henkg

Betrapt! Maar niet ge-trapped, want de val sloeg niet dicht. Door geluk, of door slimheid betrad hij het wipplankje aan de binnenzijde, zodat dat plankje omhoog ging, ipv naar beneden. Hij ontsnapte dus. Snapshot (filmpje komt misschien later): Straks het pennetje even licht schuren met zo'n groen schuursponsje, heel klein beetje oliën, en heel strak afstellen. De jacht gaat door ... Edit: Vóór bovenstaande aanpassing had even later de muis ook de kaas uit de val weten te roven, de val stond immers toch niet meer scherp. Vanaf nu aangepast, nu ook met pindakaas. Morgen even kijken, en hopen op een 'clean kill'. En nu al, zit ik in de woonkamer te kijken, naar de live beelden van de IP-cam. Dat is pas echt reality TV.

Tja, ik wilde het er nog bij schrijven, maar dan werd het zo lang ... Kat Arie komt bijna dagelijks op de vliering, ik zet daar speciaal de Vlizotrap voor. Hij doet daar dan vaak een dutje. Maar muizen vangen ho maar. En de muizen blijken niet te schrikken van de geur die hij achterlaat.

Klaag: een (eentje?) muis op mijn vliering heeft mijn Abdij bier-pakket opengeknaagd. Niet meer te gebruiken, want keuteltjes erbij en erin. Voor € 25,- in de kliko gegooid. Die muis moet daar dus weg. De muizenval was vanochtend leeggevreten, maar niet dichtgeklapt. Nu zit de kaas er wat strakker op. Ik ga het merken, hoop ik. En zien. Een IP-cameraatje zal het registreren. Hier een snapshot:

De (digitale) zaadgids 2019 van zaadhandel Van Der Wal is sinds heel kort hier te vinden: https://www.zaadhandelvanderwal.nl//download/56/rnd,631749

Dus toch kuifhoenders. Maar jonkies dus; ik kon nergens een gelijkend plaatje vinden. Stomme beestjes trouwens, en bijna net zo lelijk als meerkoetkuikens. En nee, ik ga ze niet houden. Deze twee zullen ongetwijfeld van een buurman verderop zijn. Die ze waarschijnlijk nog maar net heeft, anders had ik het wel geweten.

Nooit eerder in mijn tuin (aan huis) gezien. Ik weet ook niet of iemand in de buurt deze rare kipjes heeft. Het zijn zeer waarschijnlijk sierhoendertjes. Zoeken op kuifkwartels leverde niets op; Hollands kuifhoen ziet er ook anders uit. Dus: wat zijn dit? Ze zijn niet bang voor mijn (kleine) kat, Arie vindt ze ook wat te groot. Formaat is ongeveer Turkse tortel.

Inderdaad na zo'n 10 dagen overhevelen, als er nog maar weinig tot geen blups zijn. Iets langer wachten (tot een week of drie na begin) kan ook prima. Dit zal de laatste overheveling niet zijn, want wellicht is het spul nog lang niet helder. Over een aantal weken, als een stuk helderder, de volgende keer overhevelen. Aanvullen kan met een staartje gekochte witte wijn, dat helpt ook bij de klaring. Zoals in mijn beginbericht vermeld: dit soort berichten verwijder ik na een aantal weken, om "mijn" topic een beetje leesbaar te houden. Ik ben immers niet van de cider ...

Het is al fris, en het wordt de komende tijd behoorlijk koud. CV slaat dus vaak aan, en het wordt te droog in huis. Mijn luchtbevochtiging annex zeezout fabricage is vanochtend weer begonnen. Precies hoogwater om 08:00u. En weinig wind uit ZO zodat er geen water mijn laarzen inloopt:

De bramenwijn. Mijn bramen waren behoorlijk zuur. Prima voor in een toetje, maar misschien te zuur voor wijn. En jawel. Na de vergisting een definitieve zuurmeting gedaan: 13 gram zuur per liter. Waar 4 tot 6 gram voor rode wijn (6 tot 7 voor witte wijn) aanbevolen wordt. Ontzuren dus. Met neerslagkalk (dat wat men vroeger gebruikte om te zure rabarber minder zuur te maken). Wel even uitrekenen hoeveel … “Wat een gedoe, dat meten, en corrigeren!” Tja, het is niet anders, als je vruchten gebruikt die (afhankelijk van de soort, het weer, het moment van pluk) te zuur kunnen zijn. Dit geldt trouwens ook voor wijndruiven, in een mindere zomer. O ja: de bramen waren ook niet zoet genoeg om een wijn te geven van ongeveer 12% alcohol. Suiker toevoegen dus. Hoeveel? -> dat kun je meten, en daarmee corrigeren. Wel vóór de gisting. Een compleet recept -voor wijn, van welke vrucht dan ook- is dus niet te geven, als je het zuurgehalte en het suikergehalte niet kent. Bramenwijn. Dit recept bijvoorbeeld(http://home.hccnet.nl/h.j.hazeleger/gilde/recepten/b/braam4.htm) is volstrekt belachelijk, in ieder geval voor "normale" lichtzure bramen. Te weinig bramen / veel teveel water erbij; zuur toevoegen??? (citroen én citroenzuur); teveel tannine. [Edit 12-11-18] Na het ontzuren en overhevelen heb ik de volgende dag opnieuw overgeheveld, en gebotteld: Valt lang niet tegen, Niet meer te zuur. Wel nog iets te hard, dat komt na een aantal maanden vanzelf wel goed (hoop ik). Ook al een beetje geoefend met het hobby-achtig maken van een port-achtige wijn. Beetje suiker, beetje alcohol 96% erbij. Alweer rekenen! Uitkomst, met een beetje gokken: Op 100 ml: 4 gram suiker, 6 ml alcohol 96% erbij. Smaakt lang niet gek, eigenlijk beter dan het staartje goedkope port dat ik nog overhad van mijn bulk stoofpeertjes bereiding.

Ik heb nu netto 10 cm afstand van de schutting. Weinig inderdaad. Toch denk ik (hoop ik) dat dat genoeg is, bij Guyot of Cordon snoei. Je kunt dan immers ieder seizoen de steeds nieuwe dragende scheuten strak omhoog leiden. (Op andere plekken, tegen schuurtjes aan, had ik wel een makkelijke mogelijkheid om een afstand van 30+ cm te krijgen. Daar groeiden de trossen vrij strak tegen de scheuten aan). Ik ga het zien, deels aanpassen is altijd mogelijk, in een volgend seizoen. Misschien dat forumlid Frans hier zijn ervaringen kan delen met bevestiging direct tegen de muur (ik dacht ooit een foto daarvan gezien te hebben, niet die foto van een constructie met CV buizen) Een andere goedkope optie als drager/afstandshouder: betaalbare plankendragers, zoals deze (0,50 per stuk): https://www.ikea.com/nl/nl/catalog/products/80142067/ Daarmee krijg je de spandraden op 15 cm van de schutting/muur. Die dragers vond ik echter te lelijk, op mijn schutting van Azobe palen en naturel Douglas planken. Bredere plankendragers vond ik te prijzig of niet voldoende weerbestendig, ik had er 4 x 2 x 3 = 24 stuks nodig. O ja: Mijn 12 cm lange "rode" ogen kostten slechts 0,69 p/s.

Even een sprong naar voorbereidingen voor de druiventeelt vanaf 2019. Spandraden aan schutting bevestigen, op enige afstand. Schema, van bovenaf gezien: Voor het hele verhaal, zie: https://www.moestuinforum.nl/topic/23391-horizontale-spandraden-aan-stevige-schutting-bevestigen/ O ja, het is momenteel nogal druk in de (verder ongebruikte) douche bij de WC: Mooi koel maar niet te koud plekje ...

