weknow

@ TDS. Even een korte reactie op wat puntjes die je schrijft. In wat de boeren doen is er de laatste jaren toch wel een kentering. Toevoegen van organisch materiaal (o.a. compost) en grondbewerking die het bodemleven stimuleert wordt nu uitdrukkelijk aanbevolen en geadviseerd door instanties en onderzoeksinstituten en ook steeds meer gedaan op de akkers. Waarom? Omdat de opbrengsten beter worden en er minder spuiten tegen (sommige) zieketen en aantastingen nodig is....dus om economische redenen ook. Je hebt gelijk in de constatering dat landbouwproducten uit de winkel vaak arm zijn aan mineralen (en smaak) en dat dit ook samenhangt met landbouwmethodes. En de conclusie dat wat er niet is (niet in de bodem zit waarin planten gevoed worden) ook niet in het gewas zit klopt in grote lijnen wel. (Er zijn meer factoren dan alleen de kwaliteit van de grond, zoals ras keuze en veredeling). Toch maak je enkele stappen wel erg snel, Door veel mineralen in de grond te stoppen krijg je gezondere groenten en daardoor krijgen mensen niet allerlei tekorten. Wat Castenada duidelijk maakt is dat het in de grond en bij je planten niet zo eenvoudig werkt. Wat een voedingsdeskundige of arts-onderzoeker je duidelijk zal maken is dat het menselijk lichaam niet zo eenvoudig werkt. Ze zijn er volop de goeroes die je het "ideale" meststofje of mineralenspulletje voor je tuin wil verkopen als (erg gemakkelijke) manier om je moestuin gezond te maken als de goeroes die via tabletjes of superfoods of diëten van alles wil laten kopen. Het komt al gauw dicht bij een religie en speelt in op diepe verlangens van mensen naar gezondheid, lang leven, onmacht tegen vervreemding enz. Wat zou het fijn zijn om onze gezondheid, ons leven, ons lot helemaal zelf te kunnen regelen.... Daar is geld te verdienen en met een beetje marketing is er een volgende cultus, hoax, hype, goeroe gemaakt waar velen achteraan rennen en je door wat tabletjes, een dieet, bepaalde voedingsmiddelen het idee krijgt dat je hartstikke goed en gezond bezig bent met je leven en je goed over jezelf kunt voelen (en al het andere is slecht, onverstandig, minderwaardig...) Je eigen leven als een "onderneming" is een markt op zich en een hele opgave voor de "moderne mens" om zich daar goed en gezond en verantwoordelijk doorheen te slaan. Je zou er bijna ziek van worden: ziek van het streven naar gezondheid en de voortdurende (stille) dwang om daarin zo perfect mogelijk te moeten zijn. Ik sta hier niet boven en weet het echt niet allemaal, laat staan dat ik het beter weet! Maar heb wel geleerd te relativeren en wat heen te prikken door de enorme beloften die gedaan worden, de vaak naïeve kennis waarop ze gebaseerd zijn (en vooral ook de economische belangen die er achter zitten). Ik probeer me niet gek te laten maken, maar toch ook kritisch en verstandig te zijn: Voor mijn moestuin betekent dit zoals ik hiervoor schreef: Voor mij voeding betekent het o.a. dat ik vooral matig probeer te zijn en afwissel. Dat ik eten niet zie als een medicijn, maar als iets waarvan ik kan genieten. Daarbij veel verse groente en fruit , uit eigen tuin liefst, waarvan ik weet hoe ik het teelde, zo weinig mogelijk bewerkt, niet bespoten.... Ik geniet van het telen daarvan en als het goed lukt en van wat ervan op tafel komt. Verder maak ik me er niet heel druk over. Lijkt me redelijk okay en gezond.

