henkg

Gisteren werd ik gebeld met de vraag of ik een net geschoten haas wilde hebben. Ja, natuurlijk! Zonet gekregen: haas van 3,4 kilo vuil. Daarvan wil ik morgen of overmorgen gehaktballetjes maken. Ik twijfel tussen: -Alle vlees rauw door de vleesmolen draaien, (met wat spek en hazenpeper kruiden/dingen), daarvan balletjes draaien, aanbraden en ca 20 min. laten sudderen. Of (omdat complete hazenbouten erg lang moeten stoven): - Alle vlees -op de rug na- lang laten stoven (hazenpepermethode), en daarna door de vleesmolen, samen met de wel nog rauwe rug. Twijfel. Want b.v. rundvlees in lappen moet lang stoven, maar gehakt van rauw rundvlees hoeft maar kort, en is dan toch mals. Wie helpt mij op weg? Terzijde: De ballen van ganzenborst waren perfect (maar dat is dan ook erg mals (maar erg mager) vlees: https://www.moestuinforum.nl/topic/24496-gevraagd-recept-of-tips-voor-gehaktballetjes-van-ganzenborst/

Dit onderwerp is genaamd: Minder CO2. Wat doe jij eraan / ... ? CO2 dus, niet stikstof, ook niet PFAS trouwens. De oorzaken, én de gevolgen (de problemen) zijn immers verschillend. Om wijsneuzen vóór te zijn: ja, het is allemaal vervuiling, vervuiling van onze aarde. Waar er maar eentje van is. Ook voor de ongelovigen (zoals ik): wij zijn rentmeester, geen eigenaar. Voel je vrij om een apart stikstof of PFAS, of ... topic te starten. Hier, in dit topic, gaat het over CO2. Dat blijkt al meer dan breed genoeg.

Mijn testzaai: Zaai: 4 december Opkomst: 13 december (na 9 dagen dus) En nu, 27 december: Ze zijn het varenrouwmuggenstadium voorbij. Deze gaan het wel redden. Toch ga ik meer vertrouwen hebben in de opbrengst van nog te zaaien zaden: eind februari of zo.

Allereerst: ik probeerde hier (zoals altijd, hoop ik) om enkel feiten als bron te gebruiken. Daar roep ik dan wel wat over. En ja, dat wordt dan een (mijn) mening, geen feit. Rorror mist kustplaatsen, en het diepe zuiden. Vriendelijke tip: wat let je om zelf die vergelijking te maken. Weknow gaat aan de haal met de klimaatverandering. Ja, die is gaande, helaas. Dat moeten wij allemaal proberen tegen te gaan. Maar hier gaat het over de verschillen tussen noord en midden, niet over de algemene opwarming. Die een hogere gemiddelde temperatuur zal veroorzaken, maar wellicht de verschillen tussen noord- en midden Nederland nauwelijks zal beïnvloeden. (Gegevens in het tabelletje zijn een gemiddelde over 2018 en 2019, zoals ook in het eerste bericht vermeld) Loes. Ik moet dus op zoek naar die fenologische kalender, hier op het forum. Weet jij waar? Over gevoel: toen ik regelmatig van Utrecht naar Rotterdam reisde, viel mij op dat het -in de zomermaanden- in Rotterdam beduidend frisser aanvoelde. Het voelde frisser, maar dat verschil blijkt niet uit objectieve meetgegevens. Wat wel opvalt: In het noorden (Eelde) is het in maart en april bijna een hele graad kouder dan in De Bilt. Kiemen zal daar dus trager gaan. Lastig voor teelten die lang duren. Remedie: meer voorzaaien? De regio Zuid Oost NL kent ook nadelen: Warmer, waardoor meer verdamping, op gronden die toch al weinig water vasthouden (dit is een mening, geen onderbouwd feit). “Als de boeren niet klagen, dan nadert het einde der dagen”.

Dat gemopper soms van noorderlingen: “het is hier fors kouder, en het waait hier harder” Klopt dit, of zijn het alternative facts? Ik heb drie weerstations gekozen: De Bilt (uiteraard), Eelde (Groningen), en Rotterdam (komt in de praktijk het meest overeen met mijn woonstee). Hieronder zie je de gemiddelde temperatuur per maand, over het gemiddelde van 2018 en 2019. Mijn idee nu: daar in het noorden is het weliswaar ietsje kouder, maar het koudegevoel zit ook deels tussen de oren. Gegevens afkomstig van: https://weerstatistieken.nl/de-bilt/2019/december (Over verschillen in windkracht: ook die zullen ergens te vinden zijn. Door wie?)

