarder vrucht zullen geven dan meer gedrongen varianten. De honingbessen lijken dit jaar allemaal snel op gang gekomen in de mooie Februari-maand die we hebben gehad. Het eerste kievitsei is nog nooit eerder in Februari al gevonden. Nooit. Nu wel, bij Vegelinsoord; het eerste kievitsei van Nederland gevonden in Friesland. Ik wil maar zeggen: dit is weer niet echt een representatief jaar voor honingbessen ook.

Voor Appelvrouw: knoflook bedden in regenachtig Kentucky, gisteren. Dit is een vrij standaard beeld bij knoflookboeren, als er tenminste geen pak sneeuw ligt. Ik ben nooit ergens tegengekomen dat mensen de mulch gingen verwijderen.

Boerenzwaluwen lijken niet op huiszwaluwen als het gaat om hun nestbehoeften. Huiszwaluwen zoeken naar iets wits, onder een witte dakrand of zo willen ze wel. Dan bouwen ze een volledig gesloten nest en laten alleen een vlieggaatje open. Boerenzwaluwen zoeken een donker plekje en maken een kommetje, geen gesloten nest dus. En ze willen niet op de tocht, waarschijnlijk omdat ze hun nest open laten. Ik geloof dat ze beide broeden in kolonies. In zo'n til voor boerenzwaluwen zijn meerdere kommetjes van klei geplakt. Ze hoeven niet zo nodig hoog te zitten - onder een brug willen ze ook wel nestelen. Liefst gebruiken ze een bestaand nest. Dit is een brug waar vorig jaar geen zwaluw heeft gebroed. Er waren kommetjes geplaatst, maar waarschijnlijk was het te tochtig. Nu heeft Piter, die zich hier graag mee bezig houdt, er houten plankjes omheen geplakt. Ik weet trouwens niet waar dat kleine hokje toe dient. Zowel met dit als met de til in de boom is het maar afwachten of er zwaluwen op af komen.

Ik zou de boot losmaken en zag daar mijn eerste speenkruid-bloempje de kop opsteken: Normaal waait het hier nogal op de vlakte, maar dit jaar waait het helemaal niet zo. Ik denk dat het hier dit jaar helemaal niet zo sterk achter loopt, áls het al achter loopt.

In deze tijd zijn ze er niet. Ze zijn ook alleen als pootuitje te krijgen, want zijn, net als knoflook, steriel. Dus dan moet je van de zomer beginnen rondkijken, Tuinen van Weldadigheid, Leven van het Land, Vreeken... of ruilen op een moestuin-forumdag. Een doorsnee zadenwinkel heeft dit niet.

Te vroeg: Dat is die rare Indigo Gem weer. Liep vorig jaar ook al voor de muziek uit. Dit ras mag een rode streep door voor Nederland. Ik heb ook geen ander rasje wat nu bloeit dus geen besjes voor de Indigo Gem. De volgende wordt Duet, die is ook nog vroeg. Vorig jaar winter rond deze tijd, en mijn meeste honingbessen bloeiden toen pas eind April. Dat gaat dit jaar héél anders worden, al wordt het ook nog wel wat als er een maand af gaat, maar je kan wel zien dat honingbessen kouder gewend zijn.

Mijn test ga ik nu duidelijker in beeld brengen. Doel is om de ontwikkeling van de sjalot te begrijpen, en zicht te krijgen op hoe de plantdatum het uiteindelijke resultaat beïnvloedt. Alle foto's hieronder zijn van vandaag. Tot nog toe plantte ik St Jans vrij vroeg, in Augustus al. De plant maakt dan vrij veel loof aan, nog voor de winter. Zoals bij deze het geval was: Maar mijn meeste St Jans hebben minder loof, omdat ik later heb gepoot, sommigen zo laat als half Oktober. Deze heeft maar een stuk of 5 scheuten gemaakt: Sommigen maar 4 of nog minder: Ik kan ook merken dat de gesteldheid van de grond een rol speelt, want zeker dat plantje op de laatste foto is er niet als één van de laatsten ingegaan, maar daar lijkt veel maar half vergaan materiaal te zitten inplaats van fatsoenlijke grond; daar zal niet veel voeding zitten. Maar het moet haast wel zo zijn dat iedere scheut die je nu ziet een uitje op gaat leveren. Dus minder scheutjes, minder uitjes, maar meer voeding per uitje, dus hopelijk grotere uitjes. Maar hoe groot ze echt kunnen worden weet ik niet. Ik denk dat er vanaf nu wel wat mest bij kan. Voor grote sjalotjes moet je volgens mij niet bij het poten voeding geven, maar wel na de winter als dan de groei er weer in komt. Ik heb wat kiezelsteentjes bij sommige planten gelegd om het aantal scheuten niet uit het oog te verliezen - ik weet niet zeker of dat aantal wel gelijk zal blijven vanaf nu. Dit plantje heeft nu 4 scheuten gemaakt: Er zijn meer herfstsjalotten. Ik heb een stuk of wat grijze gekregen van Ciska, maar ik merkte dat die veel trager op gang kwamen. Tezelfdertijd ongeveer als de St Jans in de grond gedaan, maar ze begonnen pas in Januari uit te lopen. Dan denk ik dat je altijd een geringer aantal scheuten en dus uitjes krijgt. Dit is zo'n grijze sjalot:

Het is een mooie tijd om zadenmarkten op te zoeken, volgens mij. Normaal is de internet handel nu heel druk, December of zo is meestal beter - als het je niet om Dahlias of aardappeltjes of zo te doen is, natuurlijk, want die zijn er dan nog niet.

Ja, ik laat het gewoon liggen, de mulch, al is de laag al half weg, want het verteert natuurlijk. Het is er gelijk in de herfst al opgegaan. Wat zeker is is dat knoflook goed groeit bij een koelkast-temperatuurtje en niet gebaat is bij kamertemperatuur - omdat kamertemperatuur de groei remt is dat voor bewaring juist wèl een goede temperatuur. Nu zal je met grond niet snel richting kamertemperatuur gaan, maar de vorst stelt hier ook weinig voor. Als je het laat liggen heb je in elk geval iets meer aktiviteit van het bodemleven eronder, dus de knoflook krijgt dan wat meer voeding. Als je het hebt over straks de grond weer wat bedekken, dan is dat denk ik wel een goeie. Zeker die stukken met een zuidelijke helling, die kunnen snel uitdrogen ook, dat is zeker iets om te voorkomen als het nog vroeg is.

Moment-opname Wonha: Is leuk door de mulch heengeprikt, maar is zeker niet te ver. Vroeger gepoot dan een jaar eerder, maar mag nog wel wat vroeger volgens mij. Half September, of nog wat eerder? Dit is echt een trage groeier, maar een trage groei betekent betere houdbaarheid, en dat is een sterk punt bij deze knoflook. Mijn meeste knofloken hebben al bladen die alle kanten opgaan, zoals de Ljubitovica. Die valt mee wat de groei betreft, want het was maar een klein bolletje met 8 kleine teentjes. Het resultaat tot nog toe is forser dan verwacht:

Rabarber is onberekenbaar volgens mij. Ik ben nog even bij een Zweedse site te rade geweest over die Näsåker, maar die zou zéér vroeg moeten kunnen zijn, al kan het wat verschillen - ik denk dat ze bedoelen dat rabarber nu eenmaal niet zaadvast is. Victoria zou 'gewoon' vroeg moeten zijn. Maar de Victoria is bij mij een stuk verder dan de Näsåker (uiteraard niet geforceerd): Laten we met zo'n beetje alles achter lopen in het noorden, met deze rabarberplant loop ik niét achter, die doet eerder in de Nederlandse voorhoede mee. Ik betwijfel of het rabarber wel wat uitmaakt of het wat zuidelijker of noordelijker is.

Niet alles is vroeg. Dit jaar bevalt me tot nog toe wel, het weer houdt zich vrij rustig. Ik zie geen gekke dingen. Sommige dingen zijn gewoon laat, als ik nou naar m'n rabarber kijk: Zo zou je niet zeggen dat het over twee dagen al Maart is. Kan aan het ras liggen: Näsåker. Wie er beter bekend mee is mag het zeggen. Victoria heb ik ook, die is beduidend verder, en is meer 'normaal'.