Rupsen voorkom je door fijn insectengaas te gebruiken (of Ikea-gordijnen). Is in vele topics terug te vinden, dus gebruik even zoekfunctie rechtsboven voor meer info. Dat helpt overigens ook prima tegen vogels. Met kleine naaktslakken is het in een ecologische moestuin altijd wat "dealen". Helemaal te voorkomen zijn ze niet. Wel kun je ze in de hand houden door te zorgen voor schone, onkruidvrije, bedden zonder verterende plantenresten; door stenen, randjes e.d. waar ze zich graag overdag verschuilen te vermijden of die geregeld te inspecteren; door barrières van grit, scherp zand, compost zou ook kunnen helpen, koperdraad...er zijn nog meer opties en door bestrijding (kijken en wegvangen, biervallen, getrainde Indische loopeenden, merels, padden enz. aantrekken en slakkenkorrels evt....hoewel....die giftig kunnen zijn voor mensen en andere dieren ook wat afhankelijk van het merk). Als je dit een aantal seizoenen consequent volhoudt, dan valt het wel mee en is er goed mee te leven. Aan de andere kant zijn die slakjes ook wel nuttig in je tuin, want opruimers en essentieel in een voedselketen....Probeer ze dus niet alleen te zien als een vloek Zo is het best mogelijk om zonder veel schade mooie bloemkool of andere kool te oogsten. Aan de andere kant moet je uit een gezonde moestuin ook niet de enorme, hagelwitte en volledig gave bloemkolen verwachten zoals ze in de supermarkt liggen. Dat is alleen te bereiken met heel veel spuiten met gif. Wat vraatplekjes zullen er meestal toch wel zijn en als je dat onsmakelijk vindt moet je ze maar even wegsnijden. De paar slakjes (of luizen e.d. in de sla) die er nog zijn, komen vanzelf boven drijven als je - zoals Thea zegt - de groente enkele minuten laat staan in water met een of 2 theelepeltjes zout en dan was je ze zo weg. Je zult merken dat de smaak van een vers gesneden bloemkool uit eigen tuin zo veel beter en aromatischer is dan die gekochte hagelwitte opgejaagde uit de supermarkt, zelfs als ze er wat minder groot en mooi uitzien

Hier dicht bij zee ook voor het eerst dun laagje ijs op water vanochtend. Autoruiten waren echter ijsvrij. Met de koude noord-oostenwind was het ook vrij droog-koud. Ook sinds gisteren vorstsporen op sommige bladeren van de Oost-Indische kers, dus het is al eens plaatselijk onder 0 geweest vlak aan de grond. Tijd dus om de resterende winterwortelen, knolselderij en witlofwortels te gaan oogsten in de loop van de volgende week.

Je staat nu in het lijstje, karins70. Voor Thea en mij en na Loes.

Een concrete vraag, Castaneda. Ik denk dat veel mensen al niet weten waar je een "gewone" bodemanalyse kunt laten doen, laat staan die speciale die jij aanbeveelt. Heb je een adres waar die "goeie" die aansluit op jouw verhaal, kan? Een gangbare bodemanalyse is best duur. Minstens 150 euro. En dan heb je een momentopname, met waarden die niet eens "vast"zijn, want nog afhankelijk van vele omstandigheden (bijvoorbeeld: najaar is heel anders dan lente en voor/na spitten of een bepaald gewas zal het ook aanzienlijk kunnen verschillen. (+ iets wat in jouw kennis en benadering niet eens bruikbaar is). Zo een specialistische, die ook rekening houdt met jouw heel specifieke kennis, zal zeker niet goedkoper zijn vermoed ik. (?) Ik vraag me af hoe zinvol het dus is voor een liefhebber met hooguit enkele honderden vierkante meters tuin (waar per plek aanzienlijke verschillen kunnen zijn en boven dien zeer verschillende gewassen door elkaar worden geteeld). Voor een beroepsteler....met hectaren....ligt dat misschien heel anders. Bovendien is de kennis van bodemleven en bodemsamenstelling nog heel erg beperkt en zijn de mensen die je aanhaalt pioniers voor de een (en sterk bekritiseerd door anderen). Wat ik wil zeggen: Als betrekkelijke leek (zelfs als ik veel lees en me er al best wat in verdiep) blijft het waarschijnlijk een slag in de lucht, of je praktisch er heel veel aan hebt en een (in jouw gedachtegang) hoger niveau van gezondheid in je tuin kunt bereiken. In de tuinpraktijk van de liefhebber zul je het zonder al die info en kennis vaak moeten doen. Langzaam leer je wel bij door ervaring en je in dingen te verdiepen. Wat is dan wijsheid? Daar ben ik het grotendeels met je eens! Zo maar wat doen en van alles toevoegen is onzin (en weggegooid geld). Mest met mate, varieer (wat je composteert, kweekt, hoe je plant) gebruik volop organisch materiaal, laat het bodemleven zijn werk doen en stimuleer dat en leer je tuin, bodem en gewassen kennen door te kijken, ruiken, proeven en te zien hoe "de natuur" zelf werkt.... dat is een veilig advies lijkt me! (In ieder geval waarmee ik het zelf probeer te doen).