Gelukkig niet in mijn tuin, maar op minder dan 100 meter van huis: ^ Links: fietspad en talud naar laaggelegen sloot. Rechts: straat en daarnaast vrij laag gelegen bouwland. Het is hier nat. Te nat voor mollen, en dit is hun hoogste droge plekje? Zijn mollen extra actief in de wintermaanden? (Voor de ouderen onder ons: achter mijn rug de voormalige veerhaven. Verkeersinformatie: "Het veer Anna Jacobapolder - Zijpe is uit de vaart")

Het resultaat. Gisteren was het precies 2 weken na opstarten. Pot gepakt, opengemaakt, bekeken, geroken, beetje geproefd. Geen enkele schimmel. Heerlijke geur. Zachte smaak, beetje zurig maar ook zoetig. Aardappels en ook een rookworst had ik in huis, dus in de pan ermee! Afgieten, uitknijpen of zelfs spoelen: niet gedaan. Dat vond ik echt niet nodig, na het vooraf proeven. Eindresultaat: echt heel lekker, gewoon perfect. Niet te zout, niet teveel peper, en de het -niet toegevoegde- mosterdzaad, jeneverbessen, karweizaad heb ik niet gemist. Het zoetje (wat ik niet herken bij gekochte zuurkool) was de kers op de taart. (O ja: het zoetje zou kunnen komen door de gebruikte kool: spitskool.) Mooi hoor, om heel simpel iets te maken dat beter smaakt dan gekocht. Het restant staat nu in de koelkast, om verdere fermentatie vrijwel te stoppen. Bottom line: Een echte zuurkoolpot en speciale verzwaringsstenen: die heb je echt niet nodig. Niet voor eerste probeerselen, en misschien ook niet voor daarna.

Een ieder moet maar doen wat hij goed vindt. Of dat nu veel consuminderen is, of vooruit vluchten in techniek zoals zonnepanelen, dat moet iedereen maar voor zichzelf uitmaken. Feit is wel dat er pas sinds kort bewustwording is. Daar begint het mee. Invullen is het vervolg. Toch twee klaagjes: Lease auto’s. Daar betaal je voor door (soms) een eigen bijdrage, en door de fiscale bijtelling. Maar dan: tanken is gratis. Ik pak wel even de auto, kost toch niks (niks meer dan de vaste lasten). Het zou goed zijn als de brandstofkosten ten laste van de gebruiker komen. Als compensatie een vermindering van de fiscale bijtelling. Vroeger heb ook ik lease auto’s gehad. Lekker makkelijk, gratis tanken en daarna planken (zware voet). Als vervuiler betaal je dan niet, sterker nog: “Laat jouw auto maar staan, ik rij wel, kost me toch niks”. China en zo: “die doen helemaal niks, laten ze daar eerst maar eens beginnen”. Gemiddelde uitstoot per land, tonnen CO2 per inwoner per jaar (peildatum 2016) VAE (oliestaatjes): 25,2 (Skiën in de woestijn, en dikke airco’s, dat kost wel wat energie) Australië: 17,1 VS: 16,1 Nederland: 9,7 België: 8,8 China: 6,9 Frankrijk: 5,4 (laag: door kernenergie, waterkrachtcentrales.) (India komt niet op deze lijst voor) China stoot in totaal 3x zoveel uit als de hele EU, maar iets minder dan 2x zoveel als de VS. Per inwoner echter slechts 71% t.o.v. NL. (Bron: Volkskrant za 7 december, bijlage Wetenschap) Afsluitend. Kan ik daar wat aan doen? Ja, mijn ene druppel op de gloeiende plaat is wel een mooie druppel.

Mooi om te lezen dat het ook echt werkt. Tip was theorie, ik heb voldoende watersloten en afsluitkurken op voorraad. Voor een nog leuker visueel effect zou je het ballonnetje helemaal kunnen afrollen. Toch: een waterslot geeft meer informatie over de hoeveelheid geproduceerde CO2, en daarmee de voortgang van de vergisting. Af en toe bellen tellen.

Ja, ze stonden erg donker (router staat in een achteraf hoekje). Nu staan ze onder LED-verlichting. Bijtijds (snel na opkomst) bijlichten is wel iets om in de gaten te houden, zeker tijdens deze donkere dagen.