Horizontale spandraden aan (stevige!) schutting bevestigen Mijn zes stuks nieuwe 2018 wijnstokken moeten opgebonden worden voor of tegen mijn schutting, van 160 cm hoog. Liefst met enige afstand van de schutting, om het wat luchtig te houden. Vier lagen, op 60 cm voor de horizontale gesteltakken, en op 90, 120 en 150 cm voor de verticaal op te binden scheuten. Een vijfde laag is helaas niet mogelijk. Als ik de schutting zou kunnen gebruiken als palen en grondankers, scheelt me dat een hoop werk, en kosten. De schuttingpalen (7x7, Azobe) zijn er immers sterk genoeg voor. Dit is het geworden. Schema, van bovenaf gezien: Rood: steunoog / afstandshouder. Verticale belasting door het gewicht van de druif. Blauw: draadspanner, met haak (geel). Horizontale trekbelasting. Groen: oog, met draadklem. Horizontale trekbelasting. En 'X' marks the spot. In dit geval de plek van de druivenstokken. De totale afstand is 14 meter (2 meter tussen de palen), die afstand vond ik te groot voor slechts één draad met spanner. Materiaal: Totale kosten materiaal, voor vier lagen, incl. 100 meter geplastificeerd spandraad: € 66,- Foto’s (nu nog alleen van de bovenste spandraad, de andere drie moeten nog): ^ Nu ongeveer 10 cm afstand tot de schutting, het draadeinde zit er echt ver genoeg in. Moet het precies zo? Nee, natuurlijk niet. Hier leek dit mij de beste oplossing. Maar elke situatie is weer anders. Als ik de vier draden verschillend zou spannen, dan heb ik een basgitaar-variant van de Flaterfoon ... Materiaallijst (staalkabelstunter.nl) Beschrijving Artikelcode Aantal btw Item prijs Korting Subtotaal Draadspanner Gegalvaniseerd CBDR 8x 21% €1,45 €0,00 €11,60 Schroefoog 6x50 Zwaar Aktie CB03622 10x 21% €0,29 €0,00 €2,90 Schroefoog met houtdraad 8x120 478x120 24x 21% €0,69 €0,00 €16,56 Draadklem 3mm din741 400318 8x 21% €0,35 €0,00 €2,80 Plaat met haak IB8387 8x 21% €0,69 €0,00 €5,52 Staalkabel 1.7/2.5mm zwart 100 m geplastificeerd 3001725 1x 21% €24,95 €0,00 €24,95 Schroefhaken 60mm - 6 stuks IBSchroefhaak 2x 21% €0,98 €0,00 €1,96

Hij is er weer, het apparaat van de Lidl. Vanaf 19-11-2018. Zal dan waarschijnlijk (?) ook wel in de winkel liggen. Prijs: 24,99 https://www.lidl-shop.nl/SILVERCREST-Vacumeermachine/p100247411

Erwtensoep, staat nu net op. Nu met werkelijk álles uit eigen tuin (UET), of andermans tuin (UAT). Op de spliterwten en kraanwater na. Knolselderij, snijselderij, prei, winterwortel, laurier, peper: UET. Ui, aardappel: geraapt: UAT. Karbonade, rookworst: van Zelhems veldvarken: UAT. Zelfs het zout is zelf gewonnen, van zeewater uit de Oosterschelde.