Bij de prei mag het weg. Daar zijn nu geen belagers. Maar die zou je kunnen uitdoen en op een meer beschutte plaats op elkaar gepakt kunnen planten in losse grond. Groeit toch niet meer en is zo wat beschermd tegen eventuele extreme vorst (en makkelijk te rooien naar behoefte, zelfs als de vorst in de grond zit). Maar kool wordt in de winter, als er verder weinig groen is, erg gewaardeerd door vogels. Duiven (vooral bosduiven) en fazanten en ook wel kauwen en roeken lusten dat best wel. Ik laat een gaas erover. Edit: Oh, ja...en ik vergeet nog de ganzen, die er kunnen landen. (Ligt wat aan de ligging van je tuin). Hier nogal wat schade gehad van steeds ontsnappende kalkoenen. 2 kloeken met een stoet kuikens die rondtrokken en ook 2x per dag eens door mijn moestuin gingen. Leuk om te zien, maar voor sla en kolen was het wat minder. Ik heb zo een vermoeden dat de eigenaar het probleem de komende dagen grotendeels zal oplossen.

Zei je niet dat er bij je nieuwe huisje weinig te zien is, Henk? Dit sinterklaaspakketje voor de vogels trekt een heel circus! Ik kom in het voorjaar zeker eens kijken. Heb je daarvoor ook een paaspakketje voor de paashaasjes dan bij de Action?

Ik gebruik een boog voor hetzelfde. Nu 3 seizoenen. Ook een goedkope, van Blokker toen, die al eerder 6 jaar voor een braam was gebruikt. Mooi blijft ie niet! Roest alom. Maar hij staat nog steeds. Wel is het nodig om ze aan beide zijden te verankeren met een metalen staaf o.i.d. tegen omwaaien! Het wordt topzwaar. Ben nu - voor 4 nieuwe kiwibessen en druiven - van plan om met betonstaven te werken van minstens 1,5 cm. dik. Het roestige heeft ook wel wat rustieks.

Nog een met veel keuze (en informatie!) in Ierland. Voor alleen zaad is porto 3 euro. http://www.seedaholic.com/

Broeds geweest? In de rui? (Binnenkort of net nieuwe veren) Dat is het meest waarschijnlijk. Bloedluis vooral bij warme omstandigheden (weer of vrij warm hok?)

Zolang de grond niet bevroren is, kun je planten. Bolletjes moeten nu eerst en vooral wortels maken. Uitlopen en groeien bij meer licht (daglengte!) en wat hogere temperaturen komt vanzelf wel. Grond is nu wel vrij nat waarschijnlijk, dus zeker heuveltje overwegen

Neen, is niet nodig omdat het licht veel diffuser is en dus niet gauw verbranding geeft. Het is melkachtig, zeg maar half-transparant.

Er is toch wel iets verschil, Loes. In een moestuinbak zit er iets van een 30 cm grond. (Of is het meer of minder?) Verder geen ondergrond voor de planten. Die heeft een tuin wel en er vindt, via het bodemleven, toch wel wat uitwisseling plaats. Ik denk ook dat je in zo een bak meestal de grond intensiever zult gebruiken. Het is toch gericht op goed benutten van elke cm2. Met kunstmest redden planten het wel een paar jaar. Hoewel je daarin ook soorten hebt: er is bijvoorbeeld een soort (ik gebruik ze niet, maar ik dacht "blauwe korrel") die naast NPK en Mg ook andere toevoegingen (sporenelementen) bevat. Zelf zou ik altijd kiezen voor een combinatie van koemestkorrels en zo mogelijk compost om bodemleven te stimuleren en toch een wat breder scala aan voedingsstoffen in de grond te houden. En dan, gericht op het soort gewas, zo nodig wat bijvoeden tijdens het seizoen met bloedmeel, beendermeel en/of patentkali. Uitputting en verschraling van de grond is, net als in een bloembak, toch wel een risico anders. Bloemen e.d. verbruiken meestal relatief weinig, maar groenten oogsten is toch een behoorlijke aanslag op de voeding in de grond. Gebrek verschijnselen kunnen al snel optreden. Missmass zijn/haar optie om af en toe nieuwe potgrond er in te doen, vind ik niet zo slecht. De verbruikte grond kan ergens op de tuin (allicht nog prima voor de structuur) en met enkele zakken kun je weer even vooruit, als een basis waar het meeste wel inzit. Geen enorme kostenpost. Ook dan is, zoals Robo terecht zegt, voor veel gewassen snel al wat bijvoeding nodig gedurende het seizoen. (Koemestkorrels zijn een milde en makkelijke optie daarvoor, ook vanwege de vrij evenwichtige NPK-verhouding die gemiddeld genomen okay is voor het meeste van wat je kweekt.)