HuubvG vroeg me om een proefzaai te doen, om de kiemkracht te testen. Daarom heb ik vier extra zaadjes gekregen. Er is niks mis met de kiemkracht, want, negen dagen na zaaien: Hier: 2 uit 2. [Edit: Ze stonden erg donker, daarom zijn ze gelig. Vanaf nu staan ze onder LED-verlichting, 18W] Opkomst totaal: 4 uit 4: 100%. Prima dus. Niks bijzonders gedaan. 2/3 gewone goedkope potgrond, 1/3 gewassen brekerzand. Op de router gezet (met een bakblik onder de P9 potjes): grondtemperatuur ’s nachts ca 22 graden, overdag 23 – 24 graden. Gemeten met een in de grond gestoken nauwkeurige thermometer. Bij huiskamertemperatuur 20 – 21 graden zullen ze wat later, maar wellicht ook wel goed kiemen. Niet dat het zo moet: Het zaaimoment, Deno-methode, hogere temperatuur, zeer speciale zaaigrond: Dat is allemaal aan jezelf, net zoals de verdere opkweek. Aan de zaden lijkt het in ieder geval niet te liggen. Persoonlijk: ik laat deze proefzaai wel staan, maar de echte zaai doe ik pas eind februari / begin maart. Het is immers een annuum soort, geen lastige trage Chinense peper.

Zijn er nog resultaten van late oogsters? Goed (mooi) of slecht (jammer), beide zijn van belang voor mijn analyse van alle 2019 resultaten: - Is het de klei? - Is het vooral pappen en nathouden (niet laten uitdrogen)? - Vroeg, of laat zaaien? - Bemesting? - Anders?

Hier gaan we dus verder: https://www.moestuinforum.nl/topic/24509-peper-en-paprika-topic-2020/

Simpel zuurkool maken, zonder zuurkoolpot Nooit eerder heb ik zuurkool gemaakt, en ik zal dat ook niet vaak gaan doen. Dus voor mij geen dure geglazuurde pot van aardewerk (die gaat toch maar staan te verstoffen) maar in een glazen pot met een zo groot mogelijke opening. Ook zonder echt waterslot. Daar heb ik er meerdere van, maar het gaat me nu om een methode met zo weinig mogelijk speciale hulpmiddelen. Deels afgekeken van meneer Wateetons: https://www.dehippevegetarier.nl/vegetarische-recepten/les-3-zelf-zuurkool-maken-met-meneer-wateetons/ Basisrecept: Eerst maar eens "kaal" proberen, dus: kool, zout, beetje cayennepeper, verder niks. Als gewicht een plastic zakje gevuld met water. Als waterslot een stukje plastic zak, met een paar minieme gaatjes (speldeprikjes), goed afgesloten met een elastiekje. Zo dus (pot is 2,65 L, forumlid A. zal denken: "die potten, die ken ik"): (nu nog even zonder gaatjes, omdat ik binnenkort (?) wil zien dat het plastic op bolt.) Wordt vervolgd over een week of twee. Of eerder als het mis gaat. Dar kan altijd, maar ik zou niet weten waarom het niet zou werken. Wel staat de pot in het donker omdat het in een echte zuurpot ook donker is. PS. Inmiddels al een paar dingen geleerd: - Bij zo constant mogelijke temperatuur zetten. Iedere keer afkoelen zuigt iedere keer een beetje lucht aan. - Na snijden en zout toevoegen: een uurtje of langer laten staan en regelmatig even prakken/roeren/stampen. Daarna pas in de pot. Nattige zooi schept veel makkelijker dan nog droge slierten.

Precies die twee bereidingswijzes (niet '-wijzen', want die kwamen uit het oosten) had ik in gedachten voor de poten. En de gehaktballetjes van ganzenborst gaan een blijvertje worden, dat ga ik ook van bouten proberen. Nu is het wachten alleen nog op de ganzen, en misschien ook een haasje.

Zet er ook een paar buiten, in de volle grond. Ter vergelijk. Ik heb namelijk nog nooit fatsoenlijke knoflookbollen verkregen uit een bak. Wel bijna altijd uit de volle grond. (De bakteelt gaf wel uitstekend bruikbaar jong loof, ook een delicatesse)

Ik doe ook weer mee.