Misschien krijg ik straks wel nieuwe buren! Een buurman uit het dorp heeft een zwaluwtil in elkaar getimmerd en vandaag heeft hij deze in een boom gehesen, hier tegenover. Zelf ligt die buurman iedere zomer altijd met z'n boot hier, en hij houdt van vogels, dus vandaar deze plek. Ik hoop dat boerenzwaluwen de nestruimtes beschut genoeg zullen vinden, want het zijn binnenbroeders. Ik ga hier nog wel eens onderwerp over maken denk ik, want te veel aandacht krijgen zwaluwen niet.

Er zaten ook nog wat stapeltjes in een andere doos - bijna 900 stempassen. Volstrekt onaangekondigd; de planning had het over een dikke 300 poststukken, goed voor zo'n 24 kilo post. Blijkt het vier keer zoveel te zijn! Ik ben pas net klaar met sorteren. De planning kán op het laatst nog veranderen, ja, maar zoiets als verkiezingen is van te voren toch wel bekend, en dat iedere stemgerechtigde dan een berichtje door de bus krijgt? Maar nee, plotsklaps komt dit binnen, stond niet op de planning, ook geen berichtje van kantoor. Afgelopen vrijdag ging het ook al zo; een WOZ van de gemeente, stond ook niet op de planning, dus ook ineens een stapel post binnen die in geen verhouding was tot wat er op de planning stond. Wél een berichtje van kantoor van te voren, dat het hun ook had verrast dat dit langs kwam. Van allerhande organisaties verwerk je post, dat komt altijd ook keurig op de planning voor, maar post van overheden... dat is cowboy-cultuur. Papierwerk dat altijd bij verrassing langskomt. Ach ja, ze besluiten waarschijnlijk op de bonnefooi dat het wel weer eens leuk zou zijn om verkiezingen te organiseren, en dan wordt dan even binnen een uurtje het benodigde papierwerk klaargemaakt. Ja, geen tijd meer om de bezorgdiensten even van te voren te verwittigen...

Welke partijen vertellen nou toch al die leugentjes, Rob? Wacht... ik heb hier net een bundel stempassen binnengekregen, daarmee kan ik 718 keer tégen dat getijsem stemmen, dat is in elk geval wát. Moet ik even iedere keer even een ander petje op of jasje aan in het stemlokaal... moet lukken, toch?

Vandaag weer een stuk terpbed gemaakt. Twee lange banen tuin zijn nu vrijwel helemaal aangepakt. Dat is veel werk; ik heb me behoorlijk uitgesloofd de laatste paar jaar. Echt leuk vind ik het niet meer om te doen, vooral het voorbereidende graafwerk is zwaar. Toch blijf ik de bedden verdiept aanleggen. Je leest vaak het advies om hoge bulten te maken, maar ik vertrouw dat niet in deze vlakke, winderige omgeving; ik ben bang dat ze dan snel uitdrogen. Veel heermoes-wortels kwam ik tijdens het graafwerk tegen. Dat is in één klap verslagen met een goed terpbed. Bij twijfel over wel of niet een terpbed aanleggen zou de aanwezigheid van dit onkruid alleen al de doorslag kunnen geven om het wél te doen. De grond zoals die was had toch wel veel last van het soort onkruiden die je krijgt op grond met een slechte structuur. Ik merk dat het een stuk beter is geworden, de tuin begint er nu aardig uit te zien, dat zeggen ook andere mensen op de tuin. De reakties van anderen op het tuinencomplex was tot nog toe niet positief, op z'n minst wantrouwend. Maar wat voor reakties had ik verwacht toen ik van dit soort bulten hout aansleepte en op de tuin deponeerde? (Foto van 1½ jaar terug) Niemand heeft ooit gezegd dat ik dit niet moest doen, maar men had het er niet zo op, en ik heb begrepen dat iemand die vlak naast mij zat vanwege mij naar een ander stuk is verhuisd. Jammer, ik heb hem wel eens gevraagd - toen hij nog naast me zat - of hij geen last had van de houtsnippers die ik op het gezamenlijke pad had gelegd, en daar had hij totaal geen last van zei hij. Iets zal hem toch hebben gestoord, maar het is al lang terug dat hij is verhuisd, en we groeten elkaar nog vriendelijk. Nou ja, niet iets om aan te kaarten dan. Maar het is wel iets om rekening mee te houden als je aan terpbedden denkt op een krap Nederlands volkstuinencomplex; het geeft zooi en niet iedereen snapt direct waarmee je bezig bent. Het duurt ook een paar jaar voordat de voordelen duidelijker zichtbaar worden. Ik hoop op een wat natter voorjaar en zomer dit jaar, trouwens, want dan werken terpbedden véél beter.