Ik probeer even de oordelen in dit draadje en andere draadjes samen te vatten: Technisch bekeken: Het meest kritische in de beoordelingen op dit forum is dat polycarbonaatplaten eruit kunnen waaien. Zelf vind ik dat vrij makkelijk op te lossen (bijvoorbeeld door de platen met het frame te verbinden door moertjes en het gemaakte gat dan af te dekken met metalen plaatjes) en zou zonder meer weer voor polycarbonaat gaan. Maar daarin lijk ik wat alleen te staan. Ik vroeg me af wat dit stukje in de beschrijving hiervoor concreet betekent: "De polycarbonaat panelen zitten in het frame vast en niet met clips. Hierdoor blijven de panelen beter in het frame zitten." Als je het kasje ergens eens kunt bekijken en dan het systeem zien, dan kun je beoordelen of verdere ingrepen nodig zijn om ook bij een echte storm de platen er in te houden. Overigens zie ik (kweek)technisch meer voordelen aan PC t.o.v. van glas. Ook dat het licht in gewicht en veiliger is vind ik een voordeel. Esthetisch: Een (schoon en geregeld gewassen) glazen kasje wordt meestal mooier gevonden, omdat het glas doorzichtig is. Het komt wat meer luxe over. Maar dat is natuurlijk ook smaak.

Zo slecht staan ze er niet op, Piggy. (Eigenlijk best goed dus ) Ondanks die zwarte randjes. Lijken er doorheen te komen, he! Wat ik ervan geleerd heb? Dat die Aquadulce tuinbonen een ras is dat je al in het najaar kunt zaaien en - normaal - de winter overleeft en dan een vroege oogst geeft. Ik heb ze hier nog liggen. Vond ze heerlijk van smaak, maar de opbrengst vrij matig. (Zaai begin maart). Ga ik volgend jaar zeker eens in oktober zaaien Dan misschien ook meer opbrengst......

Och..... Je moet niets, Geedee Iemand kan zich vergissen, over iets heenlezen....tuurlijk. Ik denk dan: Misschien wijzer om niet met een forumbericht er meteen bovenop te zitten....? Mensen kunnen dat best zelf onderling oplossen en blijkbaar was dat intussen ook al gebeurd via PB's. Een tekstbericht, zonder dat je iemands stem hoort die ook aangeeft wat je bedoelt, laat makkelijk een andere indruk achter. Het kan dan klinken als: "Hoe kun je zo dom zijn om iets te vragen dat al lang is gestuurd..."? Terwijl ik weet dat mensen gewoon heel hard haar best deden om het zadenpakket goed te versturen.

@ Geedee, als iemand niet alles duidelijk doorgeeft, kan de verzender het niet versturen. Volledige naam (dus niet alleen een voornaam) + adres + emailadres + aangeven welk servicepunt is daarvoor gewoon nodig. Ik ben de enige die alle namen + adressen heeft van alle deelnemers (de rest niet) en deze regeling is er omdat sommige deelnemers anoniem wensen te blijven en dus geen lijst bij de doos wilden. Is iemand niet in staat om binnen 2 dagen te reageren (afwezig, ziek, niet op het forum...) dan wordt de volgende van de lijst benaderd als ontvanger en zet ik de persoon die niet reageerde later op de lijst. Maar...uh...jij doet toch niet mee met de doos deze keer...?!