Mijn borrel gehaktballen van ganzenborst, formaat pingpong/golfbal. Mijn eerste zelf gemalen gehaktballen ooit, met recepthulp van jullie. Resultaat: Mals, absoluut niet droog of taai. Perfect gelukt en lekker! Ik heb geen “rare” kruiden gebruikt, om de smaak van gans te behouden. Ingrediënten, voor 1 kilo ganzenborst: - 1 kg wilde ganzenborst (was ingevroren) - 250 gram vette speklapjes (varken) - 3 eieren (M) - 300 gram paneermeel - Zout (12-15 gram), Cayennepeper, eventueel knoflook. - (Kippen)bouillon van tabletten, ruim een liter voor 500 gram ballen (de tweede en volgende braai kan daar later ook weer in). - Olijfolie om in aan te braden. Ganzenborst in blokjes snijden (ca 1,5 cm), zo koud mogelijk (nét niet hard bevroren) Speklapjes (ook zo koud mogelijk) in reepjes van max. 1 cm snijden Malen, met schijf 5 mm of zo. Peper, zout, evt. knoflook erbij, heel goed mengen en kneden Balletjes vormen. Een beetje paneermeel voorkomt dat je vingers erg gaan plakken. Aanbraden tot goudbruin. Daarna sudderen in de al bijna kokende kippenbouillon (al dan niet met passata di pomodoro of zoiets). 20 minuten is genoeg. Niet hard koken, elke paar seconden een blupje is precies goed. Speklapjes: die moeten vooraf behoorlijk fijn gesneden worden (dwars op de lengterichting), anders loopt de molen vast door vetdraadjes. Vrij naar Cruyff: Je begrijpt het pas als je het ziet (gebeuren). Resultaat na malen en kneden: Zo, ik heb nu mijn contacten. Jager P. vertelde me dat hij weinig ganzen schiet omdat hij ze toch niet kwijt raakt aan kennissen. Binnen afzienbare tijd komen er een stuk of 3 complete ganzen mijn kant op. Dan ga ik ook oefenen met het bereiden van de bouten, de bereiding daarvan schijnt weer heel anders te zijn. Daarover later misschien meer.

"Wat me tegenviel was mijn vacumeer apparaat..ik probeerde de zakken alleen maar te sealen maar dat deed hij niet, hij ging toch vocht zuigen. En dan ging het sealen niet meer." Oplossing: Wel sealen, maar niet vacumeren. Zak met de opening in het nog open apparaat leggen (onderkant zak lichtjes naar beneden) en voorzichtig aandrukken. Meeste lucht gaat er dan uit, je ziet immers tot hoe ver je kunt aandrukken. Klep sluiten, en alleen sealen. Hoe alleen sealen: is afhankelijk van het merk apparaat, staat vast wel in de handleiding.

Perfect, je reactie. En voor mij ruim op tijd: as donderdag vroeg begin ik te draaien, kneden en de rest. En inderdaad: eerst een stuk of wat proberen, en proeven. Toch even voor de zekerheid: Is jouw ervaring ook met wilde ganzenborst, of met rundvlees? Wilde gans schijnt veel langer te moeten dan gefokte tamme gans. Daarom was mijn eerste idee: net zolang als gehaktballen van rundvlees (recept Jonnie Boer: 45 minuten sudderen). Voor andere lezers: ganzenborst moet eigenlijk maar een paar minuten, tot rose, zoals eendenborst en biefstuk. Na een begin van garen moet het -als aan één stuk- veel langer.

Ik kreeg twee kilo ingevroren ganzenborst (van wilde gans). Ik ga daarvan gehaktballetjes maken, als borrelhapjes voor een groot gezelschap. Ik heb nog nooit eerder iets met ganzenborst bereid. Mijn idee: Vermalen (als het nét niet meer bevroren is), samen met 1/4 tot 1/3 varkensspeklapjes (is voldoende vet voor de magere ganzenborst?) Mengen met paneermeel en ei (6 stuks genoeg?). Kruiden met cayennepeper, zout. Balletjes kneden, buitenkant licht paneren. Aanbraden tot bruin. Daarna 45 minuten (is dat lang genoeg?) laten sudderen in kippenbouillon met rozemarijn en tijm. Jullie ideeën? Hoeft geen compleet recept te zijn. Opmerkingen over de verhoudingen en suddertijd zijn al zeer welkom. .