Kaasgrot / gistingskast van (oude) koelkast maken. Daar is op een aantal forums erg veel over te vinden. Helaas soms weliswaar uitstekend, maar onleesbaar véél, of heel soms onleesbaar warrig. En alles daar tussenin. Hieronder mijn -hopelijk duidelijke, en correcte- samenvatting: Benodigdheden: - Thermostaat (liefst met twee uitgangen: 1x koelen, en 1x verwarmen. - Koelkast (liefst eentje zonder vriesvak, want dan heb je meer ruimte) - Optioneel: iets dat warmte geeft. Werking in het kort: De sensor van de thermostaat wordt binnenin de koelkast geplaatst. Als de temperatuur binnenin de koelkast hoger wordt dan de ingestelde temperatuur krijgt de koelkast stroom. De stroom wordt weer onderbroken als de temperatuur onder de ingestelde temperatuur komt. Resultaat: een constante temperatuur. Voor de duidelijkheid: de standenknop van de koelkast zelf blijft op de middenstand staan. Alleen de benodigde thermostaat regelt de temperatuur In lekentaal: die thermostaat trekt als het ware de stekker van de koelkast eruit, of stopt de stekker er weer in. Optioneel: Als de koelkast binnenshuis staat zal het -bij gebruik als kaasgrot- niet nodig zijn om de temperatuur te verhogen. Want lager dan de ingestelde temperatuur (13 a 15 graden voor kaas) zal het binnenin de koelkast dan niet worden. Anders wordt het als de koelkast in een koude schuur staat, of als je de koelkast ook wilt gebruiken om -ook- hogere temperaturen te handhaven. Denk aan vergisten van bovengistend bier (ca. 20 graden) of van rode wijn (ca. 23 graden). Dan is er vaak ook verwarming nodig. Dat kan heel simpel door een gloeilamp (of een IR warmtelamp) binnenin de koelkast te monteren, en die op de verwarm-uitgang van de thermostaat aan te sluiten. Een warmtematje (terrariummatje) of warmtekabel op 230V kan ook prima, en is minder onveilig dan een lamp. Wat je ook gaat gebruiken: ca. 30 a 40 Watt is echt genoeg, ook bij een omgevingstemperatuur van 0 graden.. Je hebt dan wel een 230V aansluiting binnenin je koelkast. Denk dus aan veiligheid (1) (2). Je kunt ook een 12V warmtematje gebruiken, maar dan heb je als extra een transformator nodig (die uiteraard buiten de koelkast geplaatst is). (1) Rijpende kaas vereist een hoge luchtvochtigheid. Een hoge luchtvochtigheid én 230V is een slechte combinatie. (2) Ook bij een lage luchtvochtigheid blijft er een risico, zeker met kinderen en huisdieren. De kans is weliswaar klein, maar de impact is heel groot. Mijn voorbeeld: Bovenop de thermostaat en de transformator. Ik gebruik hiervoor een oude PC-voeding. In de koelkast is een warmtematje (12V) gemonteerd, en als extra een 12V PC-ventilator. De warmtefolie is op een aluminium plaatje geplakt, voor een betere warmtegeleiding. Het dikke 12V snoer gaat door het condensafvoergaatje, het dunne snoer van de sensor gewoon los tussen het afsluitrubber. Welke thermostaat? Zelfbouw: https://www.braumarkt.com/inkbird-itc-1000f-temperaturecontroller.html Kant en klaar: https://www.braumarkt.com/inkbird-itc-308s-temperatuurregelaar-eu.html De totale prijs is vergelijkbaar. Bij zelfbouw heb je namelijk nogal wat extra materiaal (doos, stopcontacten, lasklemmen, etc.) nodig, én nogal wat algemene handigheid, en handigheid met elektriciteit. Voor heel veel informatie over beide thermostaten, zie: - STC-1000: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,17829.0.html - Inkbird: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php/topic,29874.msg456497.html#msg456497 Trek voor het lezen wel een dagje uit … (De STC-1000 is er ook in een versie met één uitgang, die je kunt gebruiken óf om te koelen, óf om te verwarmen, maar niet -afhankelijk van de temperatuur- beide. Energieverbruik: Een oude koelkast verbruikt fors meer dan een nieuwe. Toch valt het verbruik erg mee omdat de te handhaven temperatuur meestal veel minder verschilt van de omgevingstemperatuur dan bij "normaal" koelkastgebruik, en omdat deze toepassing lang niet het hele jaar in gebruik zal zijn. Tot zover, voor nu. Ik merk wel of er vraag naar meer informatie dan wel discussie is.

Een tussendoortje, met een beetje valsspelen. Valsspelen: het sap komt niet uit eigen tuin, maar uit een wijnmaakpakket met concentraat voor 20 liter wijn. Dit pakket: https://www.braumarkt.com/australian-blends-cabernet-sauvignon-20-23-liter-rode-wijn.html De gisting is prima op gang gekomen: Het staat nu in de uit een container geviste koelkast. De temperatuur (nu 23 graden) wordt gehandhaafd door een thermostaat die óf de koeling van de koelkast óf de zelfbouw verwarming doet aanslaan.