@ Angela. Stuur even een pb naar bloemenkoning als jij degene bent die de doos gaat versturen. Zij geeft jou dan (ook in een pb) haar echte naam (ook achternaam!), emailadres en adres van het servicepunt om het pakket op te halen. Dat is alles wat je nodig hebt. Zo gaat het "officieel" volgens de regelingen. (Zie 2e bericht van dit topic) Eigenlijk had dat al moeten gebeuren op de dag dat je de doos ontving om het lekker vlot te laten verlopen Je hoeft dus geen oproep via dit topic te doen.

Bij teeltwisselschema's worden verschillende indelingen gebruikt. Er zijn er ook die per plantenfamilie denken en daar komt prei niet bij de bladgroenten, maar bij de alliums als knoflook en uien e.d. Ik vertel dit eerst om je te wijzen op dat er achter zo een schema een logica zit en als je die begrijpt, kun je ook beter inschatten wanneer een afwijking of variatie op grond van je eigen wensen/behoeften verantwoord is en waarom. Zo een schema is een uitgangspunt, er zitten verstandige ideeën achter, maar is geen keiharde wet. Je kunt er natuurlijk van af wijken, soms is dat geen groot probleem en soms is dat niet zonder risico's. In het schema dat jij nu hanteert staat prei bij de bladgroenten vanwege de voedingsbehoefte. Net als kolen heeft prei behoefte aan "mest", maar eigenlijk bedoelen ze dan vooral stikstof. (De N in N-P-K) Alle groenten hebben behoefte aan voeding, maar voor de meeste is veel stikstof helemaal niet zo gewenst: je krijgt veel blad en groen, veel groei maar weinig en kleine vruchten (aardbeien of tomaten bijv.) of kleine of slechte knollen, peulen of wortelgewassen. Ook bij veel bladgewassen is erg veel stikstof geven niet zo gewenst: je krijgt wel grote kroppen of planten, maar geen echt gezonde planten en bij sommige (blad-)gewassen als sla. andijvie, chinese kool, venkel e.d.worden veel nitraten (= stikstof) door de plant opgenomen en opgeslagen, hetgeen ronduit ongezond is om op te eten! Want in je lichaam kan dat worden omgezet naar kankerverwekkend nitriet. Als een beroepsteler zijn gewassen te veel opblaast met nitraten, loopt hij grote kans dat ze niet verkocht mogen worden (afgekeurd!). Moestuiniers die veel (stikstof) bemesten, zijn zich vaak van geen kwaad bewust en eten hun te veel nitraten bevattende bladgewassen gewoon op. De bemesting (matig!! , maar voldoende voor een goede en gezonde groei) is een uitgangspunt achter teeltwissel. Maar ook bodemgezondheid is een hele belangrijke en het voorkomen van ziekten en belagers. Bladgewassen komen meestal na peulvruchten (omdat die al wat stikstof afgeven aan de bodem) en worden meestal gevolgd door wortel of bol/knolgewassen (omdat die het beste groeien op grond die heel matig is bemest en het vooral kunnen doen met wat er nog over is van de bladgroenten). Na deze uitleg een concreet advies: 1. goed idee om kleinere bladgewassen (sla, rucola, andijvie, mosterd e.d.) met een kortere teeltduur te zetten als tussenteelt tussen andere. Maar let dan wel op dat je voor die uit de koolfamilie steeds een jaar of 3 a 4 tussentijd aanhoudt voordat ze weer op de plek komen waar kolen stonden. Dit vooral om het risico op knolvoet klein te houden. 2. Hou gewoon 1 vak (of half vak, dan heb je veel meer keuze in je schema)) in je teeltwissel steeds voor de prei en laat dit mee-rouleren in je teeltschema. Zo komt er geen prei binnen 5 a 6 jaar op dezelfde plek, want de alliumfamilie is juist heel gevoelig voor bodemziekten die kunnen worden doorgegeven. Probeer ook minstens 3 jaar aan te houden tussen prei en uien/knoflook op dezelfde plaats. Voor de rest kun je gewoon je wisselschema aanhouden. Oh ja...en dan nog de bemesting van die prei. Zet die eventueel na de peulvruchten (winterprei kan zelfs nog na peulen en tuinbonen als 2e teelt in hetzelfde seizoen). Dan volstaat een bemesting met compost en koemestkorrels of stalmest die minstens een jaar heeft gerot + eventueel een heel kleine dosis bloedmeel. (Kunstmest gebruik ik niet en adviseer ik ook niet, maar dat is een ander verhaal.)