Ik heb dit vorig jaar ook gedaan met een stuk of wat aardappels. Het was geen succes. Het was vorig jaar erg droog en als je dan niet aardappels diep onder de grond stopt krijgen ze al helemaal niet voldoende vocht om te groeien. Pas in Augustus kwam de groei van deze aardappelen op gang, en toen kreeg ik hetzelfde effect als forumlid Goudsbloem: de nieuwe aardappelen groeiden boven de grond aan de stengels inplaats van dat zich knollen in de grond vormden: Dat is een foto van 12 November 2018, ik heb die knolletjes niet gegeten, ze zien er vreemd uit en hebben een kleur die teveel daglicht verraadt. Ik wel een stuk of wat bewaard, die mogen dan zo als poter de grond in. Hier een foto van vandaag:

Als je op de Engelstalige term 'arbor' googled, en dan specifiek om afbeeldingen vraagt, krijg je wel heel veel mooie dingen te zien, vind ik. Niet simpel te realiseren dingen, maar gezien je om inspiratie vroeg... Voor de beste oplossingen lijkt wel handigheid of geld nodig.

Eerste bloesem van het Groot Hoefblad hier langs de Ienser opvaart.

Als er nog maar een paar mooie preien staan zou ik die zelf altijd laten staan voor het zaad. De bloei is natuurlijk ook mooi en de insecten hebben er iets aan, maar ik denk er niets mis met deze prei is om te eten. Als de bloemstengel zich gaat ontwikkelen dan wordt het binnenste wel hard, dat is dan iets minder, maar de smaak wordt niet beïnvloed. Ja, het kan zijn dat het ras van zichzelf een beetje stug is, maar dat zul je zelf weten.

Hoe warm is het dan bij jou al, Jet? Aan de honingbessen zou het eerste zacht weer af te lezen moeten zijn. Hier in het noorden vriest het 's nachts nog. Vorige week onaangenaam met windkracht 9 en wat regen, nu zon en lekker stil, dus heerlijk voor ons mensen, en krokusjes, sneeuwklokjes en winterakonietjes gaan ineens allemaal open, een kennis van mij heeft zelfs een kleine vos (vlinder) gezien, maar het is gemiddeld genomen toch wat kouder als vorige week, vanwege de nachten. Ik heb eigenlijk geen idee hoe die pruimen, mirabellen en wat je verder noemt hierop reageert.

Vruchten krijg je wel, en het zo laten is een optie, maar het lijkt of de aardbeien hier al jaren staan. Aardbeien maken telkens nieuwe plantjes aan, dan krijg je meer aardbeien, maar kleiner, want de plantjes verdringen elkaar en er is minder voeding per plant. Normaal richt je een nieuw bed in in de nazomer, waar je nieuw gevormde lootjes in zet, en ruim je het oude bed op. Ik geloof dat het ideaal is om iets van 9 plantjes op de m2 te hebben. Patrijs lezende; iets van 6 per m2 zal beter zijn. Ik zou nu niet meer een hele transplantatie gaan doen, maar misschien dat je wel wat kunt opruimen; oud uitziende plantjes verwijderen, zodat wat overblijft meer ruimte heeft. Hier en daar wat bruin spul er uittrekken dus. Wat voeding erbij straks in Maart of zo kan ook geen kwaad.

Er zit glyfosaat in, dat is schadelijk voor de bestuivers van fruitbomen. Op individueel nivo zul je zelf niet direct veel nadelige gevolgen merken. Wordt er veel met chemische middelen gespoten dan worden fruitbomen niet meer bevrucht. Van de Amerikaanse staat Californië weet ik dat telers afhankelijk zijn geworden van imkers uit andere staten die met hun bijenkolonies worden ingehuurd om voor de bevruchting zorg te dragen. Voor driekwart van de bijen is dit een enkele reis; het spuiten is niet gestopt. Ik vraag me af of er een mogelijkheid voor je is om een dikke laag houtsnippers of zoiets rond de fruitbomen te leggen, waardoor onkruid wordt tegengehouden en je bomen tegelijkertijd ook worden gevoed.