Voor binnenkort, en voor pas veel later: flessen. De eerste heftige gisting kan prima in emmers want dan ontstaat veel CO2. De CO2 is zwaarder dan lucht en zorgt zo voor een beschermende deken. Voor de langdurige nagisting en rijping is een fles veel beter. Bij vullen tot aan de hals is er nog maar een klein contactoppervlak met de lucht. Direct laten vergisten in gistingsflessen kan ook. Houd dan wel rekening met de eventuele pulp (die is er erg lastig weer uit te krijgen), en in ieder geval met de benodigde kopruimte voor het schuim dat tijdens de heftige gisting gevormd wordt. Voor de (na)gisting en rijping vind ik de 5 liter flessen ("oortjesflessen") het prettigst. Handelbaar en stevig. Een 15 liter mandfles is weliswaar 3x zo groot, maar ook 3x zo duur, kwetsbaarder, en minder makkelijk te hanteren. Verder is het lastiger om hoeveelheden tot krap 15 liter aan te vullen, dan tot krap 5 liter. De fles moet immers vrijwel vol zijn. Voor veel later: de flessen waarin gebotteld gaat worden. Hier een selectie: Vlnr: Champagne (WK/KK29), wijnfles zwaar (WK), wijnfles licht (WK), Grolsch beugelfles (BE), Heineken flesje (KK26). - WK=WijnKurk - KK=KroonKurk (26 mm voor bierflesjes, 29 mm voor champagneflessen) - BE=Beugel. Met draaidop-afsluitingen heb ik geen ervaring. Hergebruik is af te raden, en voor het perfect plaatsen van een nieuwe dop heb je een prijzig krimpapparaat nodig. Grolsch beugels (0,45 L) zijn het makkelijkst: je hebt geen extra afsluiting nodig. Ze zijn ook bestand tegen enige druk. Champagne: Mijn favoriet. Zeer goed drukbestendig. Makkelijk af te sluiten met een kroonkurk, maar ook met een gewone (nieuwe) wijnkurk. Wijnfles zwaar: Prima te gebruiken, kan alleen afgesloten worden met een wijnkurk. Wijnfles licht: Minder zwaar, dus minder stevig glas. Bierfles Heineken (0,3 L): Tweede favoriet. Prima maatje om tussentijds de rijping te testen, en om als proefflesje weg te geven. Of gewoon alles hierin bottelen, 300 ml is immers een mooi maatje: twee glazen. Waarom Heineken: groen glas oogt een stuk minder lelijk dan de standaard bruine flesjes. Als ik aan ruim voldoende champagneflessen zou kunnen komen, dan zou ik alleen die gebruiken. Naast een aantal 0,3 L bierflesjes, om te proeven / weg te geven. Grolsch beugels zijn dus het makkelijkst. Ik vind ze echter té lelijk, lastiger te ontsmetten, en ik heb toch al een kroonkurkapparaat en een wijnkurkapparaat. Prijsidee: kroonkurk 26 mm: 0,02 / kroonkurk 29 mm: 0,05 / wijnkurk 0,20. Kroonkurkapparaat: van 10,- tot 25,- en meer. Wijnkurkapparaat: van 10,- tot 35,- en meer. Heb je een echt mooie wijn die nog lang (> 1 jaar) op fles kan liggen, gebruik dan wijnflessen, met goede kurken. Waarom is het beter om drukbestendige flessen te gebruiken: ik het begin heb je wellicht het proces niet voldoende onder de knie, met een onbedoelde hergisting op fles als gevolg. Bubbels in je wijn is niet zo erg, ontploffende flessen wél. Voor cider en andere varianten met bedoelde bubbels: altijd goed drukbestendige flessen gebruiken. Bottom line: begin nu al met het sparen van geschikte flessen, zeker ook champagneflessen (denk aan de Kerstbrunch & Oudejaarsavond). Nieuw kopen kan ook: champagnefles 1,20 / wijnfles 0,80. Zelf opsparen loont dus. Mijn groeiende voorraad gewone wijnflessen (beter mee verlegen dan om verlegen, ze kunnen altijd nog in de glasbak): Een volgende keer: Mijn bramenwijn, hoe staat het daarmee?

1. Compost. Die van de ZRD milieustraat (Smerdiek, Sint Maartensdijk dus) is prima, bijna altijd onbeperkt verkrijgbaar, en gratis. En je woont er erg dichtbij. Zie: https://www.zrd.nl/milieustraten/locaties/locatie:tholen.htm 2. Weet ik niet, maar mijn peertje (stoofpeer Gieser Wildeman) doet het prima op enkel klei, met heel af en toe een klein beetje paardenmest en wat compost. 3. Zie 2. 4. Mijn peer staat op minder dan 3 meter van de kreek, op hoogstens 80 cm boven het waterniveau. Gaat prima, voor peer. Afwatering bij jou: houd het een beetje in de gaten tijdens en na hevige regenval. Bij mij (NAP+1) zijn na 40+ mm regen in korte tijd de plassen binnen een paar uur weer weg.

Locatie Smerdiek? Niet iedereen weet dat dat vlakbij Stalland (?) ligt. Welkom, en groet uit Flupland (niet het dorp, maar de polder).