@ Willy. Het slechte effect van - veel te sterke - paardenmest op de knol en wortelgewassen die je noemt is gekend. Die groeien niet goed, raken vervormd en verbranden wellicht. Ook het gevolg dat door verse mest op die gewassen wormstekigheid ontstaat door vliegen en maden die het aantrekt, komt zo uit de boekjes. Maar het lijkt me heel sterk dat de compostwormen daarvoor verantwoordelijk zijn. Je zult nu misschien zeggen: "Ik zag ze er zelf inzitten"....? Compostwormen eten alleen voedsel dat al aan het verteren is en zullen gezonde planten dus niet schaden. Ik denk dat andere beestjes, maden en insecten, je wortelgewassen hebben gezien als een lekker hapje en toen die hun schade hadden gedaan en gaten en rotte plekken hebben achtergelaten, de rozerode compostwormen dachten...."Deze prut gelijkt op een compostbak en hier moeten we gaan opruimen".....? Ik denk dus dat je de vuilnismannen de schuld geeft van de rommel en niet de motzakken die zich tegoed doen aan zwakke plantjes in stront

Itoero schreef: Dit was het geciteerde zinnetje van mijn reactie: Itoero: Dat staat dus in het volgende zinnetje van mijn reactie: Maar misschien is het met de volgende uitleg nog duidelijker: Door beestjes, schimmeltjes en chemische reacties in een compostvat of composthoop worden er van ammoniak en fosfaten andere chemische verbindingen gemaakt, zoals in humus of bosgrond e.d., die niet uitspoelen of vervliegen en in de bodem heel geleidelijk je plantjes voeden. Deels direct als een soort mest en voor via allerlei uitwisselingen met het micro-leven in je bodem, die er je planten mee voeden en er door gevoed worden. Door dit bodemleven worden je planten niet alleen van groeistoffen voorzien, maar ook allerlei ziekteverwekkers en schadelijke schimmels en bacteriën worden er door in toom gehouden. Je verzorgt en voedt je bodem (leven) dus, omdat die zorgt voor de voeding en gezondheid van je gewassen. Grond is dus niet hele kleine stukjes steen met voeding, maar een levend geheel.

Aanvulling nog op de goede tips van Robo: Ook van der Wal heeft een behoorlijk assortiment. https://www.zaadhandelvanderwal.nl/ Redelijk in prijs, goede service en snel en ook veel aan tuinartikelen. Biologisch aandeel groeit er snel! Als het om het grote assortiment gaat, kun je ook denken aan het Vlaamse zaadhuis (vrij duur, net als Vreeken) of het Engelse Chilternseeds. http://www.vlaamszaadhuis.com/winkel/index.php http://www.chilternseeds.co.uk/ Als het echt om uitzonderlijke en aparte dingen gaat, kun je met wat gericht zoeken op internet (denk ook aan ebay in UK) weinig niet vinden. Vergelijken (ook van verzendkosten) loont daarbij. Veel van die exotische zaken zijn echter niet zo geschikt (en ook van weinig praktisch nut of minder mooi dan voorgesteld) voor onze moestuinen.