Zonnepanelen. Kijken naar de maandopbrengst levert betrouwbaardere informatie dan kijken naar een enkele dagopbrengst. En zelfs de maandopbrengst kan afwijken t.o.v. het langjarig maandgemiddelde. Denk b.v. aan een soms optredende oudewijvenzomer / Indian summer.. Op basis van eigen gegevens: Oktober t/m maart (6 maanden): 25% van mijn jaaropbrengst April t/m september (6 maanden): 75% van mijn jaaropbrengst (Mijn jaaropbrengst, met 13 panelen à 275 Wp = theoretisch max. 3575 kWh. Werkelijke opbrengst: 3625 kWh (Zeeland is ietsje zonniger én ietsje koeler dan in gemiddeld NL).) Ter vergelijk, plaatje (van MilieuCentraal): In de zes lente/zomermaanden is er dus (in NL, zal in BE niet veel schelen) ongeveer 3x zoveel opbrengst als in de andere zes maanden. (Hangt een beetje af van de hellingshoek. Kleine hoek (bij mij 25 en 35 graden, zo liggen de daken nu eenmaal): ideaal bij hoge zonnestand. Wat grotere hoek: beter bij laagstaande zon in de donkere maanden, maar dan mis je wel een gedeelte in de periode (lente/zomer) dat de zon het langst en meest fel schijnt.)

Heel interessant, zo’n Powerwall. Dus maar wat ingelezen. - Kost nog beduidend meer dat het op termijn oplevert. - Productie én later weer recyclen ervan: kost energie en geeft vervuiling. - Verlaagt in de wintermaanden het af te nemen vermogen van het stroomnet nauwelijks, want Pv (=zonnepanelen) leveren dan vrijwel niets. Dus nog steeds veel elektriciteitscentrales nodig, voor de donkere wintermaanden. - Nog niet bruikbaar als noodstroom (bij uitval stroomnet). Als wel, dan forse extra kosten voor aanpassingen in de meterkast. En helemaal nog niet bruikbaar om volledig van het stroomnet af te gaan: voor opslag van zomers elektriciteitsoverschot heb je vele tientallen Powerwalls à 13,5 kW nodig. Aan de andere kant: zonder early adopters komt er geen schot in deze techniek. Toch wacht ik hiermee nog wel een paar jaar, met mijn zonnepanelen en vooral hybride warmtepomp vind ik mezelf nu genoeg early adopter. In België ligt het misschien een beetje anders. Daar verschillen de subsidies per gewest, net zoals het prosumententarief (=netvergoeding, die hebben we niet in NL). Daarbij kunnen die lokale regelingen zomaar weer veranderd worden. Ik ben uiteraard wel heel benieuwd hoe de Powerwall(s) van TomP gaan bevallen. @All: Laat je niet afschrikken. Een goed begin zou met zonnepanelen zijn. Daarvan zijn de baten beduidend hoger dan de lasten. Voor zowel je portemonnee als het milieu. Vooraf wel even zelf gaan rekenen ...

Ik heb nog steeds de Allpax F110. Doet het goed genoeg, iets beter dan die van de Lidl. Beide misschien minder geschikt voor veelgebruik. De Allpax P250 lijkt me daarvoor beter geschikt, die is wel duurder, en groter. Maar goed, die ken ik niet uit eigen gebruik. Net zoals types van andere merken. Bij het invriezen van vlees vind ik de vacuum zuigkracht van minder belang. Vaak breek ik toch ietsje eerder af, om te voorkomen dat er vocht onder de lasnaad komt. Allpax F110: https://welke-kiezen-kopen.nl/vacuum-apparaat/fabrikant/allpax/review-allpax-f110-p1 Allpax P250: https://welke-kiezen-kopen.nl/vacuum-apparaat/fabrikant/allpax/review-allpax-p250 O ja: zakken zijn voordeliger in gebruik dan rollen, en makkelijker. Een enkele rol op voorraad is wel makkelijk, voor af en toe een raar groot formaat. O ja: De gewone AllPax zakken hebben een grovere structuur dan die van Marmelot, daardoor wordt er meer en makkelijker vacuum gezogen. Dat kun je ook zien als een nadeel: er piept sneller wat vocht richting de plek voor de lasnaad.

Welke? En weet je al of ie het goed doet? Ik wil binnenkort aan de slag, om van haas en gans gehaktballetjes te maken (apart van elkaar!), voor bij de borrel. Er zal wat vet door/bij moeten (zeker bij de haas), anders zal het te droog worden. Recept en/of ideeën zijn welkom. Voor de haas denk ik aan hazenpeper-ingrediënten. Voor de gans met ui/knoflook, sudderen in een tomatensausje. En: iemand ervaring met het netjes malen/hakken van vlees tot gehakt, met een keukenmachine (want die heb ik wel).