Het wordt koud vannacht, zeker aan de grond, NO wind en helder. Geen risico genomen en de laatste knolselders eruit gehaald. De lichtste was 1103 gram, de zwaarste 1515 gram (zonder loof: 1368). Van deze negen stuks nog vier voor mezelf, binnenkort te gebruiken dan wel blancheren en invriezen. De overige vijf uitgedeeld aan buren, ik was heel snel los. Totale oogst was 23 stuks, uit 24 zaailingen. Ras: Monarch. Ik begrijp echt niet wat er nou zo moeilijk aan is

Ja, de vorst denk ik buiten te kunnen houden. Sterker nog: de gewenste temperatuur (ca 20 graden voor bovengistend bier) constant te houden. Daarom ook die gloeilamp. Zo werkt het: De gebruikte thermostaat (STC-1000) heeft twee uitgaande stroomaansluitingen. Eén voor koelen, één voor verwarmen. Binnenin te warm? -> koelkast gaat aan (en gloeilamp gaat uit) Binnenin te koud? -> gloeilamp gaat aan (en koelkast schakelt uit). Komend weekeinde (nachttemperatuur ca +3 graden) ga ik zien of verwarmen met 40 Watt voldoende is. Ook ga ik aan de buitenkant 2 cm dikke piepschuim platen plakken, met tweezijdig plakband. Ook als het niet echt noodzakelijk is om de temperatuur te handhaven, maar om het energie-verbruik zoveel mogelijk te beperken. Het hoeft in dit geval niet perfect mooi, want de koelkast staat (inmiddels) in een schuurtje. [Edit januari 2019]: De verwarming is inmiddels wat netter geworden, 12V warmtefolie, slechts 36 Watt. Genoeg om ook bij -3 graden de temperatuur in de koelkast op 20 graden te houden: kaasgrot-gistingskast-van-oude-koelkast-maken-t24792.html

Als vervolg op mijn bericht direct hiervoor: De enige opstap (én afstap) naar het dak is een kliko, maar die staat daar lang niet altijd. Even een uurtje geklust. Het nu nog blank ogende Douglas hout is nieuw toegevoegd:

De twee bommetjes van Henk? Dat was een testje, om even de verhoudingen uit te proberen. 50% klei / 50% potgrond. Verder niets, ook geen zaden. Op de onkruidzaden in de klei na.

Re-use & inmaken en bewaren ... Al ruim een jaar wil ik het bierbrouwen weer oppakken. Maar ja, geen gistingskast, om de temperatuur constant te houden. Daar wordt heel vaak een koelkast voor gebruikt. Kleine warmtebron erin, en een thermostaat die afhankelijk van de temperatuur de koelkast laat aanslaan dan wel de warmtebron inschakelt (natuurlijk niet alletwee tegelijk). Aan een 2ehands koelkast is makkelijk aan te komen, voor weinig. Maar tot nu toe veel te ver weg, en een koelkast past niet in mijn autootje. Maar vanochtend kon ik er niet meer omheen, bijna letterlijk. Want in de grootvuilcontainer van de buurman die aan het klussen en opruimen is, zag ik dit: Niet ver weg, want op nog geen 20 meter van mijn huis. Even gevraagd. "Gaat naar de stort, mag je hebben. Hij deed het prima, ik heb hem wel nogal ruw in de container gekwakt". En hij doet het nog steeds prima. Testopzetje buiten: Gloeilamp 40W als verwarming, thermostaat (STC-1000) nog niet aangesloten: Hoog model, zonder vriesvak. Ideaal, daar passen twee gistingsemmers in. Energieverbruik van een oudere koelkast zal wat hoger zijn, maar hij hoeft meestal maar tot 20 graden te koelen, en lang niet het hele jaar. Zelfde geldt voor de gloeilamp, die zal vaker niet dan wel branden. Gebruiken als kaasgrot? Ja, kan prima. Maar eerst maar eens bier gaan maken.

Volgende week moest ik ook maar eens beginnen. Temperatuur begint eindelijk een beetje normaal te worden. En precies 10-10? Vorig jaar: eind oktober, en nog wat begin december. Geen verschil te zien. Wel met die paar van begin januari, die deden het erg slecht. Straks beginnen. Met de gewone Spaanse (roze) van AH. Gaat al jaren prima, ook de eigen oogst ervan. Dit komende jaar ook met de witte van AH (die in voordeelverpakking 250 gram). Die ken ik nog niet, misschien behandeld tegen uitlopen? Dus maar even een kiemtest gedaan, dan kan ik eventueel toch meer roze gaan zetten. Nou, die witte gaat heel prima. Binnen een week bij kamertemperatuur, sneller dan de roze: (De eigen 2018 oogst -alleen roze AH- was door roest aan de kleine kant, en die in totaal 60 mooie bolletjes, die komen echt wel op vóór de 1019 oogst). O ja: vorig jaar heb ik er ook een aantal in een grote bloembak gezet, om vroegtijdig te oogsten voor de stengel en het loof. Dat doe ik niet meer want in de volle grond deden ze het vele malen beter.