Wanneer je dat eerst een jaar laat rijpen komen de stikstof en fosfaten toch ook in het milieu terecht? Neen dus! Niet of bijna niet (ook wel afhankelijk van hoe zorgvuldig en deskundig je het doet). Composteren is de beste en veiligste manier. Dus mengen met ander organisch materiaal en in een compostvat of afgedekte composthoop laten omzetten tot duurzame chemische verbindingen, die ook langzame voeding zijn. Een deel van de stikstof wordt gebruikt voor het proces en (ook daardoor) grotendeels opgeslagen. Dat is het ideale spul om o.a. je kas mee te "mulchen". Als je de mest laat "rotten", altijd in een afgedekte kuil of onder een zeil of afgedekt met blad, stro o.i.d. Het proces lijkt dan op composteren en het resultaat is minder breed voedend en sterker bemestend dan compost, maar je zou het ook "compost" kunnen noemen. Intussen heeft de gangbare landbouw 2 dingen geleerd van wat in de ecologische landbouw al lang gemeengoed is: 1. Als je zorgt voor rijkelijk verteerde organische stoffen in/op je grond, dan worden de opbrengsten beter, heb je minder last van ziekten en verbeter en verrijk je je grond voortdurend, terwijl alleen kunstmest ze uitmergelt. 2. Kerende en diepe grondbewerking en zo mogelijk alle grondbewerking schaadt het bodemleven en werkt averechts als je streeft naar een gezonde, levende, bodem zoals in 1 beschreven. In de gangbare landbouw zie je dus geleidelijk een totaal andere aanpak groeien, maar in grootschalige, machinaal, beheerde monoculturen kosten die veranderingen tijd en kunnen ze niet zo maar even. In een kleinschalige, mechanisch en handmatig beheerde moestuin, waar een grote variatie in gewassen is, kun je dus veel makkelijker doen wat in de gewone landbouw intussen wel overal wordt aanbevolen. Heel vreemd in mijn ogen dat vele tuiniers achterhaalde methodes (zoals in bemesting) blijven gebruiken. Dat heeft misschien met onvoldoende kennis of met eigenwijsheid te maken....? Terwijl juist in een moestuin het veel makkelijker ecologisch en gezond kan! Jouw aanpak (en ook wel advies, zo klinkt het dan in ieder geval door hoe je het in dit topic presenteert) is als ik het in het groot vertaal: "Gooi maar een dikke laag verse mest erop...het zal wel goed groeien." Allerlei wettelijke maatregelen om dit soort overbemesting te beperken van de laatste decennia waren bepaald nog niet heel erg streng en ingrijpend, maar probeerden precies deze denkwijze te beperken...omdat ze veel meer schade aan milieu en ozonlaag gaven dan bijvoorbeeld industriële uitstoot. Intussen is men er dus ook achter dat een bodem flink bemesten, zeker op langere duur, helemaal niet de beste resultaten (oogsten) oplevert. Een heel simpele vraag zet je misschien aan het denken: Heeft de grond in je kas en de gewassen die je daar volgend jaar gaat telen vooral een flinke dosis verse mest nodig om tot een goede oogst te komen? Zo neen....waarom doe je het dan? Zo ja.....zou het dan niet mogelijk zijn om gericht en op een meer ecologische manier daarvoor te zorgen? Als je dat inderdaad belangrijk vindt, dan zijn daarvoor goede manieren Jij beslist zelf voor je eigen tuin natuurlijk! Begrijp me goed! Zoals jij het doet is geen uitzondering en heel veel liefhebbers doen met de beste bedoelingen minder verstandige dingen in hun tuin, zeker als het om ecologie en milieu gaat. (Hoewel ik er goed op probeer te letten, zal dat voor mij soms ook gelden!) Maar misschien is het wel omdat ik weet dat jij je er wel wat van probeert aan te trekken, dat ik even reageer en probeer te laten zien waarom je advies - ook voor anderen - niet zo verstandig was.

Als het woord mulch alleen betekent dat je er iets oplegt..ja dan is het mulch. Een lading zand of grind of snijworster op is dan ook mulchen Maar niet mulchen in de betekenis van je bed afdekken en beschermen tegen weersinvloeden of voeden en verbeteren van je grond. Je bepaalt natuurlijk helemaal zelf in je tuin wat je doet, Itoero! Maar als ik dit als advies in een moestuinboek zou tegenkomen, zou ik het, eerlijk gezegd, achter elkaar in de prullenbak gooien. Het gaat in tegen elk advies dat ik aan iemand met een moestuin/kas zou geven voor goede resultaten (want paardenmest kun je veel beter eerst een jaar oud laten rijpen of composteren, de stikstof en fosfaten vervliegen snel en worden niet gebonden voor je planten, voor de meeste gewassen ronduit overbemesting tenzij het een heel dun laagje is voor planten die zoveel mest nodig hebben....) en is daarnaast vanuit milieu/ecologisch oogpunt ronduit onverstandig (ammoniak, CO2, opwarming van de aarde...is een moestuinier daarvoor niet ook verantwoordelijk?) Kortom. Je mag doen wat jij wilt, maar als advies aan anderen vind ik het waardeloos.

Tip voor die nog niet geheel droge zaadjes, Angela. Doe ze in een koffiefilterzakje en vouw dit dicht. Dat neemt vocht op, ademt en is toch stevige verpakking + je kunt er op schrijven wat het is (en dat wie ze wil ze nog even moet laten nadrogen evt.)